SavedAdd your journal

Journals / Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi / 2026 / Volume: 15 Issue: 77

Investigation of the Serial Mediation Role of Life Satisfaction And Self-Esteem in the Relationship between Ruminative Thought and Forgiveness in University Students

Osman Cırcır(Milli Eğitim Bakanlığı)0000-0002-7847-9205
Özlem Tagay(BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9821-5960
Pages
—
Publication Date
2025-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

However, it was found that while life satisfaction did not mediate by itself, it had a serial mediation role through self-esteem.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Frequent problems in human relationships cause rumination, which involves repetitive thoughts.
📊
Key Findings & Data:The study group is comprised of a total of 313 university students in the 2022-2023 academic year.
💡
Conclusion & Impact:However, it was found that while life satisfaction did not mediate by itself, it had a serial mediation role through self-esteem.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:2022-2023 Verileri
⚙️Variables:university students · rumination · forgiveness

Abstract

Frequent problems in human relationships cause rumination, which involves repetitive thoughts. The concept of forgiveness plays an important role in solving problems. In this context, life satisfaction and self-esteem, which are thought to have an important role in the relationship between forgiveness and rumination, are discussed. The purpose of the current study is to determine whether life satisfaction and self-esteem have a serial mediation role in the relationship between rumination and forgiveness. The current study employed the relational survey model. The study group is comprised of a total of 313 university students in the 2022-2023 academic year. The findings obtained from the analyses revealed that rumination predicted forgiveness negatively and significantly. Finally, it was determined that self-esteem played a mediator role in the relationship between rumination and forgiveness, while life satisfaction did not. However, it was found that while life satisfaction did not mediate by itself, it had a serial mediation role through self-esteem. The findings of the study were discussed in light of the literature. With these findings, it can be said that rumination, which has a negative effect on university students' forgiveness processes, can be reduced by increasing life satisfaction and self-esteem. On the basis of the findings, suggestions were made for researchers and practitioners.

🔖

Cite This Article

Cırcır, O., Tagay, Ö., *, O. C. (2025). Investigation of the Serial Mediation Role of Life Satisfaction And Self-Esteem in the Relationship between Ruminative Thought and Forgiveness in University Students. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, Volume: 15 Issue: 77. https://doi.org/10.17066/tpdrd.1497864

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (80)

