Türkiye’de İlahiyat Fakülteleri ve Felsefe Eğitimi Üzerine Turan Koç ile Söyleşi

Özet

İlahiyatlarda felsefenin durumu: tabi soru bir açıdan baktığımız zaman spesifik, çok özel bir soru gibi görünüyor. Bir açıdan baktığımız zaman üzerinde epeyce, fazlaca, ayrıntılı bir şekilde durulması, konuşulması, tartışılması gereken bir soru veya konu gibi karşımıza çıkıyor. Şimdi İlahiyatlarda dediğimiz zaman veya daha doğrusu ilahiyat eğitimi dediğimiz zaman ister istemez en üst düzeyde bir tefekkür, düşünme, kavrama etkinliğinin söz konusu olduğu bir eğitimden söz ediyoruz demektir. Bunu şöyle özelleştirmek mümkün. Öyle sanıyorum ki soruyu bir örnek üzerinden yürümek mümkün diye düşünüyorum. İlahiyat dediğimiz zaman biz doğrudan ilahi olan uluhiyyetle ilgili olan anlarız ama bir de bunun pratik hayattaki gerçekleşmesini tahakkukunu göz önüne getiririz. O zaman da islamda ilgili konuşuyoruz demektir. İlahiyat dediğimiz zaman ne kadar girerse islam da o kadar özel yönü olan bir olgu olarak karşımıza çıkıyor. O zaman şöyle düşünelim islam dediğimiz olgu islam dediğimiz dalga oluşum nedir? Bunun bir kaç boyutu var. Yani soru bu. Bunu bir kaç boyutu var. Diyelim ki insan oruç tutuyor. Görürüz görmeyiz ama biliyoruz oruç tuttuğunu. Veya namaz kılıyor veya hacca gidiyor. Bu davranışına baktığımız zaman görünüşüyle İslam’dır ama Müslüman olduğunu gösterir. Bunun hemen arkasından ne için oruç tutuyor, hacca gidiyor sorusunu sorabiliriz. Çünkü inanıyoruz. İman dediğimiz bir tecrübe veya algılayış veya kavrayış. Buna böyle davranmasını sağlıyor. Bu kişinin hacca gitmesinin altında yatan asıl husus o fiile yönelten zihni kavrayış tefekkür bu da imandır.. Başka bir şeyler de aklımıza geliyor. Bnu nasıl gerçekleştirdiği söz konusu. O da ihsan dediğimiz özellikle büyük harfle yazdığınız İSLAMın hayatla nasıl buluşturulduğu hangi düzeyde hayatla buluşturulduğu gibi soruları veya bu tür açıklamaları gerektiren bir soru.