AI Summary & Key Takeaways
AI InsightMany of the previously identified active faults in the Siirt region, near the BZATZ, appear incomplete.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Siirt and its surroundings are in the foreland of the Bitlis-Zagros Suture Zone (BZSZ), a prominent neotectonic structure formed by the collision of the Arabian and Eurasian plates. However, studies focusing on the tectonic features of this foreland region near the BZATZ are limited. This study aims to investigate the effects of active tectonism in Siirt and its surroundings, situated within BZATZ, using geomorphological data, and to identify the active faults in the region. Geographic Information Systems (GIS) technologies and geomorphological analysis methods were applied during the evaluation process. The results reveal significant variations in slope values over short distances, reflecting the influence of active tectonics in and around Siirt. A range of tectonically induced landforms have developed, including hanging valleys, fault scarps, landslides, terraces, linear valleys, offset streams, alluvial fans, shutter ridges, and pressure ridges. Both right-lateral and left-lateral strike-slip faults were identified. The right-lateral faults are interpreted as the southward continuation—within a broad deformation zone—of the Kozluk-Narlı Fault described by Perinçek et al. (1987). These faults, which have caused notable deformation and stream offsets, are referred to in this study collectively as the “Kozluk-Narlı Fault Zone.” Future research should focus on delineating the boundaries, geometry, and active tectonic characteristics of this fault zone beyond the current study area. Many of the previously identified active faults in the Siirt region, near the BZATZ, appear incomplete.
Özet
Siirt şehri ve çevresi Arap ve Avrasya levhalarının çarpışması sonucu oluşan önemli Neotektonik yapılardan biri olan Bitlis-Zagros Kenet Zonu (BZKZ) ön kesiminde yer alır. Ancak, BZABK yakınındaki bu ön bölgenin tektonik özelliklerine odaklanan çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, BZABK üzerinde yer alan Siirt şehri ve çevresinde aktif tektonizmanın etkilerinin jeomorfolojik verilerle ortaya konulması ve bunun sonucunda sahada aktif olan fayların belirlenmesidir. Verilerin değerlendirilmesinde Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojileri ile jeomorfolojik yöntemler kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda Siirt şehri ve çevresinde aktif tektonizma etkisiyle eğim değerlerinin kısa mesafelerde değiştiği görülmüştür. Siirt şehri ve çevresinde aktif tektonizma sonucunda asılı vadiler, fay diklikleri, heyelanlar, taraçalar, çizgisel vadiler, ötelenmiş akarsular, alüvyal yelpazeler, kapatıcı sırtlar ve basınç sırtları gibi birçok şekiller oluşmuştur. Siirt şehri ve çevresinde aktif tektonik hareketler sonucunda sağ ve sol yanal atımlı faylar oluşmuştur. Sağ yanal atımlı faylar daha önce Perinçek vd. (1987) tarafından belirtilen Kozluk-Narlı Fayı’nın güneye doğru geniş bir zon halinde devamı niteliğinde olan faylardır. Siirt şehri ve çevresinde bu sağ yanal atımlı faylar önemli deformasyonlar ve nehir atımlarına neden olduğundan bu fay zonu “Kozlu-Narlı Fay Zonu” olarak isimlendirilmiştir. Sonraki çalışmalarla bu fay zonunun çalışma sahasının dışındaki sınırları, geometrisi ve aktif tektonik özellikleri detaylı bir şekilde araştırılmalıdır. BZABK yakınında yer alan Siirt şehri ve çevresi için literatürde yer alan aktif fayların birçoğunun eksik olduğu görülmüş ve bu eksikliklerin giderilmesinde jeomorfolojik veriler kullanılmıştır.