  1. Allemand, M., Hill, P.L., Ghaemmaghami, P., & Martin, M. (2012). Forgivingness and subjcetive well-being in adulthood: The moderating role of future time perspective. Journal of Research in Personality, 46, 32-39. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2011.11.004
  2. Alpay, A. (2009). Yakın ilişkilerde bağışlama: Bağışlamanın; bağlanma, benlik saygısı, empati ve kıskaçlık değişkenleri yönünden incelenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi.
  3. Altan, T. T., & Çivitci, A. (2017). Öfke ve yaşam doyumu arasindaki ilişkide affetmenin düzenleyici rolü-the moderating role of forgiveness in the relationship between anger and life satisfaction. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 308-327. https://doi.org/10.20875/makusobed.302756 Apaydın, E. (2020). Yetişkinlerin benlik saygısı ile yaşam doyumu düzeylerinin ilişkisi. (Yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi.
  4. Asıcı, E., & Karaca, R. (2014). Öğretmen adaylarında affetme özelliği ve öz- duyarlık. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 27, 489–505.
  5. Avşaroğlu, S., Deniz, M.E., & Kahraman, A. (2005). Teknik öğretmenlerde yaşam doyumu, iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, 115-129.
  6. Ayten, A., & Ferhan, H. (2016). Forgiveness, religiousness, and life satisfaction: An empirical study on Turkish and Jordanian University students. Spiritual Psychology and Counseling, 1(1), 79-84. https://doi.org/10.12738/spc.2016.1.0006
  7. Balcı, A. (2001). Sosyal Bilimlerde Araştırma: Yöntem Teknik ve İlkeler, Ankara, Pegem Yayıncılık.
  8. Barber, L., Maltby, J., & Macaskill, A. (2005). Angry memories and thoughts of revenge: The relationship between forgiveness and anger rumination. Personality and Individual Differences, 39(2), 253–262. https://doi.org/10.1016/j.paid.2005.01.006
  9. Barnes, C. D., Carvallo, M., Brown, R. P., & Osterman, L. (2010). Forgiveness and the need to belong. Personality and Social Psychology Bulletin, 36(9), 1148–1160. https://doi.org/10.1177/0146167210378852 Berry, J.W., Worthington, E.L., O’Connor, L.E., Parrott, L., & Wade, N.G. (2005). Forgivingness, Vengeful Rumination, and Affective Traits. Journal of Personality, 73(1), 183–226. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2004.00308.x v
  10. Brinker, J.K., & Dozois, D.J.A. (2009). Ruminative thought style and depressed mood. Journal of Clinical Psychology, 65(1), 1-19. https://doi.org/10.1002/jclp.20542
  11. Bugay, A. (2010). Investigation of social-cognitive, emotional and behavioral variables as predictors of self-forgiveness. (Yayınlanmamış doktora tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
  12. Bugay, A., & Demir, A. (2010). A Turkish version of Heartland Forgiveness Scale. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 5, 1927-1931. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.07.390
  13. Bugay, A., & Demir, A. (2011, 3-5, Ekim). Yaşam doyumu ile affetme arasındaki ilişkide ruminasyon eğiliminin aracı rolü. XI. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, Selçuk, İzmir, Türkiye.
  14. Bugay. A., Demir, A. & Delevi. R. (2012). Assessment of the reliability and validity of the Turkish version of Heartland Forgiveness Scale. Psychological Reports, 111(2), 575-584. http://www.amsciepub.com/doi/abs/10.2466/08.21.PR0.111.5.575-584
  15. Burt, I., & Hampton, C. (2017). Moderation and mediation in behavioural accounting research. İçinde T. Libby & L. Thorne (Ed.), The routledge companion to behavioural accounting research (ss. 373-387). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315710129-24
  16. Büyüköztürk, Ş. (2003). Veri analizi el kitabı (2. Baskı). Ankara. Pegem A Yayıncılık.
  17. Chan, M., Hu, P., & K. F. Mak, M. (2022). Mediation analysis and warranted inferences in media and communication research: Examining research design in communication journals from 1996 to 2017. Journalism & Mass Communication Quarterly, 99(2), 463-486. https://doi.org/10.1177/1077699020961519
  18. Ciesla, J.A., & Roberts, J.E. (2002). Self-directed thought and response to treatment for depression: A preliminary investigation. Journal of Cognitive Psychotherapy, 16, 435–453.
