Journals / Türkiyat Mecmuası / 2025 / Cilt: 35 Sayı: 1 Özel Sayı

In the Footsteps of a Century: Istanbul University Research Institute of Turkology

Bir Yüzyılın İzinde: İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü

Ayşe Zişan Furat(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2263-9780
Pages
377–390
Publication Date
2026-03-04
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Kuruluşundan itibaren Türkoloji alanında araştırmalar yürüten dünyanın saygın kurumları arasında yer alan Enstitü, ilerleyen yıllarda birçok ülkede oluşturulan Türkoloji ve Türk Dünyası araştırma merkezlerine örnek teşkil etmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, yüz yılı aşan geçmişiyle Türkiye Türkolojisi geleneğinin oluşmasında belirleyici bir rol üstlenmiş; Türkiye’nin akademik ve entelektüel hayatını şekillendiren başlıca kurumlardan bir tanesi olmuştur.
📊
Key Findings & Data:Kurumsal kimliği ve bilimsel birikimiyle ise İstanbul Üniversitesi’nin köklü ilmi geleneği içinde ayrıcalıklı bir konuma sahip olmuştur. 1924 yılında Ord.
💡
Conclusion & Impact:Kuruluşundan itibaren Türkoloji alanında araştırmalar yürüten dünyanın saygın kurumları arasında yer alan Enstitü, ilerleyen yıllarda birçok ülkede oluşturulan Türkoloji ve Türk Dünyası araştırma merkezlerine örnek teşkil etmiştir.
🔬Design:Not
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türkiyat Araştırmaları · İstanbul Üniversitesi · Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü

Özet

İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, yüz yılı aşan geçmişiyle Türkiye Türkolojisi geleneğinin oluşmasında belirleyici bir rol üstlenmiş; Türkiye’nin akademik ve entelektüel hayatını şekillendiren başlıca kurumlardan bir tanesi olmuştur. Kurumsal kimliği ve bilimsel birikimiyle ise İstanbul Üniversitesi’nin köklü ilmi geleneği içinde ayrıcalıklı bir konuma sahip olmuştur. 1924 yılında Ord. Prof. Dr. Fuat Köprülü’nün öncülüğünde Darülfünun bünyesinde kurulan Türkiyat Enstitüsü, Cumhuriyet döneminin üniversite yapılanması içerisinde bir araştırma enstitüsü formatında yer alan ilk millî kurumudur. Kuruluşundan itibaren Türkoloji alanında araştırmalar yürüten dünyanın saygın kurumları arasında yer alan Enstitü, ilerleyen yıllarda birçok ülkede oluşturulan Türkoloji ve Türk Dünyası araştırma merkezlerine örnek teşkil etmiştir.

🔖

Cite This Article

Furat, A. Z. (2026). In the Footsteps of a Century: Istanbul University Research Institute of Turkology. Türkiyat Mecmuası, Cilt: 35 Sayı: 1 Özel Sayı, 377–390. https://doi.org/10.26650/iuturkiyat.1842995

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (40)

