Journals / Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2020 / Cilt: 24 - Sayı: 4

İkinci Dünya Savaşı Döneminde (1939-1945) Türk Dış Politikası

Pages
1755–1777
Publication Date
2020-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Başta İngiltere olmak üzere, müttefikler Türkiye’nin savaşa girmesi gerektiği üzerinde daha çok durmaya ve baskıyı artırmaya başlamışlardır. 1943 yılından itibaren savaşın seyri müttefikler lehine gelişmeye başlayınca Türkiye, tarafsızlığını bozmuş fiilen olmasa da 1945’te resmen savaşa katılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Öz Türkiye, Lozan Antlaşması’ndan sonra, kollektif barış ve güvenliğin hararetli savunucusu olarak anti-revizyonist bir politika takip etmiştir.
📊
Key Findings & Data:Mart 1941’de Sovyet Rusya yayınladığı bir deklarasyonla, Türkiye’nin savaşa girmeye mecbur kalması halinde, 1925’te imzalanmış ve halen mevcut olan Saldırmazlık Paktı’na riayet edileceğini, Sovyetler Birliği’nin tarafsızlığına güvenebileceğini bildirmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Başta İngiltere olmak üzere, müttefikler Türkiye’nin savaşa girmesi gerektiği üzerinde daha çok durmaya ve baskıyı artırmaya başlamışlardır. 1943 yılından itibaren savaşın seyri müttefikler lehine gelişmeye başlayınca Türkiye, tarafsızlığını bozmuş fiilen olmasa da 1945’te resmen savaşa katılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Anahtar Kelimeler II. Dünya Savaşı · Dış Politika · Türkiye

Özet

Öz Türkiye, Lozan Antlaşması’ndan sonra, kollektif barış ve güvenliğin hararetli savunucusu olarak anti-revizyonist bir politika takip etmiştir. Bu politikayı İkinci Dünya Savaşı yıllarında da sürdüren Türkiye, kendi çıkarları doğrultusunda her ülke ile eşit mesafede durarak denge politikası kurmaya çalışmıştır. Türkiye, II. Dünya Savaşında jeopolitik konumu sebebiyle, müttefiklerin (İngiltere, Fransa, ABD, Sovyetler Birliği) ve mihver devletlerin (Almanya, İtalya, Japonya) kendi yanlarında savaşa sokabilmek için yoğun baskılarına maruz kalmıştır. Ancak Türkiye, ısrarla savaş dışı kalmaya çalışmış ve savaşın seyrine göre kendi politikalarını belirleme yoluna gitmiştir. Mart 1941’de Sovyet Rusya yayınladığı bir deklarasyonla, Türkiye’nin savaşa girmeye mecbur kalması halinde, 1925’te imzalanmış ve halen mevcut olan Saldırmazlık Paktı’na riayet edileceğini, Sovyetler Birliği’nin tarafsızlığına güvenebileceğini bildirmiştir. Haziran 1941’de Almanya ile Türk- Alman Saldırmazlık Paktı imzalanarak, Alman tehdidi önlenmişti. Amerika Birleşik Devletleri’nin savaşa girmesi, Almanların Sovyetler karşısında yenilgiye uğramaları ve Kuzey Afrika’da sağlanan müttefik üstünlüğü savaşın seyrini ve dolayısıyla Türkiye’nin de savaş dışı konumunu oldukça etkileyecektir. Başta İngiltere olmak üzere, müttefikler Türkiye’nin savaşa girmesi gerektiği üzerinde daha çok durmaya ve baskıyı artırmaya başlamışlardır. 1943 yılından itibaren savaşın seyri müttefikler lehine gelişmeye başlayınca Türkiye, tarafsızlığını bozmuş fiilen olmasa da 1945’te resmen savaşa katılmıştır.

