AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn general, the images follow the text closely and make use of established templates.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
In Islamic culture, numerous works are regarded as belonging to the genre of ʿajāʾib. The most famous among them is ʿAjāʾib al-Makhlūqāt wa-Gharāʾib al-Mawjūdāt, authored by Zakariyyā b. Muḥammad al-Qazwīnī (d. 1283). In preparing his book, Qazwīnī drew on earlier sources and further enriched it with traditions and stories. He organized the work into four introductions (mukaddima), two chapters (maqāla), and a conclusion (khātima). The manuscript discussed in this article is one of the copies of Tarcüme-i Kitâb-ı ʿAjāʾib al-Makhlūqāt, translated by Muslihuddîn Mustafa Surûrî (d. 1562), and is now housed in the Bodleian Library of Oxford Uni-versity (Ms. Turk D. 2). Based on the style of its illustrations, the manuscript was produced in the seventeenth century. Two other illustrated copies, displaying similar stylistic features and templates, are preserved in the Topkapı Palace Library (A. 3632) and the British Library (Or. 7894). Having changed hands at least six times, the manuscript was finally acquired by the Bodleian Library in 1889. The text is complete, although the binding is not original. The manuscript comprises 159 folios and contains 147 illustrations and 10 diagrams. In general, the images follow the text closely and make use of established templates.
Özet
İslam kültüründe acaib türü olarak kabul edilen, hatta Acâibü’l-Mahlûkât türü olarak da bilinen çok sayıda eser vardır. Bunların en meşhuru Zekeriyyâ b. Muḥammad al-Kazvînî (ö. 1283) tarafından kaleme alınan Acâʾib’ül-Makhlûkât ve Garâʾib’ül-Mevcûdât adlı eserdir. Kitabı hazırlarken, o dönem mevcut eserlerden yararlanması yanında rivayetler ve hikâyelerle zenginleştiren Kazvînî, eserini dört mukaddime, iki makale ve bir hatime üzere tertip etmiştir. Eser sonraki yıllarda Farsça ve Türkçe’ye çevrilmiştir. Bu makalede ele alınan el yazması, Muslihuddin Mustafa Sürûrî (ö. 1562) tarafından tercüme edilen Tercüme-i Kitâb-ı Acâib’ül-Mahlûkât adlı eserin kopyalarından biri olup bugün Oxford Üniversitesi Bodleian Kütüphanesi’ndedir (Ms. Turk D. 2). Resimlerinin üslubundan anlaşılacağı üzere 17. yüzyılda hazırlanmış eserin, İstanbul Topkapı Sarayı Kütüphanesi (A. 3632) ve Londra British Library’de (Or. 7894) benzer üslup ve kalıplarla 16. yüzyılın sonunda hazırlanmış resimli iki nüshası daha vardır. Oxford Bodleian el yazmasında müstensih ismi ve istinsah tarihi bulunmamaktadır. Yazma, en az 6 kez el değiştirerek en son 1889 tarihinde Bodleian Kütüphanesi’ne geçmiştir. Eserin sayfaları eksiksizdir, ancak cildi özgün değildir. 159 varak olan eserde toplamda 147 resim ve 10 diyagram bulunmaktadır. Genel anlamda metne uyumlu olarak canlandırılan resimlerde, daha önce kullanılan kalıplar da tekrarlanmıştır.