Journals / Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2022 / Cilt: 19 Sayı: 3 Özel Sayı

PRINCIPLE OF RULE OF LAW

HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ İLKESİ

Oktay Uygun(YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9027-7297
Pages
521–558
Publication Date
2022-10-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this article, the birth of the rule of law, its importance in the modern state, its criticism, and its development in Turkey as a constitutional principle will be examined.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:European political thought in the 15th and 16th centuries sought to establish an absolute, permanent and indivisible sovereign power.
📊
Key Findings & Data:Natural rights theory and the principle of separation of powers were presented as the two most effective solutions proposed for the limitation of sovereign power in the 17th and 18th centuries.
💡
Conclusion & Impact:In this article, the birth of the rule of law, its importance in the modern state, its criticism, and its development in Turkey as a constitutional principle will be examined.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Common Law · Hukukun Üstünlüğü İlkesi · Takdir Yetkisi

Abstract

European political thought in the 15th and 16th centuries sought to establish an absolute, permanent and indivisible sovereign power. In the following centuries, discussions began on how this sovereign power could be limited. Natural rights theory and the principle of separation of powers were presented as the two most effective solutions proposed for the limitation of sovereign power in the 17th and 18th centuries. Since the 19th century, we see that the principle called the rule of law has come to the fore in the debates on the limitation of power. Though, the adventure of this principle in England is older: As an idea, it was effective in the 17th century, and in the 18th century it was completely settled in the British state system. Adoption of the rule of law principle in continental European countries will remain in the 19th and 20th centuries. Although it is included in the constitutions of many states and is approved as a political ideal, opinions differ significantly on the content of the rule of law principle. In this article, the birth of the rule of law, its importance in the modern state, its criticism, and its development in Turkey as a constitutional principle will be examined.

Özet

Avrupa siyasal düşüncesi 15. ve 16. yüzyıllarda mutlak, sürekli ve bölünmez nitelikte egemen bir iktidarın nasıl kurulabileceği arayışına yönelmişti. Sonraki yüzyıllarda ise bu egemen iktidarın nasıl sınırlanabileceği tartışılmaya başlandı. “Doğal haklar teorisi” ve “kuvvetler ayrılığı ilkesi” 17. ve 18. yüzyıllarda egemen iktidarın sınırlanması için önerilen en etkili iki çözüm olarak sunuldu. 19. yüzyıldan itibaren iktidarın sınırlanması tartışmalarında hukukun üstünlüğü veya hukuk devleti olarak adlandırılan ilkenin öne çıktığını görüyoruz. Gerçi bu ilkenin İngiltere’deki serüveni daha eskidir: Fikir olarak 17. yüzyılda etkili olmuş, 18. yüzyılda ise İngiliz devlet sistemine tamamen yerleşmiştir. Kıta Avrupası ülkelerinde hukukun üstünlüğü ilkesinin benimsenmesi 19. ve 20. yüzyıla kalacaktır. Günümüzde pek çok devletin anayasasında yer bulsa ve bir siyasal ideal olarak onaylansa da, hukukun üstünlüğü ilkesinin içeriği konusunda görüşler önemli ölçüde farklılaşmaktadır. Bu makalede hukukun üstünlüğü ilkesinin doğuşu, modern devletteki önemi, eleştirisi, anayasal bir ilke olarak Türkiye’deki gelişimi ve son yıllarda geçirmekte olduğu değişim incelenecektir.

🔖

Cite This Article

Uygun, O. (2022). PRINCIPLE OF RULE OF LAW. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 19 Sayı: 3 Özel Sayı, 521–558. https://ajindex.com/articles/1153097

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (57)