  19. Çivitci, A. (2007). Çok boyutlu öğrenci yaşam doyumu ölçeğinin Türkçe ’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 26, 51-60.
  20. Çivitçi, A. (2009). İlköğretim öğrencilerinde yaşam doyumu: Bazı kişisel ve ailesel özelliklerin rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 29–52.
  21. Çivitçi, A., & Topbaşoğlu, T. (2015). Akılcı duygusal eğitimin ortaokul öğrencilerinin yaşam doyumları üzerindeki etkisi. Ege Eğitim Dergisi, 1(16), 13–29. https://doi.org/10.12984/eed.56560
  22. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları (3.Basım). Ankara: Pegem Akademi.
  23. Çuhadaroğlu, F. (1986). Adolesanlarda Benlik Saygısı (Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi). Hacettepe Üniversitesi. Dağlı, A., & Baysal, N. (2016). Yaşam doyumu ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59): 1250-1262. https://doi.org/10.17755/esosder.263229
  24. Datu, J. A.D. (2013). Forgiveness, gratitude and subjective well-being among filipino adolescents. International Journal for the Advancement of Counselling, 36(3), 262-273. https://doi.org/10.1007/s10447-013-9205-9 Demir, R., & Murat, M. (2017). Öğretmen adaylarının mutluluk, iyimserlik, yaşam anlamı ve yaşam doyumlarının incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(13), 347-378. Dergisi. https://doi.org/10.26466/opus.347656
  25. Diener, E., Emmons, R.A., Larsen, R.J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of personality assessment, 49(1), 71-75. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa4901_13
  26. Dilmaç, B., & Ekşi, H. (2008). Meslek Yüksek Okullarında Öğrenim Gören Öğrencilerin Yaşam Doyumları ve Benlik Saygılarının İncelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20, 279-289.
  27. Dinçer, U., & Öztunç, D. (2009). Hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin benlik saygısı ve atılganlık düzeyleri. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 16(2), 22-33.
  28. Fry, D.P., & Björkqvist, K. (Eds.). (1997). Cultural variation in conflict resolution: Alternatives to violence. Mahwah, NJ: Erlbaum.
  29. Graham, K.L., Morse, J.L., O’Donnell, M.B., & Steger, M.F. (2017). Reparinig meaning, resolving rumination and moving toward self-forgiveness. L. Woodyatt, E. Worthington Jr, M. Wenzel ve B. J. Griffin (Ed.), Handbook of the psychology of self-forgiveness (ss. 59–72). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-60573-9_5
  30. Gündüz, Ö. (2014). Üniversite öğrencilerinde affetmeyi yordayan değişkenlerin belirlenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi.
  31. Gürbüz, S. (2020). Sosyal Bilimlerde, Aracı, Düzenleyici ve Durumsal Etki Analizleri (2.Basım). Seçkin Yayıncılık. Hair, J.F., Black, W.C., Babin, B. J., & Anderson, R.E. (2009). Multivariate data analysis: A global perspective (Seventh Ed.). Saddle River: NJ: Pearson.
  32. Hanna, W. (2012). Benefits of Self-Forgiveness on Well-Being and Self-Forgiveness Facilitating Factors. Unpublished doctoral dissertation. University of Windsor: Ontario, Canada. https://doi.org/10.1037/e640132012-001
  33. Hargrave, T. D., & Sells, J. N. (1997). The development of a forgiveness scale. Journal of Marital and Family Therapy, 23(1), 41-62.
  34. Hayes, A.F. (2018). Partial, conditional an mderated moderated mediation:Quantification, inference and interpretation. Communication monographs, 85(1), 4-40. http://doi.org/10.1080/03637751.2017.1352100
  35. Kalfa, E. (2019). Algılanan anne tutumu, mükemmeliyetçilik ve psikolojik sağlık ilişkisinde ruminasyonun aracı rolü: Üstün yetenekli ergenlerle bir çalışma (Yüksek lisans tezi). Yıldırım Beyazıt Üniversitesi. Karasar, N. (2003). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
  36. Karatepe, H. (2010). Ruminatif düşünme biçimi ölçeği’nin türkçe uyarlaması, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. (Yayınlanmamış uzmanlık tezi). İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi.
  37. Karremans, J.C., Van Lange, P.A.M., Ouwerkerk, J.W., & Kluwer, E.S. (2003). When forgiving enhances psychological well-being: The role of interpersonal commitment. Journal of Personality and Social Psychology, 84(5), 1011–1026. https://doi.org/10.1037/0022-3514.84.5.1011
