AI Summary & Key Takeaways
AI InsightConsequently, the morphometric indicators obtained in this study provide a reliable and holistic dataset applicable for evaluating the hydrological behavior of the Alakır Creek Basin and for physical environment-based basin planning and management strategies.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study aims to quantitatively reveal the morphometric characteristics of the Alakır Creek Basin to contribute to the understanding of hydrological processes and physical infrastructure for basin management. Within the scope of the analysis, a total of 22 parameters across linear, areal, and relief morphometry groups were calculated using Geographic Information Systems (GIS) and a 5 m resolution Digital Elevation Model (DEM). The findings demonstrate that the basin possesses a distinctly elongated, narrow, and elliptical morphology, as evidenced by the form factor (0.212), circularity ratio (0.143), and elongation ratio (0.52). The drainage density (1.64 km/km²) and stream frequency (2.45 streams/km²) values indicate that surface runoff is effectively organized throughout the basin and the drainage network is spatially well-developed. The basin relief (2949 m), relief ratio (48.7 m/km), and ruggedness number (4.84) reveal exceptionally high topographic energy and vertical development. The "mature" stage indicated by the hypsometric integral value (0.39) and the general form of the hypsometric curve reflects that fluvial erosion processes actively continue and the topography progresses toward a grade profile. Consequently, the morphometric indicators obtained in this study provide a reliable and holistic dataset applicable for evaluating the hydrological behavior of the Alakır Creek Basin and for physical environment-based basin planning and management strategies.
Özet
Bu çalışma, Alakır Çayı Havzası’ndaki hidrolojik süreçlerin ve havza yönetimine yönelik fiziksel altyapının anlaşılmasına katkı sağlamak amacıyla, havzanın morfometrik özelliklerini nicel verilerle ortaya koymayı hedeflemektedir. Analizler kapsamında, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve 5 m çözünürlüklü Sayısal Yükseklik Modeli (SYM) verileri kullanılarak; çizgisel, alansal ve relief morfometrisi gruplarında toplam 22 parametre hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular; şekil faktörü (0.212), dairesellik oranı (0.143) ve uzama oranı (0.52) değerleri ile havzanın belirgin biçimde uzun, dar ve eliptik bir morfolojiye sahip olduğunu kanıtlamaktadır. Drenaj yoğunluğu (1.64 km/km²) ve akarsu sıklığı (2.45 adet/km²) değerleri, yüzey akışının havza genelinde etkin bir şekilde organize olduğunu ve drenaj ağının alansal olarak iyi geliştiğini göstermektedir. Havza reliefi (2949 m), relief oranı (48.7 m/km) ve engebelilik değeri (4.84), topoğrafik enerjinin ve dikey gelişimin oldukça yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Hipsometrik integral değerinin (0.39) ve hipsometrik eğrinin genel formunun işaret ettiği "olgunluk" evresi, havzada flüvyal aşınım süreçlerinin aktif biçimde devam ettiğini ve topoğrafyanın denge profiline doğru ilerlediğini yansıtmaktadır. Sonuç olarak bu çalışmada elde edilen morfometrik göstergeler, Alakır Çayı Havzası’nın hidrolojik davranışının değerlendirilmesinde ve fiziksel çevreye dayalı havza planlama ile yönetim stratejilerinde kullanılabilecek güvenilir ve bütüncül bir veri seti sunmaktadır.