Journals / Artuklu Akademi / 2025 / Cilt: 12 Sayı: 2

The Problem of Takalluf in Qur’anic Recitation: A Conceptual Analysis and a Practical Approach

Kur’an Tilavetinde Tekellüf Sorunu: Kavramsal Çözümleme ve Pratik Bir Yaklaşım

Pages
525–547
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this context, the study aims to raise awareness based on classical sources and to contribute to the identification of errors frequently encountered in practice.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This article draws attention to the inappropriateness of reciting the Qur’an in a forced and ostentatious manner.
📊
Key Findings & Data:It introduces the concept of takalluf, defined as contrived or artificial recitation, and discusses its various forms while aiming to envisage a caution against such styles.
💡
Conclusion & Impact:In this context, the study aims to raise awareness based on classical sources and to contribute to the identification of errors frequently encountered in practice.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kıraat · Kur'an · Tecvid

Abstract

This article draws attention to the inappropriateness of reciting the Qur’an in a forced and ostentatious manner. It introduces the concept of takalluf, defined as contrived or artificial recitation, and discusses its various forms while aiming to envisage a caution against such styles. Recitations burdened with excessive takalluf, which may even result in auditory dissonance or trigger misophonia, are considered incompatible with the spiritual essence of tilāwah (Qur’anic recitation). The study is limited to the analysis of recitational flaws that diminish the ḥalāwah (sweetness or aesthetic pleasure) of reciting and listening, as defined in the classical works on tajwīd (the science of Qur’anic pronunciation). A literature-based approach was employed, utilizing authoritative and classical sources, and a descriptive and illustrative style was adopted throughout the study. The article holds significance as it addresses a frequently encountered yet underexplored issue in the existing literature. Takalluf –which strips recitation of its sincerity, reduces it to superficiality, and harms its aesthetic quality—is portrayed as a deviation from the core spirit of Qur’anic engagement. Forms of recitation that are categorized as takalluf by scholars of tajwīd have been identified, along with the negative consequences these styles produce in practice. To establish how a recitation worthy of the Qur’an’s unique status should be performed, verses, commentaries (shurūḥ), and marginal notes (ḥawāshī) from qirā’ah and tajwīd literature have been examined through the lens of takalluf. This framework helps connect flawed contemporary practices with classical scholarly assessments, thereby outlining the conditions for a serene and aesthetically refined recitation. In this context, the study aims to raise awareness based on classical sources and to contribute to the identification of errors frequently encountered in practice.

Özet

Bu makale, Kur’an’ı zoraki ve gösterişe dayalı şekilde tilavet etmenin yanlışlığına dikkat çekmekte; zorlama veya yapmacık okuyuş anlamındaki tekellüf kavramını tanıtmakta, çeşitlerini ele almakta ve bu tür okuyuşlardan sakındırmayı amaçlamaktadır. Zira aşırı tekellüf içeren, ses kirliliği ya da mizofoniye sebep olabilecek okumalar, tilavetin ruhuna aykırıdır. Çalışma, tecvid ilmine dair eserlerde tanımlanan, okuyuşun ve dinleyişin halavetini bozan tilavet kusurlarının yazılı anlatım çerçevesinde değerlendirilmesiyle sınırlıdır. Kaynak taraması yöntemiyle klasik ve güvenilir eserlerden yararlanılmış; tanımlayıcı ve tasvirî bir üslup tercih edilmiştir. Makale, sık karşılaşılan ancak literatürde yeterince işlenmemiş bir konuyu ele alması bakımından önem taşımaktadır. Tilavetin revnâk ve selikasını bozan, onu amacının dışına taşıyan ve estetiğini zedeleyen tekellüf, Kur’an tilavetinin güzelliğini bozan kusurdur. Tecvid alimleri tarafından tekellüf sayılan okuyuşlar tespit edilmiş; bu uygulamaların yol açtığı olumsuzluklar dile getirilmiştir. Kur’an’ın eşsizliğine yaraşır bir tilavetin nasıl olması gerektiğine dair, kıraat ve tecvid metinlerindeki beyitler, şerhler ve haşiyeler taranarak tekellüf kavamı çerçevesinde bir araya getirilmiştir. Böylece hem yanlış okuyuş biçimleri hem de bunlara dair klasik değerlendirmeler arasında bağ kurulmuş; zevk-i selime uygun, huzur veren bir tilavetin imkânı ortaya konmuştur. Çalışma bu bağlamda okuyucuya klasik kaynaklara dayalı bilinç kazandırmayı ve uygulamada sıklıkla rastlanan hataların ayırt edilmesine katkı sunmayı hedeflemektedir. Bu sebeple çalışma boyunca klasik kaynaklar ışığında tilavetin edep ölçü ve denge ilkeleri vurgulanmış, okuyuşta samimiyetin gereği öne çıkarılmış, dinleyici üzerindeki psikolojik etkilere dikkat çekilmiştir. Bu yaklaşımın tilavet bilincinin gelişmesine katkı sunacağı düşünülmekte; metodolojik tutarlılığın ön planda tutulmasıyla Kur’an tilavetinde ölçülülük ve estetiği birlikte ele alan başka araştırmalar için referans ve yol gösterici olması ümit edilmektedir.

