AI Summary & Key Takeaways
AI InsightSo, the differences in reading and interpretation are reflected in the text.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Mercury, accepted as a harmful chemical today, is widely used in many fields by various nations as it was used in ancient times. Nations who believed in this element’s changing and transforming properties believed that it transformed worthless metals into gold, a precious metal, and thus placed mercury in an important place in alchemy. In addition, mercury, which has an essential place in the science of medicine, has been combined with various plants or mixture included in drug compositions and used for therapeutic purposes. Mercury, used in Āyurvedic medicine, especially Indian medicine, is also included in yogic practice, considered among the sub-branches of Āyurveda. When the Old Uyghur texts are examined, the words that mean ‘mercury’, which appear in two different ways as könä suvı ‘mercury’ and zımıg ‘mercury’, are also used to transform worthless metals into gold, as well as to transform a worthless human into a divine body, as stated above. In addition, mercury is also included in various drug components for different purposes in medicine. This article aims to determine the words used for mercury in Old Uyghur, and the meanings and purposes of these words. Again, to show the reading differences in the text, and the movement over the read texts, the original texts are given in the article, and the text is transliterated again. So, the differences in reading and interpretation are reflected in the text.
Özet
Günümüzde zararlı bir kimya maddesi olarak kabul edilen cıva, eski zamanlarda kullanıldığı gibi bugün de çeşitli milletlerce pek çok alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu elementin değiştirme ve dönüştürme özelliğine inanan milletler onun değersiz madenleri değerli bir maden olan altına dönüştürdüğüne inanmışlar ve böylece simyada cıvayı önemli bir yere koymuşlardır. Bunun yanında tıp ilminde de önemli bir yeri olan cıva, çeşitli bitki ya da karışımlarla birlikte kullanılarak ilaç terkiplerinde yer almış ve tedavi amaçlı kullanılmıştır. Özellikle Hint tıbbı olan āyurveda tıbbında kullanılan cıva, āyurveda’nın alt kolları arasında sayılan yogik uygulamasında da yer alır. Eski Uygurca metinler incelendiğinde könä suvı ‘cıva’ ve zımıg ‘cıva’ olarak iki farklı şekilde yer alan ‘cıva’ anlamındaki kelimeler de yukarıda belirtildiği üzere aynı şekilde değersiz madenleri altına dönüştürmenin yanında yogik uygulama ile değersiz olan insanı tanrısal bedene dönüştürmede de kullanılır. Bunun yanında cıva, tıp ilminde de farklı amaçlar doğrultusunda çeşitli ilaç terkiplerinde yer alır. Böylece bu makalenin amacı Eski Uygurcadaki cıva için kullanılan kelimeleri tespit etmenin yanında bu kelimelerin hangi anlamlarda ve amaçlarda kullanıldığını ortaya koymaktır. Okunmuş metinler üzerinden hareket ekmekle birlikte metindeki okuma farklılıklarını göstermek amacıyla asıl metinlerin de makale içerisinde verilmesi ve metnin tekrar çevrimyazı ile düzenlenmesi yoluna gidilmiştir. Böylece ortaya çıkan okuma ve anlamlandırma farklılıkları da metne yansıtılmıştır.