  1. Aktaş, Sururi (2011) Prosedürel Doğal Hukuk: Lon L. Fuller’in Hukuk Kavramı, XII Levha Yayınları, İstanbul
  2. Allison, J. W. F. (2018) “Turning the Rule of Law into an English Constitutional Idea”, Handbook on the Rule of Law (Ed. C. May, A. Winchester) Edward Elgar Publishing, Cheltenham, pp.167-183
  3. Balta, Tahsin Bekir (1970) İdare Hukuku I, AÜSBF Yayını, Ankara
  4. Bedner, Adriaan (2018) “The Promise of a Thick View”, Handbook on the Rule of Law (Ed. C. May, A. Winchester) Edward Elgar Publishing, Cheltenham, pp.34-47
  5. Cain, Maureen – Hunt, Alan (1979) Marx and Engels on Law, Academic Press
  6. Coleman, Jules L. – Leiter, Brian (2010) “Legal Positivism”, A Companion to Philosophy of Law and Legal Theory (Ed. D. Patterson) Blackwell Publishing
  7. Collins, Hugh (2016) Marksizm ve Hukuk (Çev. U. D. Tuna) Dipnot Yayınları, Ankara
  8. Costa, Pietro (2018) “The Rule of Law: An Outline of Its Historical Foundations”, Handbook on the Rule of Law (Ed. C. May, A. Winchester) Edward Elgar Publishing, Cheltenham, pp.135-148
  9. Cotterrell, Roger (2019) Hukukbilimin Politikası: Hukuk Felsefesine Eleştirel Bir Giriş (Çev. S. Üye) Pinhan Yayıncılık, İstanbul
  10. Cotterrell, Roger (2020) Hukuk Sosyolojisi: Giriş (Çev. S. Üye) Pinhan Yayıncılık, İstanbul
  11. Çağlar, Bakır (1989) Anayasa Bilimi, BFS Yayınları, İstanbul
  12. Çağlar, Selda (2013) Hukuk Devletinin Hukuki Belirlilik İlkesi Üzerinden Değerlendirilmesi, Beta, İstanbul
  13. Çoban, Ali Rıza – Canatan, Bilal – Küçük, Adnan (Ed.) (2008) Hukuk Devleti: Hukuki Bir İlke, Siyasi Bir İdeal, Adres Yayınları, Ankara
  14. Deflem, Mathieu (1998) Sociology of Law, Cambridge University Press Ian Ward, An Introduction to Legal Theory, Cavendish Publishing, 1998
  15. Dicey, Albert V. (2008) “Hukuk Devleti: Doğası ve Genel Uygulamalar”, Hukuk Devleti: Hukuki Bir İlke, Siyasi Bir İdeal (Ed. A. R. Çoban, B. Canatan, A. Küçük) Adres Yayınları, Ankara, s.25-38
  16. Dworkin, Ronald (2018) Hukukun Hükümranlığı (Çev. E. Uzun) Nora Kitap, İstanbul
  17. Fuller, Lon L. (2016) Hukukun Ahlakı (Çev. E. Arıkan) Tekin Yayınevi, İstanbul
  18. Ginsburg, Tom (2018) “Difficulties with Measuring the Rule of Law”, Handbook on the Rule of Law (Ed. C. May, A. Winchester) Edward Elgar Publishing, Cheltenham, pp.48-56
  19. Gözler, Kemal (2010) Türk Anayasa Hukuku Dersleri, Bursa
  20. Gözler, Kemal (2021) “Genelge Devleti: Hukukta Şeklin Önemi Üzerine”, Türk Anayasa Hukuku Sitesi: https://anayasa.gen.tr/genelge-devleti.htm (E. T. 11.08.2021)
  21. Gözübüyük, A. Şeref (2006) Yönetim Hukuku, Turhan Kitabevi, Ankara
  22. Gurvitch, Georges (1947) Sociology of Law, Butler and Manner Ldt., London
  23. Hayek, Friedrich A. (2008) “Siyasi Bir İdeal Olarak Hukuk Devleti” (Çev. S. G. Göktolga, A. R. Çoban) Hukuk Devleti: Hukuki Bir İlke, Siyasi Bir İdeal (Der. A. R. Çoban, B. Canatan, A. Küçük) Adres Yayınları, Ankara, s.41-97
  24. Hunt, Alan (2010) “Marxist Theory of Law”, A Companion to Philosophy of Law and Legal Theory (Ed. D. Patterson) Blackwell Publishing, s.350-360
  25. İnalcık, Halil (2019) Osmanlı Tarihinde İslamiyet ve Devlet, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul
  26. Marmor, Andrei (2008) “Hukuk Devleti ve Sınırları” (Çev. S. G. Göktolga) Hukuk Devleti: Hukuki Bir İlke, Siyasi Bir İdeal (Der. A. R. Çoban, B. Canatan, A. Küçük) Adres Yayınları, Ankara, s.169-207
  27. May, Christopher – Winchester, Adam (Ed.) Handbook on the Rule of Law, Edward Elgar Publishing, Cheltenham, 2018
  28. Middleton, Kenneth William Bruce (1969) “Sovereignty in Theory and Practice”, In Defense of Sovereignty (Ed. W. J. Stankiewicz) Oxford University Press, New York, pp.132-159
