Sûfîler başta olmak üzere sağduyulu ulema bu akıl ve insaf dışı görüşlere karşı çıkmışlardır.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Çerkeşî Mustafa Efendi yetmiş üç yıllık hayatını ilim, irfan ve irşad faaliyetleriyle geçirmiş önemli bir şahsiyettir.
📊
Key Findings & Data:Söz konusu risale, zâhir ve bâtın ehli arasındaki tartışmalara ışık tutmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Sûfîler başta olmak üzere sağduyulu ulema bu akıl ve insaf dışı görüşlere karşı çıkmışlardır.
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Çerkeşî Mustafa Efendi · Tuhfetü’l-mürîdîn.
Özet
Çerkeşî Mustafa Efendi yetmiş üç yıllık hayatını ilim, irfan ve irşad faaliyetleriyle geçirmiş önemli bir şahsiyettir. Geride sadaka-i câriye olacak eserler, ünlü bir ulemâ soyu, çok sayıda halîfe, mürîdan ve asırlar boyu canlı bir şekilde yaşayan bir hayat hikâyesi bırakarak ebedî âleme irtihal etmiştir. Biz bu çalışmamızda ağırlıklı olarak müellifin Taksim Atatürk Kitaplığında yeni tespit ettiğimiz “Tuhfetü’l-mürîdîn” isimli eseri üzerinde duracağız. Söz konusu risale, zâhir ve bâtın ehli arasındaki tartışmalara ışık tutmaktadır. Ehl-i zâhir özellikle cehrî zikir ve semaya karşı çıkmış, bu fiilleri işleyenleri küfürle itham etmişlerdir. Sûfîler başta olmak üzere sağduyulu ulema bu akıl ve insaf dışı görüşlere karşı çıkmışlardır.
Yıldırım, B., Dumlu, M. (2019). Pîr-İ Sânî Seyyid Çerkeşî Mustafa Efendi (D.1743-V.1814) Ve Yeni Bulunan “Tuhfetü’l-Mürîdîn Ve Tesliyetü’l- Muhibbîn” İsimli Risâlesinin Tahlili. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Volume: 23 Issue: 4 Special Issue. https://ajindex.com/articles/1089221
Abdulkadiroğlu, Abdulkerim. (1986). İki Vesika, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi: XXVlll.
Abdülkadiroğlu, Abdülkerim vd. (1998). Dîvân /Mustafa Rûmî Efendi (Şeyh-Geredeli). Ankara: Anıl Matbaa ve Ciltevi; Takdim c. III-IV.
Aclûnî, İsmâil b. Muhammed. (1405). Keşfü‟l-Hafâ ve Muzillü‟l-İlbâs Ammâ İşteherâ Mine‟l-Ehâdis alâ Elsineti’n-Nâs, Beyrut: Müessesetü‟r-Risâle, 2/384.
Akyol, İbrahim, (2012). “Çerkeşî Mustafa Efendi ve Risâle-i fî Tahkîki’t-Tasavvuf adlı eseri” Kastamonu: Uluslararası Şeyh Şa’bân-ı Velî Sempozyumu, 4-6 Mayıs.
Azamat, Nihat. (1993). “Çerkeşî Mustafa Efendi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 8, s.272-275. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları
. “Kuşadalı İbrahim Halveti”(1984). Osmanlı Araştırmaları Dergisi, IV.
Buzpınar, Ş. Tufan, (2006). “Nakîbüleşrâf”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 32, s. 322-324. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Çerkeş Şeyhi, Mustafa, (ts.). Tuhfetü’l-mürîdîn ve tesliyetü’l- muhibbîn, İBB Atatürk Kitaplığı, OE_Yz_297.7 297.7 1, 29-33 yk., 23 st.
Yazar, İlyas, (2007). “Ömer Fuâdî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt: 34, s. 61-63. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Yıldırım, Birol, (2016). Köstendilli Süleyman Şeyhi Efendi Hayatı Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri, Erzurum: Ertual Yayınları.