AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn conclusion, this study, which integrates GIS and BWM, offers a reliable and applicable approach for flood-susceptibility analyses, and its results provide significant contributions to decision-makers in disaster risk management, spatial planning, and sustainable land use.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Floods are among the major natural disasters whose frequency and severity are increasing due to the growing impacts of climate change and human-induced land-use changes. This situation requires the prior identification of flood-prone areas to develop effective risk management strategies. In this study, the spatial distribution of flood susceptibility in the Abdal Creek Basin, within Samsun Province, was determined by integrating Geographic Information Systems (GIS) with the Best–Worst Method (BWM). As part of the study, spatial data obtained from various sources were standardized prior to analysis and evaluated using a multi-criteria decision-making approach. The resulting weighting results were integrated with GIS-based spatial analyses to produce a flood susceptibility map for the basin. The analysis results reveal that flood susceptibility is not uniformly distributed across the watershed but is concentrated in low-lying, flat areas associated with the river drainage network. This highlights the decisive role of both natural morphological features and land-use patterns resulting from human activities in flood formation. Model performance was evaluated using a ROC (Receiver Operating Characteristic) curve, and the resulting AUC (Area Under the Curve) value (0.792) indicates a good discriminatory performance. In conclusion, this study, which integrates GIS and BWM, offers a reliable and applicable approach for flood-susceptibility analyses, and its results provide significant contributions to decision-makers in disaster risk management, spatial planning, and sustainable land use.
Özet
Taşkınlar, günümüzde artan iklim değişikliği etkileri ve insan kaynaklı arazi kullanımındaki değişimler nedeniyle sıklığı ve şiddeti artan önemli doğal afetler arasında yer almaktadır. Bu durum, etkin risk yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi için taşkın duyarlılığı yüksek alanların önceden belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu çalışmada, Samsun ili sınırları içerisinde yer alan Abdal Deresi Havzası’nda taşkın duyarlılığının mekânsal dağılımı Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Best–Worst Method (BWM) entegrasyonu kullanılarak ortaya konulmuştur. Çalışma kapsamında, farklı kaynaklardan elde edilen mekânsal veriler analiz öncesinde standartlaştırılmış ve çok kriterli karar verme yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Elde edilen ağırlıklandırma sonuçları CBS tabanlı mekânsal analizlerle bütünleştirilerek havza için taşkın duyarlılık haritası üretilmiştir. Analiz sonuçları, taşkın duyarlılığının havza genelinde homojen bir dağılım göstermediğini; özellikle akarsu drenaj ağı ile ilişkili alçak ve düz alanlarda yoğunlaştığını ortaya koymaktadır. Bu durum, hem doğal morfolojik özelliklerin hem de insan faaliyetlerine bağlı arazi kullanım biçimlerinin taşkın oluşumu üzerindeki belirleyici rolünü vurgulamaktadır. Model performansı ROC eğrisi (Receiver Operating Characteristic) analizi ile değerlendirilmiş ve elde edilen AUC (Area Under Curve) değeri (0,792) modelin iyi düzeyde ayırt edicilik performansına sahip olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak CBS ve BWM entegrasyonu ile gerçekleştirilen bu çalışma, taşkın duyarlılık analizlerinde güvenilir ve uygulanabilir bir yaklaşım sunmakta olup elde edilen sonuçlar, afet risk yönetimi, mekânsal planlama ve sürdürülebilir arazi kullanımı açısından karar vericilere önemli katkılar sağlamaktadır.