🔖

Cite This Article

SARIÇOBAN, G. (2020). İkinci Dünya Savaşı Döneminde (1939-1945) Türk Dış Politikası. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 24 - Sayı: 4, 1755–1777. https://ajindex.com/articles/115344

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (41)

  1. Resmi Yayınlar T.B.M.M., Z.C. (1939). Dönem 5, Cilt: 1-2, 12.05.1939. Ankara:
  2. T.B.M.M. Basımevi. T.B.M.M., Z.C. (1939). Dönem 6, Cilt: 3, 26.03.1939. Ankara: T.B.M.M. Basımevi. Gazeteler Cumhuriyet, 5 Ocak 1941. Cumhuriyet, 26 Mayıs 1941. Cumhuriyet, 20 Haziran 1941. Cumhuriyet, 27 Haziran 1941. Cumhuriyet, 21 Ekim 1944.
  3. Kitap ve Makaleler Arı, Ö. (1987).
  4. Uluslararası İlişkiler. Der Yayınevi,
  5. İstanbul.
  6. Armaoğlu, F. (1992). 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi 1919-1980, Cilt: 1, (18. Baskı). Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  7. Avcıoğlu, D. (1971). Türkiye’nin Düzeni (Dün-Bugün-Yarın). Ankara:
  8. Bigi Yayınları.
  9. Aydemir, Ş. S. (1979).
  10. İkinci Adam, Cilt: 2. İstanbul:
  11. Remzi Kitabevi.
  12. Barutçu, F. A. (1977). Siyasi Anılar. İstanbul:
  13. Milliyet Yayınları.
  14. Bilge, S. (1992).
  15. Güç Komşuluk, Türkiye Sovyetler Birliği İlişkileri 1920-1964. Ankara: T. İş Bankası Kültür Yayınları.
  16. Çelik, E. (1969). 100 Soruda Türkiye’nin Dış Politika Tarihi. İstanbul:
  17. Gerçek Yayınları.
  18. Deringil, S. (1979). Turkish Foreign Policy During The Second World War. Norwich. Deringil, S. (2000).
  19. Denge Oyunu, İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye’nin Dış Politikası. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  20. Dünya Savaşları Ansiklopedisi. (1998), Cilt: 3. İstanbul:
  21. Görsel Yayınları.
  22. Erkin, F.C. (1968). Türk-Sovyet İlişkileri ve Boğazlar Meselesi. Ankara:
  23. Başnur Matbaası. Erkin, F.C. (1986). Dışişlerinde 34 Yıl, Cilt: 2. Ankara:
  24. TTK Yayınları.
  25. Esenbel, M.(1995, 30 Mayıs). Anılar. Milliyet Gazetesi. Goloğlu, M. (1974). Milli Şef Dönemi (1938-1945). Ankara:
  26. Kalite Matbaası. Gombrich, H. E. (1997). Dünya Tarihi (Çeviren: Ahmet Mumcu). İstanbul:
  27. İnkılap Kitabevi.
  28. Gönlübol, M. (1974). Olaylarla Türk Dış Politikası, 1919-1973. Ankara:
  29. Sevinç Matbaası. Gürün, K. (1991). Türk- Sovyet İlişkileri (1920-1953). Ankara:
  30. TTK Yayınları.
  31. Gürün, K. (1999). Türk- Rus İlişkilerinde 500 Yıl (1491-1992). Ankara:
  32. TTK Yayınları.
  33. Hobsbawn, E. (1996). Kısa 20. Yüzyıl, 1914-1991 (Çeviren: Yavuz Alagon). İstanbul: Sarmal Yayınları. İsmet İnönü’nün T.B.M.M.’deki Konuşmaları. (1942), Cilt: 1. Ankara: TBMM Yayınları İsmet İnönü’nün T.B.M.M.’deki Konuşmaları. (1992), Cilt: 2. Ankara:
  34. TBMM Yayınları.
  35. Koçak, C. (1986). Türkiye’de Milli Şef Dönemi (1938-1945). Ankara:
  36. Yurt Yayınları.
  37. Kop, K. K. (1945).
  38. Milli Şefin Söylev, Demeç ve Mesajları. İstanbul:
  39. Akay Kitabevi.
  40. Kurat, Y. T. (1961). “İkinci Dünya Savaşında Türk- Alman Ticaretindeki İktisadi Siyaset”. Belleten, 25(97), 95-103.
  41. Nadas, M. (1991). Geo- Asrtral Siyaset Boğazlar ve Deltalar, Cilt: 2,