AI Summary & Key Takeaways
AI InsightÖzdemir’s work presents an original contribution to Qur’anic hermeneutics by centering classical Islamic thought and offering a critical alternative to modern interpretative approaches.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Assoc. Prof. Faruk Özdemir’s The Theocentric and Anthropocentric Interpretation of the Qur’an presents a comparative analysis of two fundamental approaches in Qur’anic interpretation: theocentric (God-centered) and anthropocentric (human-centered). The author argues that the increasingly influential anthropocentric reading, especially in the modern era, interprets the divine message of the Qur’an in a reductive and incomplete manner. He claims that this approach weakens the concept of God and may ultimately lead to a deistic worldview. In contrast, the theocentric approach views events from a God-centered perspective, interpreting elements such as revelation, miracles, and prayer as direct manifestations of divine intervention. The book examines the nature of anthropocentric interpretations through stories like Ashab al-Fil and Sayl al-Arim, emphasizing the risk of reducing the Qur’an to a historical document. Furthermore, the author addresses theological inconsistencies within the anthropocentric approach, particularly concerning divine attributes (such as knowledge, will, power, and wisdom), as well as the concepts of prayer and worship. He argues that this method paves the way for a perception of God as functionally irrelevant to human life, while the theocentric reading offers a more theologically and metaphysically coherent and profound perspective. Özdemir’s work presents an original contribution to Qur’anic hermeneutics by centering classical Islamic thought and offering a critical alternative to modern interpretative approaches.
Özet
Doç. Dr. Faruk Özdemir’in Kur’ân’ın Teosentrik ve Antroposentrik Yorumu adlı eseri, Kur’ân yorumunda Tanrı merkezli (teosentrik) ve insan merkezli (antroposentrik) iki temel yaklaşımı karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Yazar, özellikle modern dönemde etkisini artıran antroposentrik okuma biçiminin, Kur’ân’ın ilahî mesajını eksik ve indirgemeci bir şekilde yorumladığını; bu yaklaşımın zamanla Tanrı tasavvurunu zayıflatarak deizme kapı aralayabileceğini ileri sürmektedir. Teosentrik yaklaşım ise olayları Allah merkezli bir perspektiften değerlendirir ve vahiy, mucize, dua gibi unsurları doğrudan ilahî müdahalenin tezahürleri olarak yorumlar. Eserde, Ashâbü’l-Fîl ve Seylü’l-Arim gibi kıssalar üzerinden antroposentrik yorumların mahiyeti incelenmiş; bu yorumların Kur’ân’ı tarihî bir belgeye indirgeme riski taşıdığını vurgulanmıştır. Ayrıca ilahî sıfatlar (ilim, irade, kudret, hikmet) ile dua ve ibadet kavramları bağlamında, antroposentrik yaklaşımın içerdiği teolojik tutarsızlıklar gösterilmeye çalışılmıştır. Yazar, bu yöntemin Tanrı’yı insan açısından işlevsiz hâle getiren bir algıya zemin hazırladığını belirterek, teosentrik okumanın hem teolojik hem de metafiziksel açıdan daha tutarlı ve derinlikli bir yaklaşım sunduğunu savunmaktadır. Özdemir’in çalışması, Kur’ân hermenötiği alanında klasik İslâmî düşünceyi merkeze alan özgün bir katkı sunmakta; modern yorum yaklaşımlarına karşı eleştirel bir alternatif geliştirmektedir.