AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings indicate that Mubarrad employed both etymological and phonetic-morphological analyses, drew extensively on customary Arabic usage and poetic heritage, and critically evaluated narrations.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study aims to examine the relationship between the work of Mubarrad (d. 286/900), a leading representative of the Basran school of Arabic linguistics, al-Kāmil fi’l-lughah wa’l-adab, and the discipline of Qur’ānic exegesis. Like al-Jāḥiẓ (d. 255/869), Ibn Qutaybah (d. 276/889), and Abū ʿAlī al-Kālī (d. 356/967), whose works are considered masterpieces in their respective fields, al-Kāmil exemplifies the close interaction between language and tafsīr in the history of Arabic literature. The study investigates al-Kāmil in terms of its methodological and content-level connections to Qur’ānic interpretation, aiming to clarify the indirect contributions of classical linguists to tafsīr. Although not a tafsīr per se, the work offers rich material in lexicography, grammar, rhetoric, and poetic examples thereby making significant contributions to the development of Qur’ānic exegesis. While Mubarrad’s contributions to the study of language have been addressed in general terms in previous scholarship, his methodological engagement with tafsīr has not been systematically evaluated. This study identifies lexicon explanations, Arabic dialectal forms, poetic and customary usages, narrations, and references to the companions and tābiʿīn in al-Kāmil, applying content analysis to assess their significance. The findings indicate that Mubarrad employed both etymological and phonetic-morphological analyses, drew extensively on customary Arabic usage and poetic heritage, and critically evaluated narrations. Ultimately, he developed a language-centred hermeneutical method for interpreting the Qur’ān. In this respect, al-Kāmil fills an important gap in the literature on Arabic language and tafsīr history, constitutes a significant example on the interdisciplinary transmission of knowledge in the classical period.
Özet
Bu çalışma, klasik Arap edebiyatının temel kaynakları arasında yer alan, Basra dil ekolünün önde gelen temsilcilerinden Müberred’in (öl. 286/900) el-Kâmil fi’l-lugati ve’l-edeb adlı eserinin, tefsir ilmiyle olan ilişkisini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Tıpkı Câhiz’in (öl. 255/869) el-Beyân ve’t-tebyîn’i, İbn Kuteybe’nin (öl. 276/889) Edebü’l-kâtib’i ve Ebû Ali el-Kâlî’nin (öl. 356/967) el-Emâlî’si gibi alanında başyapıt kabul edilen bu eser, Arap edebiyatı tarihinde dil ile tefsir arasındaki güçlü etkileşimin somut bir örneği olarak ele alınabilir. Araştırma, Müberred’in söz konusu eserini, Kur’ân tefsiriyle kurduğu metodolojik ve içerik düzeyindeki bağlantılar çerçevesinde inceleyerek, klasik dönem dil âlimlerinin tefsir faaliyetlerine sağladıkları dolaylı katkıların niteliğini ortaya koymayı hedeflemektedir. el-Kâmil; lügat, nahiv, belâgat ve şiir örnekleri bakımından sunduğu zengin malzeme ile doğrudan tefsir eseri olmasa da ihtiva ettiği bilgiler sayesinde tefsir ilminin gelişimine önemli katkılar sağlamaktadır. Mevcut literatürde Müberred’in dil alanındaki çalışmaları genel hatlarıyla ele alınmış olmakla birlikte, onun tefsirle kurduğu ilişki sistematik biçimde değerlendirilmemiştir. Araştırmanın temel problemi, literatürde Müberred’in el-Kâmil adlı eserinin tefsire katkılarının yeterince ortaya konmamış olmasıdır. Dolayısıyla çalışmada, el-Kâmil’de yer alan lügat açıklamaları, Arap lehçeleri, şiir ve örfî kullanımlarla desteklenen rivâyetler ile sahâbe ve tâbiîn kavillerine yapılan atıflar, söz konusu katkının tefsir açısından nasıl bir işlev gördüğünü ortaya koymak amacıyla metin analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, Müberred’in hem etimolojik hem fonetik-morfolojik tahlillerde bulunduğunu, Arap dilinin örfî kullanımına ve şiir mirasına sıkça başvurduğunu, rivâyetleri ise eleştirel bir süzgeçten geçirdiğini göstermektedir. Sonuç olarak Müberred, Kur’ân’daki kelime ve kavramların anlamlarını belirlemede dil merkezli bir yorum tarzı geliştirmiştir. Bu yönüyle çalışma, Arap dili ve tefsir tarihi alanlarında literatürdeki önemli bir boşluğu doldurarak, klasik dönem ilimler arası geçişkenliğe dair önemli bir örnek teşkil etmektedir.