SavedAdd your journal

Journals / Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Volume: 21 Issue: 2

Osmanlı Tarih Yazıcılığında Gazavatnameler ve Ebubekir b. Abdullah’ın Şark Seferleri İsimli Gazavatnamesi

Süleyman Lokmacı0000-0003-4520-4421
Pages
—
Publication Date
2017-06-20
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Abdullah’ın hayatı, eserin adı ve yazılış sebebi, muhtevası, mevcut nüshaları, müellifin üslubu hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Murad Döneminde Osmanlı Devleti’nin en önemli meselelerinden birisini 1578 yılında başlayan ve 1590 yılında imzalanan İstanbul Anlaşması ile sona eren Osmanlı Safevi mücadelesi oluşturmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Bu dönemde yaşanan Osmanlı-Safevi Savaşları’nı anlatan birçok gazavatname bulunmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Abdullah’ın hayatı, eserin adı ve yazılış sebebi, muhtevası, mevcut nüshaları, müellifin üslubu hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:III. Murad · Osmanlı · Safevi

Özet

Sultan III. Murad Döneminde Osmanlı Devleti’nin en önemli meselelerinden birisini 1578 yılında başlayan ve 1590 yılında imzalanan İstanbul Anlaşması ile sona eren Osmanlı Safevi mücadelesi oluşturmaktadır. Bu dönemde yaşanan Osmanlı-Safevi Savaşları’nı anlatan birçok gazavatname bulunmaktadır. Bunların en mühimleri arasında Gelibolulu Mustafa Ali’tarafından kaleme alınmış olan Nusret-nâme ve Âsafî Dâl Mehmed Çelebi’nin Şecâ’atnâmesi’dir. Bunlardan başka Ebubekir bin Abdullah’a ait olan Şark Seferleri isimli eser ve Hatifi Risalesi de Özdemiroğlu Osman Paşa’nın Şirvan ve Demirkapı’da giriştiği seferleri anlatan eserlerdir. Bu çalışmada önce genel olarak Osmanlı tarih yazıcılığı ve gazavatname türü hakkında bilgi verildikten sonra Ebubekir b. Abdullah’ın hayatı, eserin adı ve yazılış sebebi, muhtevası, mevcut nüshaları, müellifin üslubu hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.

🔖

Cite This Article

Lokmacı, S. (2017). Osmanlı Tarih Yazıcılığında Gazavatnameler ve Ebubekir b. Abdullah’ın Şark Seferleri İsimli Gazavatnamesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Volume: 21 Issue: 2. https://ajindex.com/articles/1089551

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (48)

