AI Summary & Key Takeaways
AI InsightRather, the crucial task is to discern the conditions under which it becomes a closing technique of power, and those under which it turns into an ethical–political threshold that enables pausing, reflection, and bearing witness.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Today, shame is experienced within a dual tension: on the one hand, as a repressive practice of self-shaming shaped by internalized guilt; on the other, as an ethical form of protest that emerges in response to shamelessness. The aim of this article is not merely to describe this tension, but to move beyond dominant contemporary interpretations that primarily understand shame through bodily inadequacy, performance anxiety, and feelings of personal deficiency, and to reposition the concept within a genealogical perspective that foregrounds its ethical and political dimensions. To this end, the article first examines the public, relational, and ethical layers of meaning associated with aidōs in Ancient Greek thought. It then discusses how shame has been transformed and reconfigured within modern forms of power through the analyses Michel Foucault develops from what he calls a “history of the present,” highlighting the tensions and ruptures involved in this process. Finally, drawing on the contributions of thinkers such as Fanon, Arendt, and Agamben, the article critically explores how shame can function in contemporary political contexts both as a mechanism of subjugation and as an ethical moment of hesitation and witnessing. The central argument of the article is that shame is neither a virtue to be romanticized nor a weakness to be entirely rejected. Rather, the crucial task is to discern the conditions under which it becomes a closing technique of power, and those under which it turns into an ethical–political threshold that enables pausing, reflection, and bearing witness.
Özet
Günümüzde utanma, bir yandan baskıcı bir utandırma ve içselleştirilmiş bir suçluluk biçimi olarak kendinden utanma pratiği şeklinde; diğer yandan ise utanmazlık karşısında açığa çıkan etik bir itiraz olarak ikili bir gerilim içinde deneyimlenmektedir. Ancak bu metnin amacı, söz konusu gerilimi yalnızca betimlemek değil; utanmanın çağdaş bağlamda çoğunlukla bedensel yetersizlik, performans kaygısı ve kişisel eksiklik duyguları üzerinden olumsuz bir eksende kavranan hâkim yorumlarının ötesine geçerek, kavramın arka planda kalan etik ve politik boyutlarını soybilimsel bir perspektif içinde yeniden konumlandırmaktır. Bu doğrultuda, öncelikle Antik Yunan’da aidōs’un taşıdığı kamusal, ilişkisel ve etik anlam katmanları ele alınmakta; ardından Foucault’nun “şimdinin tarihi” olarak adlandırdığı perspektiften yürüttüğü analizler aracılığıyla utanmanın modern iktidar biçimleri içinde nasıl dönüştürüldüğü, hangi gerilimler ve kırılmalar üzerinden yeniden yapılandığı tartışılmaktadır. Son olarak, Fanon, Arendt ve Agamben gibi düşünürlerin katkılarıyla, utanmanın çağdaş politik bağlamlarda hem bastırıcı bir tabiiyet mekanizması hem de etik bir duraksama ve tanıklık imkânı olarak nasıl işleyebildiği eleştirel bir çerçevede incelenmektedir. Bu çerçevede makalenin temel iddiası şudur: Utanma ne romantize edilmesi gereken bir erdemdir ne de bütünüyle reddedilecek bir zayıflık. Asıl mesele, onun hangi koşullarda kapatıcı bir iktidar tekniğine, hangi koşullarda ise durma, düşünme ve tanıklık imkânı üreten etik–politik bir eşiğe dönüştüğünü ayırt edebilmektir.