  29. Moller, Jorgen (2018) “The Advantages of a Thin View”, Handbook on the Rule of Law (Ed. C. May, A. Winchester) Edward Elgar Publishing, Cheltenham, pp.21-33
  30. Neuman, Gerald L. (2008) “Amerika’da Anayasal Bir Kavram Olarak Rule of Law ve Alman Anayasasının Rechtsstaat İlkesi”, Hukuk Devleti: Hukuki Bir İlke, Siyasi Bir İdeal (Der. A. R. Çoban, B. Canatan, A. Küçük) Adres Yayınları, Ankara, s.557-574
  31. Okandan, Recai Galip (1977) Amme Hukukumuzun Anahatları, IÜHF Yayını, İstanbul
  32. Ortaylı, İlber (2007) Türkiye Teşkilat ve İdare Tarihi, Cedit Neşriyat, Ankara
  33. Öktem, Niyazi – Türkbağ, Ahmet Ulvi (2014) Felsefe, Sosyoloji, Hukuk ve Devlet, Der Yayınları, İstanbul
  34. Özbilgen, Tarık (1976) Eleştirisel Hukuk Başlangıcı Dersleri, İÜHF Yayını, İstanbul
  35. Özbudun, Ergun (2011) Türk Anayasa Hukuku, Yetkin Yayınları, Ankara
  36. Özcan, M. Tevfik (2008) Modern Toplum ve Hukuk Devleti, XII Levha Yayınları, İstanbul
  37. Özenç, Berke (2014) Hukuk Devleti: Kökenleri ve Küreselleşme Çağındaki İşlevi, İletişim Yayınları, İstanbul
  38. Raz, Joseph (2008) “Hukuk Devleti ve Erdemi” (Çev. B. Canatan) Hukuk Devleti: Hukuki Bir İlke, Siyasi Bir İdeal (Der. A. R. Çoban, B. Canatan, A. Küçük) Adres Yayınları, Ankara, s.149-166
  39. Rosenfeld, Michel (2008) “Hukuk Devleti ve Anayasal Demokrasinin Meşruiyeti” (Çev. A. R. Çoban) Hukuk Devleti: Hukuki Bir İlke, Siyasi Bir İdeal (Der. A. R. Çoban, B. Canatan, A. Küçük) Adres Yayınları, Ankara, s.211-255
  40. Sancar, Mithat (2012) Devlet Aklı Kıskacında Hukuk Devleti, İletişim Yayınları, İstanbul
  41. Sebok, Anthony J. (1998) Legal Positivism in American Jurisprudence, Cambridge University Press
  42. Sfez, Lucien (2000) “Duguit ve Devlet Kuramı: Temsil ve İletişim”, (Çev. A. Ciniç), Devlet Kuramı (Der: C. B. Akal), Dost, Ankara, s.403-421
  43. Şirin, Tolga (2010) “Hukukun Üstünlüğü ve Hukuk Devleti: Aralarında Fark Var mı?”, Tuncer Karamustafaoğlu’na Armağan (Haz. N. Çağan, İ. Tarakçıoğlu, S. Süzek vd.) Adalet Yayınevi, Ankara, s.679-696
  44. Tamanaha, Brian Z. (2004) On the Rule of Law: History, Politics, Theory, Cambridge University Press, New York
  45. Tamanaha, Brian Z. (2006) Law as a Means to an End: Threat to the Rule of Law, Cambridge University Press, New York
  46. Tanör, Bülent (2007b) Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri, YKY, İstanbul
  47. Teziç, Erdoğan (2016) Anayasa Hukuku, Beta, İstanbul
  48. Touchard, Jean (2015) Siyasal Düşünceler Tarihi (Çev. İ. Yerguz) Islık Yayınları, İstanbul
  49. Troper, Michel (2011) Hukuk Felsefesi (Çev. I. Ergüden) Dost Kitabevi, Ankara
  50. Tunaya, Tarık Zafer (2003) Türkiye’de Siyasal Gelişmeler: 1876-1938, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul
  51. Uygun, Oktay (1992) 1982 Anayasası’nda Temel Hak ve Özgürlüklerin Genel Rejimi, Kazancı Yayınları, İstanbul
  52. Uygun, Oktay (2006) “Internationalization of Public Law: Turkey”, Internationalization of Public Law (Ed. G. Timsit, S. Flogaitis) Esperia Publications, London, 2006, pp.539-569
  53. Uygun, Oktay (2021a) Hukuk Teorileri, On İki Levha Yayınları, İstanbul
  54. Uygun, Oktay (2021b) Devlet Teorisi, On İki Levha Yayınları, İstanbul
  55. Wacks, Raymond (2015) Hukuk Felsefesine Kısa Bir Giriş (Çev. E. Arıkan) Tekin Yayınevi, İstanbul
  56. Ward, Ian (1998) An Introduction to Legal Theory, Cavendish Publishing
  57. Weber, Max (1978) Economy and Society (Trens. E. Fiscoff, H. Gerth, A. Henderson et al.) (Ed. G. Roth, C. Wittich) University of California Press