  1. Akalın B. (2016) “Nabi’nin Kamaniçe Kalesi’nin Fethi İçin Yazdığı Sultân-ı dîn şehenşeh-i dünyâ hidîv-i dehr Sultân Muhammed âb-ı ruh-ı baht-ı sermedî Matla’lı Târih Kasîdesi ve Çağına Tanıklığı”, Hikmet-Akademik Edebiyat Dergisi [Journal of Academic Literature], Prof. Dr. Mine MENGİ Özel Sayısı, 5, 191-197
  2. Akçay H. (1999). Ahmedî’nin İskender-nâmesi, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Şanlıurfa: Harran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
  3. Aktepe M. (1958). “Hoca Sadeddin Efendi’nin Tâcü’t-tevârih’i ve Bunun Zeyli Hakkında”, Tarih Mecmuası, XIII, 101-116
  4. Ambros E.G. (2011). “Yûsuf Nâbî”, (Çeviren: Reyhan KELEŞ), Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Erzurum, 35, 247-252
  5. Âsafî Dal Mehmed Çelebi, (2007) Şecâ’atnâme, (Hazırlayan: Abdulkadir ÖZCAN), Çamlıca Basım Yayın, İstanbul
  6. Aycibin, Z. (2007). Kâtib Çelebi Fezleke, (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
  7. Aydın A. (1993) Gelibolulu Mustafa Âlî’nin Künhü’l Ahbârı’nın IV. Rüknünün Kaynakları, (Yayınlanmamış Doktora Tezi). İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
  8. Aydın A. (2002) “Osmanlılarda Tarih Yazıcılığı”, Türkler Ansiklopedisi, Ankara, 11, 417-425
  9. Başar F. (2002) “İlk Osmanlı Tarihçileri”, Türkler Ansiklopedisi, 11, 409-416
  10. Çabuk V. (1978). Gazavat-ı Tiryaki Hasan Paşa’nın Gazaları ve Kanije Savunması, Tercüman 1001 Eser, İstanbul
  11. Demiryürek M. “Abdurrahman Şeref”, Historians of the Ottoman Empire, https://ottomanhistorians.uchicago.edu/tr/historian/abdurrahman-seref (Erişim Tarihi: 24.01.2017)
  12. Derviş Ahmed Âşıkî (2013) Âşıkpaşazâde Tarihi, (Hazırlayan: Necdet ÖZTÜRK), İstanbul
  13. Devellioğlu F. (2002). Osmanlıca-Türkçe Sözlük, Ankara
  14. Ebubekir bin Abdullah (Hicri 992). Şark Seferleri, İstanbul Millet Kütüphanesi, Ali Emirî Efendi 366 nolu nüsha
  15. Emecen F. (2001). “İzzî Süleyman Efendi”, İ.A, 23, 565-566
  16. Enverî. (2012). Düstûrnâme-i Enverî (19-22. Kitaplar), (Hazırlayan: Necdet ÖZTÜRK), İstanbul
  17. Eravcı M. (2009). Âsafî Dal Mehmed Çelebi ve Şecâ’atnâme, İstanbul
  18. Gallotta A. (1996). “Gazavât-ı Hayreddin Paşa”, İ.A, 13, 437-438
  19. Günay F. (2007) “Râşid Mehmed Efendi”, İ.A, 34, 463-465
  20. Hancz E. (2007). “Peçuylu İbrâhim”, İ.A, 34, 216-218
  21. Hasan Bey-zâde Ahmed Paşa (2004). Hasan Bey-zâde Tarihi, (Hazırlayan: Şevki Nezihi AYKUT), Ankara
  22. İbn-i Kemâl (1997). Tevârîh-i Âl-i Osman (VIII. Defter), (Hazırlayan: Ahmet UĞUR), Ankara
  23. İdris-i Bitlisî (2013) Heşt Behişt (VII. Ketibe), (Hazırlayan: Muhammed İbrahim YILDIRIM), Ankara
  24. İpşirli M. (2006). “Naîmâ”, İ.A, 32, 316-318
  25. İpşirli M. (2009). “Selânikî Mustafa Efendi”, İ.A, 36, 357-359
  26. İsmail Hakkı Mercan İ.H. (2003) “Türk Tarihinin Kaynaklarından Olan Bazı Menakıb-Name ve Gazavatbameler Hakkında”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6 (10), 125
  27. Keskioğlu O. (1966). “Ahmed Cevdet Paşa (1822-1895) Hayatı ve Eserleri”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 14 (1), 221-234
  28. Kuran E. (1960) “Gazavat-ı Cezayirli Gazi Hasan Paşa’ya Dâir”, Tarih Dergisi, 11, (15), 95-98
  29. Küçükdağ K. (2001). “Karamânî Mehmed Paşa”, İ.A., 24, 449-451
  30. Kütükoğlu B. (1989) “Âlî Mustafa Efendi”, İ.A, 2, 414-416
  31. Levend A. S. (2000) Gazavat-nâmeler ve Mihaloğlu Ali Bey’in Gazavat-nâmesi, Ankara
  32. Mevlânâ Mehmed Neşrî (2008). Cihânnümâ, (Hazırlayan: Necdet ÖZTÜRK), İstanbul
  33. Oruç b. Adil (2013). Oruçbey Tarihi, (Hazırlayan: Necdet ÖZTÜRK), İstanbul
  34. Özcan A. (1991). “Âsım Efendi, Çelebizâde”, İ.A, 3, 477-478
  35. Özcan A. (2000). “İdrîs-i Bitlisî”, İ.A, 21, 485-488
  36. Özcan A. (2007) “Neşrî”, İ.A, 33, 20-22
  37. Öztürk N. (2013). İmparatorluk Tarihinin Kalemli Muhafızları Osmanlı Tarihçileri, İstanbul
  38. Rahîmîzâde İbrahim Çavuş (2010). Kitâb-ı Gencîne-i Feth-i Gence, (Haz. Günay Karaağaç, Adnan Eskikurt), İstanbul
  39. Sağırlı A. (2010) “Süleymannâme”, İ.A, 38, 124-127
  40. Severcan Ş. (1992). “Hoca Sadeddin Efendi ve Tarihçiliğimizdeki Yeri”, Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 10 (8), 73-78
  41. Şahin H. (2013). “Yahşı Fakih”, İ.A, 43, 181
  42. Şemseddin Sami (2007). Kâmûs-i Türkî, İstanbul
  43. Şükrullah Efendi (2010). Behcetü’t Tevârîh, (Hazırlayan: Hasan ALMAZ), İstanbul
  44. Tulum M. (1994). “Dursun Bey”, İ.A, 10, 6-7
  45. Turan Ş. (2002). “Kemalpaşazâde”, İ.A, 25, 238-240
  46. Uğur A. (2009). “Selimnâme”, İ.A, 36, 440-441
  47. Yılmazer Z. (2010). “Şânîzâde Mehmed Atâullah Efendi”, İ.A, 38, 334-336
  48. Zeyrek Y. (2001) Târih-i Osman Paşa, Ankara