Journals / Türkiyat Mecmuası / 2024 / Cilt: 34 Sayı: 2

The Reflection of Turkish and Russian Folk Beliefs in Phraseological Units: A Case Study of the Word Gold

Türk ve Rus Halk Düşüncesinin Kalıplaşmış Dil Birimlerine Yansıması: “Altın” Kelimesi Örneği

Hakan Saraç(ANADOLU UNIVERSITY, FACULTY OF LETTERS, DEPARTMENT OF RUSSIAN LANGUAGE AND LITERATURE)0000-0003-0103-4029
Pages
585–608
Publication Date
2025-01-13
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The conducted research has shown that popular beliefs about “gold” are represented by a variety of lexical units in both Turkish and Russian languages, however, in the worldviews reflected in these languages, there are both common features and differences.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Language serves as a universal semiotic system that allows for the expression of emotions and cognitive processes of individuals from various cultures and societies.
📊
Key Findings & Data:From this perspective, language is a key code for deciphering societal mentalities.
💡
Conclusion & Impact:The conducted research has shown that popular beliefs about “gold” are represented by a variety of lexical units in both Turkish and Russian languages, however, in the worldviews reflected in these languages, there are both common features and differences.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk Dili · Rus Dili · Halk Düşüncesi

Abstract

Language serves as a universal semiotic system that allows for the expression of emotions and cognitive processes of individuals from various cultures and societies. From this perspective, language is a key code for deciphering societal mentalities. In recent years, there has been a growing interest among researchers in studying the cultural component of language. As a result, contemporary linguistics is actively engaged in exploring how different cultural ways of perceiving and interpreting the world are reflected in oral culture, utilizing new and modern methodologies. One of the most striking cultural symbols that reflects popular beliefs in both Turkish and Russian languages is the word “gold”. As a symbol of power, dominance, prosperity, and wealth in the history of both Turkish and Russian peoples, “gold” serves as a crucial key to understanding the worldview of individuals and societies within these cultures. Traces of popular beliefs about “gold” in Turkish and Russian cultures are particularly evident in stable language units. It is noticeable that the cultural symbol of “gold”, beyond its primary meaning as a ‘precious metal’, acquires additional semantic nuances and specific characteristics in figurative expressions. This study employs semiotic and linguoculturological methods to conduct a comparative analysis of set expressions, idioms, and proverbs containing the lexeme “gold” in Turkish and Russian. The aim is to identify and describe the representations and interpretations that shape Turkish and Russian folk understandings of “gold”. The conducted research has shown that popular beliefs about “gold” are represented by a variety of lexical units in both Turkish and Russian languages, however, in the worldviews reflected in these languages, there are both common features and differences.

Özet

Dil, dünya üzerindeki toplumların duygu ve düşüncelerini yansıtan evrensel bir kod sistemidir. Bu açıdan dil, toplumların düşünce tarzının anlaşılmasında anahtar görevi üstlenmektedir. Son yıllarda, araştırmacılarda dilin kültürel boyutunu incelemeye yönelik artan bir ilgi ve merak söz konusudur. Bu sayede modern dilbiliminde, farklı kültürlerden toplumların dünyayı algılama ve yorumlama biçimlerinin sözlü kültür ürünlerine yansıması kültürdilbilimin yöntemleri çerçevesinde yoğun olarak araştırılmaya başlanmıştır. Türk ve Rus dillerindeki halk düşüncesini en belirgin yansıtan kültürel sembollerden biri de “altın” sözcüğüdür. Zira “altın”, birçok toplumda olduğu gibi, Türk ve Rus tarihinde de güç, hakimiyet, refah ve zenginlik gibi kavramların temsil ifadesi olarak insana ve hayata ilişkin bakış açılarına dair ipuçları sunmaktadır. Türk ve Rus kültürlerinde “altın” ile ilgili halk düşüncelerinin izlerini özellikle de kalıplaşmış dil birimlerinde bulmak mümkündür. Kültürel sembol olarak “altın”ın, “yüksek değerli madde” temel manasının dışında figüratif anlamlarla donatılmış dilsel ifadelerde birtakım spesifik anlam ve özellikler kazandıkları göze çarpmaktadır. Bu sebeple bu çalışmada, “altın” ile ilgili Türk ve Slav halk düşünce dünyasını oluşturan algılamalar ve yorumlamaların belirlenmesi ve betimlenmesi amacıyla; Türk ve Rus dillerinde “altın” sözcüğünün geçtiği kalıp sözler, deyim ve atasözleri göstergebilimsel ve kültürdilbilimsel yöntemlerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırma neticesinde, “altın”a ilişkin halk düşüncelerinin Türkçe ve Rusçanın söz varlığında çeşitli olmasının yanında iki dilde de ortak ve farklı dünya görüşlerinin olduğu anlaşılmıştır.

