AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn this context, the study aims to shed light on the basic concepts of dengbêjî tradition, one of the Kurdish oral narrative traditions, with data from the field and to open the multi-layered meanings attributed to the concept of dengbêj(î) to discussion from a different perspective.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Recently, dengbêj(î), a prominent genre in Kurdish oral literature has become a frequently used fundamental concept in the academic discourse and explored from different perspectives. Among Kurds and academic circles, the word “dengbêj” (singer-poet) has become more visible than ever before, and has become an umbrella nomenclature for other oral narrative performers who previously do not categorize themselves as “dengbêj”. Especially from the 1960s onward, the nomenclature of dengbêj, which has become widespread in the realm of electronic culture, has also replaced some other regional names. Within the framework of this study, a close reading is conducted on the separate semantic implications of “deng” and “bêj” within the concept of “dengbêj”. The examination extends to explore the structural and semantic dimensions they convey concerning the performative dimension and content of the tradition. Additionally, the academic discourse surrounding the notion of "dengbêjî", denoting the art of being a dengbêj, and the use and regional differences in the nomenclature such as “şair”, “sazbend”, “kilamcî”, “begzade” and “mitirb” were discussed. In this context, the study aims to shed light on the basic concepts of dengbêjî tradition, one of the Kurdish oral narrative traditions, with data from the field and to open the multi-layered meanings attributed to the concept of dengbêj(î) to discussion from a different perspective.
Özet
Son yıllarda Kürt sözlü edebiyatında öne çıkan anlatıları türleriden olan dengbêj(î) sıklıkla işaret edilen ve farklı bakış açıları çerçevesinde geleneğin ifade ettiği olguları açıklamak için yorumlanan kavramlar arasında yer almaktadır. Kürtler arasında oldukça ilgi gören dengbêjî geleneği ve ismi hiç olmadığı kadar görünür hale geldi ve dengbêj kavramı tarihsel bağlamda kendini o adla tarif etmeyen diğer sözlü anlatıcılar için de işlevsel ve kapsayıcı bir şemsiye kavrama dönüştü. Özellikle 1960lı yıllardan itibaren elektronik kültür ortamında da yaygınlaşan dengbêjî bu dönemlerde bazı bölgesel isimlerin de yerini aldı. Bu çalışma kapsamında "dengbêj" kavramındaki “deng” ve “bêj”in anlamsal çağrışımları, yapısal özellikleri, sanatın icra biçimi ve içeriğine dair sundukları farklı anlamlar incelendi. İcra edilen sanata karşılık gelen "dengbêjî" kavramı etrafında cereyan eden akademik tartışmalar çerçevesinde “şair”, “sazbend”, “aşiq” “kilamcî”, “begzade”, “mitirb” vb. gibi isimlendirmelerin kullanımları ve çeşitli kavramların bölgesel farklılıklarına açıklık getirildi. Bu bağlamda, çalışmanın amacı Kürt sözlü anlatı geleneklerinden dengbêjliğin temel kavramlarına “sahadan” veriler ile ışık tutmak ve dengbêj(î) ve diğer bazı temel isimlere yüklenen çok katmanlı anlamları tartışmaya açmaktır.