AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings indicate that restoration interventions carried out after previous earthquakes did not improve the structural performance of the building in subsequent seismic events; on the contrary, in some cases, the intervened areas became more vulnerable to damage.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study aims to evaluate earthquake-induced damage in historic masonry structures that have undergone repeated restoration interventions through a damage classification–based approach, using the Teze Mosque in Malatya as a case study. The structure, which has been repaired multiple times over different periods, was damaged and restored again following the earthquakes of 1893, 1964, 2020, and 2023. The research was conducted in two stages: a literature review and an archival analysis. In the first stage, a damage classification approach was developed based on commonly observed in-plane and out-of-plane behaviors, connection deficiencies, and material deterioration in unreinforced masonry structures. This approach is grounded in internationally recognized references such as FEMA 306 and EMS-98 and is further supported by the element-level analytical method proposed by Vlachakis et al. (2020). In the second stage, archival data were used to examine the damage patterns the structure experienced during past earthquakes, and the recurrence and evolution of these damages over time were analyzed. The findings indicate that restoration interventions carried out after previous earthquakes did not improve the structural performance of the building in subsequent seismic events; on the contrary, in some cases, the intervened areas became more vulnerable to damage. The main causes of damage include differences in rigidity arising from double-walled construction systems, inadequate structural connections, the use of weak bonding materials, and soil conditions. This study demonstrates that a systematic approach based on damage classification provides important contributions to understanding recurring damage mechanisms and highlights that focusing solely on repairing existing damage in restoration processes is insufficient. In addition, the proposed approach offers a practical analytical tool applicable to similar historic masonry structures.
Özet
Bu çalışma, defalarca restorasyon müdahalesi geçirmiş tarihî yığma yapılarda deprem kaynaklı hasarları, hasar sınıflandırmasına dayalı bir yaklaşımla değerlendirmeyi amaçlamakta ve bu kapsamda Malatya’daki Teze Camii’ni bir vaka çalışması olarak ele almaktadır. Farklı dönemlerde birçok kez onarım görmüş olan yapı, 1893, 1964, 2020 ve 2023 depremlerinin ardından yeniden hasar görmüş ve tekrar restore edilmiştir. Araştırma, literatür taraması ve arşiv analizi olmak üzere iki aşamada yürütülmüştür. İlk aşamada, donatısız yığma yapılarda yaygın olarak gözlenen düzlem içi ve düzlem dışı davranışlar, bağlantı yetersizlikleri ve malzeme bozulmalarına dayalı bir hasar sınıflandırma yaklaşımı geliştirilmiştir. Bu yaklaşım, FEMA 306 ve EMS-98 gibi uluslararası kabul görmüş kaynaklara dayandırılmış olup, ayrıca Vlachakis ve diğerlerinin (2020) yapı elemanı ölçeğindeki analiz yöntemiyle desteklenmiştir. İkinci aşamada ise arşiv verileri kullanılarak yapının geçmiş depremlerde maruz kaldığı hasar modelleri incelenmiş, bu hasarların zaman içerisindeki tekrarları ve gelişimi analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, önceki depremler sonrasında gerçekleştirilen restorasyon müdahalelerinin yapının sonraki deprem performansını iyileştirmediğini; aksine bazı durumlarda müdahale edilen alanların yeniden hasara daha açık hale geldiğini göstermektedir. Hasarın başlıca nedenleri arasında çift cidarlı duvar sistemlerinden kaynaklanan rijitlik farkları, yetersiz yapısal bağlantılar, zayıf bağlayıcı malzemelerin kullanımı ve zemin koşulları yer almaktadır. Bu çalışma, hasar sınıflandırmasına dayalı sistematik bir yaklaşımın tekrarlayan hasar mekanizmalarının anlaşılmasına önemli katkılar sağladığını ortaya koymakta ve restorasyon süreçlerinde yalnızca mevcut hasarın giderilmesine odaklanmanın yeterli olmadığını vurgulamaktadır. Ayrıca, önerilen yaklaşım benzer tarihî yığma yapılar için uygulanabilir bir analiz aracı sunmaktadır.