AI Summary & Key Takeaways
AI InsightHowever, since a judicial proceeding is also an administrative proceeding in the broad sense, we will examine the question of whether a compensation lawsuit should be filed in administrative courts or, pursuant to general provisions, in private law courts, in the context of judicial decisions and developments in doctrine.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
One area where criminal and civil law converge closely is the compensation lawsuit filed in the High Criminal Court or the Compensation Commission (Law No. 6384) for decisions or actions taken by judges and public prosecutors during investigations and prosecutions. Indeed, the High Criminal Court, a first-instance criminal court, will, just as if it were a civil court, rule on compensation lawsuits filed for protective measures in accordance with the general rules and principles of compensation law. Article 141 et seq. of the Code of Criminal Procedure (CPP) already provides clear provisions for unlawful decisions and actions taken or made during a criminal investigation or prosecution. However, if a conviction has been rendered as a result of the trial and its execution has begun, whether a compensation lawsuit can be filed for unlawful decisions and/or actions taken or made during this period, and if so, whether the competent court falls within the judicial or administrative jurisdiction, has long been a matter of debate. A compensation lawsuit filed pursuant to Article 141 et seq. of the Code of Criminal Procedure (CPP) can only be filed for actions that occur during a criminal investigation or prosecution. Since the prosecution phase is no longer a legal process during the execution phase, the aforementioned provision (CMK Article 141) will not apply to any unlawful violations that occur during this process. However, since a judicial proceeding is also an administrative proceeding in the broad sense, we will examine the question of whether a compensation lawsuit should be filed in administrative courts or, pursuant to general provisions, in private law courts, in the context of judicial decisions and developments in doctrine.
Özet
Ceza hukuku ile tazminat hukuku, hukukun farklı dallarına ait bölümler olmakla birlikte her iki hukuk dalının birbirine yaklaştığı bazı alanlar söz konusudur. Bunlardan bir tanesi de soruşturma ve kovuşturma işlemleri sırasında hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle ağır ceza mahkemesi veya Tazminat Komisyonunda (6384 sayılı Kanunla kurulan) açılacak olan tazminat davalarıdır. Gerçekten de bir ilk derece ceza mahkemesi olan ağır ceza mahkemesi CMK m. 141 ve devamında öngörülen düzenlemeler uyarınca koruma tedbirlerinin hukuka aykırı uygulanması dolayısıyla açılabilecek olan tazminat davasını, tazminat hukukunun genel kural ve prensipleri uyarınca karara bağlamaktadır. Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında söz konusu olan hukuka aykırı karar ve işlemler için tazminat talebine ilişkin CMK m. 141 ve devamında açık bir düzenleme bulunmaktadır. Bununla birlikte yürütülen ceza muhakemesi sonucunda bir mahkûmiyet kararı verilmiş ve bunun infazına başlanmış olduğunda, infaz sırasında söz konusu olabilecek hukuka aykırı karar ve işlemler dolayısıyla tazminat davası açılıp açılamayacağı meselesi tartışmalıdır. CMK m. 141 ve devamında öngörülen hükümlerin bu husus bakımından kıyasen uygulanıp uygulanamayacağı meselesi problemlidir. Üstelik tazminat davası açılabileceğini kabul etsek dahi, bu konuda görevli mahkemenin adli yargı kolunda mı yoksa idari yargı kolunda mı bulunduğu meselesi de tartışmalıdır. CMK m. 141 ve devamı hükümleri uyarınca açılacak olan tazminat davası, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında meydana gelen işlemler dolayısıyla uygulanabilecektir. Çalışmaya konu edilen aşama ise infaz aşaması olduğundan ve artık kovuşturma evresinden bahsedilemeyeceğinden bu süreçte meydana gelen hukuka aykırılıklar için bahsi geçen hükmün uygulanamayacağını hemen ilk başta söyleyebiliriz. Bununla birlikte Yargıtay’ın aksi yönde kanaat bildirdiği, CMK m. 141 ve devamının kıyasen uygulanması gerektiğini belirten kararları da bulunmaktadır. Yargı işlemi geniş manasıyla aynı zamanda bir idari işlem olduğundan idari yargıda mı yoksa genel hükümler uyarınca özel hukuk yargısında mı tazminat davası açılacağı meselesi de farklı yargı kararlarına konu olmuştur. Elbette bu tartışmaları yaparken doktrindeki görüşlerden de istifade edilmesi gerekmektedir. Biz de çalışmamızda bu sorulara yanıt aramaya ve kanaatimizi ortaya koymaya çalışacağız.