  1. “İstanbul Üniversitesi Rektörlüğünden: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkiyat Enstitüsü Yönetmeliği”. Resmî Gazete. 08 Ağustos 1963, sayı: 11475. google scholar
  2. Akşam. “Türkiyat Enstitüsü Neşriyatı”. 31 Mayıs 1931.google scholar
  3. Akşam. “Yeni Neşriyat: Türk Hukuk ve İktisat Tarihi Mecmuası”. 21 Ekim 1931. google scholar
  4. Asılsoy, Abdülkerim. “Türk Modernleşmesi Öncülerinden Fuat Köprülü: Hayatı, Eserleri ve Fikirleri”. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2008.google scholar
  5. Bartold, V. Orta Asya Türk Tarihi Hakkında Dersler. İstanbul: Türkiyat Enstitüsü, 1927. google scholar
  6. Berktay, Halil. Cumhuriyet İdeolojisi ve Fuat Köprülü. İstanbul: Kaynak Yayınları, 1983. google scholar
  7. Caferoğlu, Ahmet. Kitâb al-idrâk li-lisân al-Atrâk. İstanbul: Türkiyat Enstitüsü, 1931. google scholar
  8. Caferoğlu, Ahmet. “Hakiki Köprülü”. Türkiyat Mecmuası, 15 (1969): 1-10. google scholar
  9. Caferoğlu, Ahmet. Uygur Sözlüğü. İstanbul: Türkiyat Enstitüsü, 1934. google scholar
  10. Caferoğlu, Ahmet. Eski uygur sözlüğü: İkinci bölüm: K-S. İstanbul: Türkiyat Enstitüsü, 1937. google scholar
  11. Caferoğlu, Ahmet. Eski uygur sözlüğü: Üçüncü bölüm: S-Z. İstanbul: Türkiyat Enstitüsü, 1938. google scholar
  12. Furat, Ayşe Zişan. “Bir Kütüphanenin Doğuşu: İstanbul Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü Kütüphanesi”. Ortaçağ Ukraynasının Kitap Kültürü ve Tıpkıbasımların Önemi Uluslararası Seminerinde sunulan bildiri, İstanbul Üniversitesi debiyat Fakültesi, 01 Mart 2024. google scholar
  13. Gedikli, Fethi. “Fuad Köprülü ve Türk Hukuk ve İktisat Tarihi Mecmuası ve Türk Hukuk Tarihi Dergisi”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 1/1 (Mayıs 2003): 1.google scholar
  14. Gibbons, H. A. Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, çeviren Ragıp Hulusi. İstanbul: Türkiyat Enstitüsü, 1928. google scholar
  15. Güleç, İsmail. “Türkiyat Mecmuası”. TDV İslâm Ansiklopedisi içinde, 41: 561-62. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2012. google scholar
  16. Hasluck, F. V. Bektaşilik Tetkikleri. Çeviren Ragıp Hulusi. İstanbul: Türkiyat Enstitüsü, 1928. google scholar
  17. İlgürel, Sevim. “Türkiyat Enstitüsü”. Türk Kültürü, 14/158 (1975): 158. google scholar
  18. İlgürel, Sevim. “Türkiyat Mecmuası Bibliyografyası”. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Enstitüsü Dergisi, 7-8 (1977 1976): 7-8. google scholar
  19. İnalcık, Gülcan. “Nikolay Fedoroviç Katanov’un Kütüphanesinin Türkiye’ye Getirilmesine Dair Bir İnceleme”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi,7/2 (Aralık 2020): 361-76. google scholar
  20. İstanbul Darülfünunu. İstanbul Dârülfünunu Talebe Rehberi: 1926-1927 Sene-i Dersiyesi. İstanbul: Yeni Matbaa, 1926. google scholar
  21. Karavelioğlu, Murat A. “Editörden … Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü ve Türkiyat Mecmuası”. Türkiyat Mecmuası, 21/1 (2011): iii-xxxv. google scholar
  22. Kilisli Rifat Bilge. Anadolu Türklerinin Halk Edebiyatı: Maniler. İstanbul: Türkiyat Enstitüsü, 1928. google scholar
  23. Köprülü, Orhan. “1924’de İlk Milletlerarası Türkoloji Kongresi Teşebbüsü”. Türk Kültürü, 14/164 (1976): 491-498. google scholar
  24. Köprülü, Orhan F. Fuad Köprülü. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1987. google scholar
  25. Köprülüzâde Mehmed Fuad. Türk Halk Edebiyatı Ansiklopedisi: Ortaçağ ve Yeniçağ Türklerinin Halk Kültürü Üzerine Coğrafya, Etnoğrafya, Etnoloji, Tarih ve Edebiyat Lugatı. İstanbul: Türkiyat Enstitüsü, 1935.google scholar
  26. Köymen, Altay. “Prof. Mehmet Fuad Köprülü −2-”. Millî Kültür, 2/12 (1981): 13-16. google scholar
  27. Malche, Albert. İstanbul Üniversitesi Hakkında Rapor. İstanbul: Devlet Basımevi, 1939. google scholar
  28. Mehmet Fuad Köprülüzade. Erzurumlu Emrah. İstanbul: Türkiyat Enstitüsü, 1929. google scholar
  29. Mehmet Fuad Köprülüzade. Millî Edebiyat Cereyanının İlk Mübeşşirleri ve Divan-ı Türkî-i Basit. İstanbul: Türkiyat Enstitüsü, 1928. google scholar
  30. Mehmet Fuad Köprülüzade. XVII’inci Asır Sazşairlerinden Gevheri: Hayatı, Eseri. İstanbul: Türkiyat Enstitüsü, 1929. google scholar
  31. Oral, Mustafa. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Türkiye’de Romantik Tarihçilik: 1908-1928. genişletilmiş 2. baskı. İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi, 2014. google scholar
  32. Oral, Mustafa. “Türkiyat Encümeni”. İçinde Türk Dünyası Ansiklopedisi. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi, 30 Aralık 2024. https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr/detay/1666/T%C3%BCrkiyat_Enc%C3%BCmeni. google scholar
  33. Özkan, Mustafa. “İstanbul Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 4, 8 (2006): 585-92. google scholar
  34. Özkan, Mustafa. “Kuruluşunun 70. Yılında Türkiyat Enstitüsü”. Türkiyat Mecmuası, 20 (1997): 1-11. google scholar
  35. Sertkaya, Osman Fikri. “Atatürk ve Türk Dili”. Türk Dili Dergisi, 599 (2001): 549-563. google scholar
  36. Sertkaya, Osman Fikri. “Türkiyat (Araştırmaları) Enstitüsü”. Atatürk Ansiklopedisi içinde. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi, 30 Kasım 2020. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/427/T%C3%BCrkiyat_(Ara%C5%9Ft%C4%B1rmalar%C4%B1)_Enstit%C3%BCs%C3. google scholar
  37. Tığlı, Fatih. “İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türkiyat Mecmuası”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 4/8 (2006): 593-608. google scholar
  38. Yetiş, Kazım. “Türkiyat (Araştırmaları) Enstitüsü Kütüphanesi’ndeki Tezlerin Bibliyografyası II”. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, XXVI (1993): 317-350. google scholar
  39. Yetiş, Kazım. “Türkiyat Enstitüsü Kütüphânesindeki Tezlerin Bibliyografyası I”. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, XXIII (1979 1977): 265-327. google scholar
  40. Köprülü, Orhan. “1924’de İlk Milletlerarası Türkoloji Kongresi Teşebbüsü”. Türk Kültürü, 14/164 (1976): 491-498. google scholar