🔖

Cite This Article

Saraç, H. (2025). The Reflection of Turkish and Russian Folk Beliefs in Phraseological Units: A Case Study of the Word Gold. Türkiyat Mecmuası, Cilt: 34 Sayı: 2, 585–608. https://doi.org/10.26650/iuturkiyat.1563219

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (44)

  1. Agapkina, Tatyana. “Zoloto”, Slavyanskiye Drevnosti: Etnolingvisticheskiy Slovar’. 1: 352-355. Moskva: google scholar
  2. Aksoy, Ömer. Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü. 2 cilt. İstanbul: İnkılap Kitabevi, 2013. google scholar
  3. Bedirhan, Yaşar ve Naime Süder. “İslamiyet Öncesi Dönemde Türklerde Kullanılan Madenler ve Maden İşletmeciliği”, International Academic Social Resources Journal 7/35 (2022): 273-289. google scholar
  4. Berkov, Valeriy Mokiyenko ve Svetlana Shulezhkova. Bolşoy Slovar’ Krılatıh Slov Russkogo Yazıka.Moskva: Russkiye Slovari, AST, 2005. google scholar
  5. Büyük Türkçe Sözlük. “Altın”. Sostavitel’ D. Mehmet Doğan. Ankara: Yazar Yayınları, 2011. google scholar
  6. Büyük Türkçe Sözlük. “Altın Babası”. Sostavitel’ D. Mehmet Doğan. Ankara: Yazar Yayınları, 2011. google scholar
  7. Büyük Türkçe Sözlük. “Altın Yumurtlayan Tavuk”. Sostavitel’ D. Mehmet Doğan. Ankara: Yazar Yayınları, 2011. google scholar
  8. Büyük Türkçe Sözlük. “Altın Kesmek”. Sostavitel’ D. Mehmet Doğan. Ankara: Yazar Yayınları, 2011. google scholar
  9. Cebeci, Oğuz. Metafor ve Şiir Dilinin Yapısal Özellikleri. Ankara: İthaki Yayınları, 2019. google scholar
  10. Çolak, Gülcan i Öksüz, Gamze. “Türkçe ve Rusçada Ölüm ve Hastalık Temalı Beddualar: Kültürdilbilimsel Bir Karşılaştırma”. Milli Folklor 17/132 (2021): 126-139. google scholar
  11. Fedorov, Aleksandr. Frazeologicheskiy Slovar’ Russkogo Literaturnogo Yazıka (Okolo 13000 Frazeologicheskih Yedinits). Moskva: Astrel’, 2007. google scholar
  12. Gmızina, Elvira. Tsvet v Kultype Drevney Rusi: Slovo i Obraz. Kirov: İzd-vo VyatGU, 2008. google scholar
  13. Güngör, Engin. Bozkır Kültüründe Metalin Yeri ve Önemi (Tarih Öncesi Devirlerden Türklerin İslam Dini Medeniyetine Girişine Kadar). Doktorskaya dissertatsiya, Universitet Hacı Bektaş Veli, 2020. google scholar
  14. Jukov Vpas i Anatoliy Jukov. Shkolnıy Frazeologicheskiy Slovar’ Russkogo Yazıka. Moskva: Prosveshcheniye, 2013. google scholar
  15. Jukov, Vlas. Slovar’ Russkıh Poslovits i Pogovorok. Moskva: Russkiy Yazık, 1991. google scholar
  16. Kulturologiya.RF. “Kto Takiye Bosyaki, Otkuda Oni Prishli i Pochemu ih Nazıvali «Blatnımi».’’ Dostup 2 Nisan 2024. https://kulturologia.ru/blogs/291221/52118/. google scholar
  17. Lvovna, Mariya. Lingvokul’turologicheskiy Metod vo Frazeologii. Kodı Kul’turı. Moskva: URSS, 2013. google scholar
  18. Molotkov, Aleksandr. Frazeologicheskiy Slovar’ Russkogo Yazıka. Moskva: Russkiy yazık, 1986. google scholar
  19. Orkun, Hüseyin Namık. Eski Türk Yazıtları. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1994. google scholar
  20. Ögel, Bahaeddin. Türk Kültür Tarihine Giriş VI. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1991. google scholar
  21. Ögel, Bahaeddin. Türk Mitolojisi. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1971. google scholar
