AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThis study aims to demonstrate the continuity of policies pursued against the traditional actors of Kurdish society in the context of the practices meant to control the Kurds and dismantle their social structures in the period extending from the reign of Abdülhamid II to the early Republic.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The Ottoman Empire’s policy of exile and resettlement toward tribes, particularly widespread from the eighteenth century onward, continued until the collapse of the state despite undergoing various transformations. Across this timeframe, these policies functioned as instruments for reinforcing the central authority’s control over the provinces. The exile practices that persisted during the reign of Abdülhamid II were predominantly punitive in character and primarily intended to bring tribes under tighter state control. Following the deposition of Abdülhamid II, the Committee of Union and Progress (CUP), assuming power, restructured exile and resettlement practices that targeted tribes in tandem with the political vision of the new era. The policies in question, enacted during the CUP’s rule between 1913 and 1918, came to exhibit a more systematic and organized character within the framework of nationalism. Population policies developed with the objective of creating a homogeneous society centered on Turkishness had a direct impact on the Kurdish population, and their tribes in particular. In the course of this process, the policy of exile, having been partially carried out during the reign of Abdülhamid II and later enforced more directly and systematically under the CUP government, also targeted such traditional authority figures within Kurdish society as aghas, sheikhs, and seyyids. This approach, which emerged in the late Ottoman period, continued in both mentality and practice during the early phases of the Republic established in the aftermath of the collapse of the Ottoman Empire. This study aims to demonstrate the continuity of policies pursued against the traditional actors of Kurdish society in the context of the practices meant to control the Kurds and dismantle their social structures in the period extending from the reign of Abdülhamid II to the early Republic.
Özet
Osmanlı İmparatorluğu’nun aşiretlere yönelik sürgün ve iskân siyaseti, özellikle 18. yüzyılda yaygınlaşıp, geçirdiği çeşitli dönüşümlere rağmen devletin yıkılışına kadar sürdü. Bu politika, söz konusu dönem boyunca merkezî otoritenin taşra üzerindeki denetimini güçlendirmeye yönelik bir araç olarak kullanılmıştır. II. Abdülhamid döneminde de devam ettirilen sürgün siyaseti, büyük ölçüde cezalandırıcı bir nitelik taşımış ve aşiretlerin kontrol altına alınmasını hedeflemiştir. Abdülhamid’in tahttan indirilmesinin ardından iktidarı ele geçiren İttihat ve Terakki Cemiyeti dönemindeyse, aşiretlere yönelik sürgün ve iskân uygulamaları yeni dönemin siyasal tahayyülüne uygun biçimde yeniden yapılandırıldı. İTC’nin 1913–1918 yılları arasındaki iktidarı süresince uygulamaya konulan bu politikalar, milliyetçilik anlayışı çerçevesinde daha sistematik bir karakter kazanmıştır. Türklük ekseninde homojen bir toplum oluşturma hedefi doğrultusunda geliştirilen nüfus politikaları, özellikle Kürt nüfusu ve aşiretlerini doğrudan etkiledi. Bu süreçte, II. Abdülhamid döneminde kısmen, İttihat ve Terakki yönetiminde ise doğrudan ve sistematik bir biçimde yürütülen sürgün siyaseti; ağa, şeyh ve seyyid gibi Kürt toplumunun geleneksel otorite figürlerini de hedef aldı. Geç Osmanlı döneminde şekillenen bu yaklaşım, Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılışının ardından kurulan Cumhuriyet’in erken safhalarında da zihniyet ve uygulama bakımından varlığını sürdürmüştür. Bu çalışmada; II. Abdülhamid’den Erken Cumhuriyet’e uzanan süreçte Kürtlerin kontrolü ve toplumsal yapılarının tasfiyesine yönelik uygulamalar çerçevesinde, Kürt toplumunun geleneksel aktörlerine karşı yürütülen siyasetteki sürekliliğin ortaya konulması amaçlanmaktadır.