  38. Kaya, F. ve Peker, A. (2016). The relationship between perfectionism and forgiveness of university students: The mediator role of emotional ıntelligence. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 15(4), 1086–1094. https://doi.org/10.21547/jss.265492
  39. Kıral, K. (2011). Demans hasta yakınlarında depresyon ve yaşam doyumu: Bilişsel duygu ayarlama, sosyal destek ve adil dünya inancı ilişkisi (Yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi.
  40. Kirişoğlu, Ş. (2016). Genç yetişkinlerin aile yapıları ile benlik saygısı ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi), Haliç Üniversitesi.
  41. Köker, S. (1991). Normal ve Sorunlu Ergenlerin Yaşam Doyumu Düzeyinin Karşılaştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi.
  42. Küçüker, D. (2016). Affetme, affetmeme, bı̇lı̇şsel esneklı̇k, duygu düzenleme ve yaşam doyumu arasindakı̇ ı̇lı̇şkı̇lerı̇n ı̇ncelenmesı̇ (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi.
  43. Lawler-Row, K. A., & Piferi, R. L. (2006). The forgiving personality: Describing a life well lived? Personality and Individual Differences, 41(6), 1009-1020.
  44. Lyubomirsky, S., & Nolen-Hoeksema, S. (1993). Self-perpetuating properties of dysphoric rumination. Journal of personality and social psychology, 65(2), 339.
  45. Maltby, J., Macaskill, A., & Day, L. (2001). Failure to forgive self and others: A replication and extension of the relationship between forgiveness, personality, social desirability and general health. Personality and Individual Differences, 30(5), 881-885. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(00)00080-5
  46. McCullough, M.E. (2000). Forgiveness as human strength: Theory, measurement, and links to well-being. Journal of Social and Clinical Psychology, 19(1), 43-55. https://doi.org/10.1521/jscp.2000.19.1.43
  47. McCullough, M.E., & Worthington, E.L., Jr. (1999). Religion and the forgiving personality. Journal of Personality, 67(6), 1141–1164. https://doi.org/10.1111/1467-6494.00085
  48. McCullough, M.E., Bellah, C.G., Kilpatrick, S.D., & Johnson, J.L. (2001). Vengefulness: Relationships with forgiveness, rumination, well-being, and the Big Five. Personality and Social Psychology Bulletin, 27(5), 601–610. https://doi.org/10.1177/0146167201275008
  49. McCullough, M.E., Bono, G., & Root, L.M. (2007). Rumination, emotion and forgiveness: Three longitudinal studies. Journal of Personality and Social Psychology, 92(3), 490–505. https://doi.org/10.1037/0022-3514.92.3.490
  50. McCullough, M.E., Worthington, E.L., & Rachal, K.C. (1997). Interpersonal forgiving in close relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 73(2), 321–336. https://doi.org/10.1037/0022-3514.73.2.321
  51. Mertler, C.A. & Vannatta, R.A. (2016). Advanced and multivariate statistical methods: Practical application and interpretation (6.publish). CA: Pyrczak Publishing. https://doi.org/10.4324/9781315266978
  52. Newberg, A. B., d’Aquili, E. G., Newberg, S. K., & deMarici, V. (2000). The neuropsychologicalcorrelates of forgiveness. In M. E. McCullough, K. I. Pargament, & C. E. Thoresen (Eds.), Forgiveness: Theory, research, and practice (pp. 91– 110). New York: Guilford.
  53. Nolen-Hoeksema, S. (2000). The role of rumination in depressive disorders and mixed anxiety/depressive symptoms. Journal of Abnormal Psychology, 109(3), 504-511. https://doi.org/10.1037/0021-843X.109.3.504
  54. North, J. (1998). The “Ideal” of forgiveness. In R.D. Enright, & J. North (Eds), Exploring forgiveness (pp. 15- 34). Madison: University of Wisconsin Press.
  55. Onal, A., & Yalçın, İ. (2017). Forgiveness of others and self-forgiveness: The predictive role of cognitive distortions, empathy and rumination. Eurasian Journal of Educational Research, 17(68), 97–120. https://doi.org/10.14689/ejer.2017.68.6
  56. Özer, M., & Özsoy-Karabulut, Ö. (2003). Yaşlılarda yaşam doyumu. Geriatri, 6(2), 72- 75.
  57. Özgür, H., & Eldeleklioğlu, J. (2017). REACH affetme modelinin Türk kültürü üzerinde etkililiğinin incelenmesi. The Journal of Happiness & Well-Being, 5(1), 98-112.
  58. Pavot, W., & Diener, E. (2008). The Satisfaction With Life Scale and the emerging construct of life satisfaction. The Journal of Positive Psychology, 3(2), 137–152. https://doi.org/10.1080/17439760701756946