  22. Özcan, Derya. “Kazak Türklerinin Munlık-Zarlık Destanında Altın”, NEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1 (2011): 30-38. google scholar
  23. Sahillioğlu, Halil. “Altın.” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 2: 532-536. İstanbul: Türk Diyanet Vakfı Yayınları Merkezi, 1989. google scholar
  24. Saraç, Hakan. Landshaftnıy Kod Kulturı (na Materiale Russkogo i Turetskogo Yazıkov). Dissertatsiya Kandidata Filologicheskih Nauk, Moskovskiy Gosudarstvennıy Universitet İmeni M. V. Lomonosova, 2016. google scholar
  25. Slovari i Entsiklopedii na Akademike. “Zolotaya Rota”. Dostup 15 Mart 2024. https://dic.academic. ru/dic. nsf/ruwiki/400126. google scholar
  26. Snegirov, İvan. Russkiye Narodnıye Poslovitsı i Pritchi. Moskva: Institut Russkoy Tsivilizatsii, 2014. google scholar
  27. Teliya, Veronika. “Kul’turno-Natsionalnoye Konnotatsii Frazeologizmov (Ot Mirovedeniya k Miroponimaniyu)”, XI Mejdunarodnoy S’yezd Slavistov «Slavyanskoye Yazıkoznaniye» v 302-314. Moskva: Nauka, 1993. google scholar
  28. Teliya, Veronika. Bolşoy Frazeologicheskiy Slovar’ Russkogo Yazıka. Moskva: AST-Press, 2010. google scholar
  29. Tihonov, Aleksandr. Frazeologicheskiy Slovar’ Russkogo Yazıka. Moskva: Russkiy Yazık Media, 2007. google scholar
  30. Türk Dil Kurumu e-sözlüğü. “Altın Adı Pul Oldu, Kız Adı Dul Oldu.”. Dostup 25 Ocak 2024. https://sozluk.gov.tr/ google scholar
  31. Türk Dil Kurumu e-sözlüğü. “Altın Adını Bakır Etmek.” Dostup 03 Şubat 2024. https://sozluk.gov.tr/ google scholar
  32. Türk Dil Kurumu e-sözlüğü. “Altın Pas Tutmaz.” Dostup 28 Ocak 2024. https://sozluk.gov.tr/ google scholar
  33. Türk Dil Kurumu e-sözlüğü. “Altın Yerde Paslanmaz’’, “Taş Yağmurdan Islanmaz.” Dostup 30 Ocak 2024. https://sozluk.gov.tr/ google scholar
  34. Türk Dil Kurumu e-sözlüğü. “Altın Yere Düşmekle Pul Olmaz.” Dostup 10 Şubat 2024. https://sozluk.gov.tr/ google scholar
  35. Türk Dil Kurumu e-sözlüğü. “Altın Yürekli Olmak.” Dostup 09 Şubat 2024. https://sozluk.gov.tr/ google scholar
  36. Türk Dil Kurumu e-sözlüğü. “Dağ.” Dostup 12 Şubat 2024. https://sozluk.gov.tr/ google scholar
  37. Türk Dil Kurumu e-sözlüğü. “Sırma Saç.” Dostup 02 Şubat 2024. https://sozluk.gov.tr/ google scholar
  38. Türk Dil Kurumu e-sözlüğü”. “Altın Eli Bıçak Kesmez.” Dostup 05 Şubat 2024. https://sozluk.gov.tr/ google scholar
  39. Türkçe Sözlük. ‘’Altın’’. Sostavitel’: Parlatır İsmail, Nevzat Gözaydın i Hamza Zülfikar. 2 cilt. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1988. google scholar
  40. Uğuzman, Tülay. Atasözlerine ve Deyimlere Yansıyan Türk Halk Düşüncesi. Ankara: Nobel Akademik, 2014. google scholar
  41. Uşakov, Dmitriy. Bolşoy Tolkovıy Slovar’ Russkogo Yazıka. Moskva: Dom Slavyanskoy Knigi, 2014. google scholar
  42. Yaman, Hanife. “Türkçede “Kuyu” Sözcüğü Üzerine Kültürdilbilimsel Bir İnceleme”, Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi 12 (2023): 658-667. google scholar
  43. Yaman, Sinan. Türk Masalları ve Holbek Yöntemi. Ankara: Grafiker Yayınları, 2023. google scholar
  44. Yıldız, Mehmet. “Altın”, Yeryuvarı ve İnsan Dergisi 2/3 (1977): 17-25. google scholar