  59. Peterson, C., Park, N., & Seligman, M. E. P. (2005). Orientations to happiness and life satisfaction: The full life versus the empty life. Journal of Happiness Studies: An Interdisciplinary Forum on Subjective Well-Being, 6(1), 25–41. https://doi.org/10.1007/s10902-004-1278-z
  60. Pope, A. M., & McHale,S. M. (1988). Self-esteem enhancement with children and adolescents. New York: Pergamon Press.
  61. Rey, L., & Extremera, N. (2016). Forgiveness and health-related quality of life in older people: Adaptive cognitive emotion regulation strategies as mediators. Journal of Health Psychology, 21(12), 2944–2954. https://doi.org/10.1177/1359105315589393
  62. Robinson, M.S., & Alloy, L.B. (2003). Negative cognitive styles and stress-reactive rumination ınteract to predict depression: A prospective study. Cognitive Therapy and Research, 27(3), 275–292. https://doi.org/10.1023/A:1023914416469
  63. Rosenberg, M. (1965). Society and the Adolescent Self-İmage. New York: Princeton, Princeton University Press. Satıcı, S.A. (2016). Üniversite öğrencilerinin affetme, intikam, sosyal bağlılık ve öznel iyi oluşları: Farklı yapısal modellerin denenmesi üzerine bir araştırma. (Yayınlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi.
  64. Schweers, R. (2012). The impact of rumination on anger and forgiveness in marital relationships. (Unpublished Doctoral Thesis). University of Notre Dame, USA
  65. Snyder, C.R., & Lopez, S.J. (2002). Handbook Of Posıtıve Psychology. New York: Oxford Unıversıty Press.
  66. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics (5.Basım). Boston, MA: Pearson.
  67. Thompson, L.Y., Snyder, C.R., Hoffman, L., Scott, T.M., Rasmussen, H.N., & Billings, L.S., (2005). Dispotional forgiveness of self, others, and situations. Journel of Personality, 73(2), 314-359. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2005.00311.x
  68. Tuzgöl-Dost, M. (2007). Üniversite öğrencilerinin yaşam doyumunun bazı değişkenlere göre incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 132-143.
  69. Ünüvar, A. (2003). Çok Yönlü Algılanan Sosyal Desteğin 15-18 Yaş Arası Lise Öğrencilerinin Problem Çözme Becerisine ve Benlik Saygısına Etkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi.
  70. Vara, Ş. (1999). Yoğun bakım hemşirelerinde iş doyumu ve genel yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi.
  71. Woodyatt, L., & Wenzel, M. (2013). Self-forgiveness and restoration of an offender following an interpersonal transgression. Journal of Social and Clinical Psychology, 32(2), 225–259. https://doi.org/10.1521/jscp.2013.32.2.225
  72. Wu, Q., Chi, P., Zeng, X., Lin, X., & Du, H. (2019). Roles of anger and rumination in the relationship between self-compassion and forgiveness. Mindfulness, 10(2), 272–278. https://doi.org/10.1007/s12671-018-0971-7
  73. Yağmur, B. (2018). Üniversite öğrencilerinde bağlanma stilleri, ruminasyon ve depresyon düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi.
  74. Yalçın, İ., & Malkoç, A. (2014). The relationship between meaning in life and subjective well-being: forgiveness and hope as mediators. Journal of Happiness Studies, 16(4), 915–929. https://doi.org/10.1007/s10902-014-9540-5
  75. Yıldırım, A. (2009). Bağlanma stilleri ile bağışlama arasındaki ilişkide sorumluluk yüklemelerinin aracı rolü (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi.
  76. Yıldırım, T. (2017). Üniversite öğrencilerinde benlik saygısı ile algılanan sosyal destek ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Haliç Üniversitesi.
  77. Yıldırım-Kurtuluş, H., Batmaz, H., Özyurt-Uysal, Y. A., & Kurtuluş, E. (2022). Yetişkinlerde benlik saygısı ve affetme: merhametin aracı rolünün incelenmesi, Trakya Eğitim Dergisi, 12(2), 851-862.
  78. Yiğit, R. (2012). Çevik kuvvet görevlilerinin benlik saygıları ile yaşam doyumu ve stresle başa çıkma tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi. 13(1), 61-75.
  79. Yörükoğlu, A. (2007). Gençlik Çağı/ Ruh Sağlığı ve Ruhsal Sorunlar. (13. Basım). İstanbul. Özgür Yayınları.
  80. Ysseldyk, R., Matheson, K., & Anisman, H. (2007). Rumination: Bridging a gap between forgivingness, vengefulness, and psychological health. Personality and Individual Differences, 42(8), 1573–1584. https://doi.org/10.1016/j.paid.2006.10.032