🔖

Cite This Article

Sağlam, M. (2025). The Problem of Takalluf in Qur’anic Recitation: A Conceptual Analysis and a Practical Approach. Artuklu Akademi, Cilt: 12 Sayı: 2, 525–547. https://doi.org/10.34247/artukluakademi.1771088

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (45)

  1. Ahmed b. Hanbel. Müsned. thk. Şuayb el-Arnavut. 50 Cilt. Beyrût: Müessesetu’r-Risâle, 1995.
  2. Ata, Mehmet Mahfuz. “Kur’an Öğretim Yöntem ve Teknikleri: Problem ve Çözüm Yolları”. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 30 (2013), 167-189.
  3. Bennâ, Ebû Ali el-Hüseyin b. Ahmed. Beyānu’l-‘uyūb elletī yecibü en yectenibehe’l-ḳurrā. Tahkik: Gânim Kaddûrî Hamed. Ürdün: Dâru Ammâr, 2001.
  4. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâil. el-Câmi‘u’ṣ-Ṣaḥîḥ. Riyâd: Beytü’l-Efkâr, 1998.
  5. Cevherî, İsmâîl b. Hammâd. es-Ṣıḥāḥ. thk. Ahmed Abdulgafûr Attâr. Beyrût: Dâru’l-İlmi li’l-Melâyîn, 1984.
  6. Çağıl, Necdet. “Sahih Bir Kur’ân Tilavetinin Başlıca Nirengi Noktaları”. Kastamonu: DİB. Tecvit Çalıştayı (2015): 572-583.
  7. Çıtır, Aslan. “Kur’ân’ın Mûsikî Formlarının İnşası ve Gelişimindeki Rolü Üzerine Tahliller”. İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi 10/1 (Ocak 2024), 238-256.
  8. Dânî, Ebû Amr Osman b. Saîd. et-Taḥdīd fi’l-itḳāni ve’t-tecvīd. thk. Gânim Kaddûrî el-Hamed. Ürdün: Dâru Ammâr, 2000.
  9. Dânî, Ebû Amr Osman b. Saîd. Ḳasīdetü Ebī Müzāḥim el-Ḥāḳānī. thk. Ğâzî Buneydir el-Umerî. 2 cilt. Mekke: y.y., 1418/1998.
  10. Devserî, İbrahim b. Saîd. Mu‘cemu’l-muṣṭalaḥāt fī ‘ilmeyi’t-tecvīd ve’l-ḳırāāt. Riyad: Câmiatü’l-İmâm Muhammed b. Su‘ûd el-İslâmiyye, 2004.
  11. Durmuş, Zülfikar. İlahi Kelam: Kur’an Kur’an -İsimleri, Sıfatları ve İndiriliş Gayesi Açısından-. İstanbul: Çıra Yayınları, 2021.
  12. Ebû Şâme el-Makdisî. İbrāzü’l-me’ānī min ḥırzi’l-emānī. thk. İbrâhim Atve Ivad. Kâhire: Matbaatü Mustafa el-Bâbî el-Halebî, 1982.
  13. Ebû Şâme el-Makdisî. el-Mürşidü’l-vecīz ilā ‘ulūmin tete‘alleḳu bi’l-kitābi’l-‘azīz. thk. İbrâhim Şemsüddîn. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003.
  14. Ezherî, Muhammed b. Ahmed. Tehẕību’l-luġa. thk. Abdusselâm Muhammed Hârûn, Muhammed Alî en-Neccâr. Kâhire, 1964.
  15. Feyyûmî, Ahmed b. Muhammed b. Ali. el-Miṣbāḥu’l-münīr. 2 cilt. Beyrût: Mektebetü’l-İlmiyye, ts.
  16. Fırat, Yavuz. Tecvid ve Kıraat İlmi Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Çelik Yayınevi, 2018.
  17. Gavsânî, Yahyâ Abdurrezzâk. el-Mufaṣṣal fī ‘ulūmi’t-tecvīd. İstanbul: Dâru’l-Gavsânî, 2023.
  18. Halîl b. Ahmed. Kitābu’l-‘ayn. thk. Abdulhamîd Hindâvî. Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2003.
  19. İbn Fâris. Mu‘cemu meḳāyisi’l-luġa. thk. Abdusselâm Muhammed Hârûn. Dımeşk: Dâru’l-Fikr, 1979.
  20. İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullâh. Te’vīlü müşkili’l-Ḳur’ān. thk. İbrâhim Şemsüddîn. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2010.
  21. İbnü’l-Cezerî, Şemsüddîn Ebu’l-Hayr Muhammed. et-Temhīd fī ilmi’t-tecvīd. thk. Ali Hüseyin el-Bevvâb. Riyad: Mektebetu’l-Maârif, 1985.
  22. İbnü’l-Cezerî, Şemsüddîn Ebu’l-Hayr Muhammed. Ġāyetü’n-nihāye fī ṭabaḳāti’l-ḳurrā. thk. Cemâlüddîn Muhammed Şeref, Mecdi Fethi es-Seyyid. Mısır: Dâru’s-Sahâbe, 2009.
  23. İbnü’l-Cezerî, Şemsüddîn Ebu’l-Hayr Muhammed. Neşru’l-ḳırāāti’l-‘aşr. thk. Eymen Rüşdî Süveyd. 5 cilt. İstanbul: Dâru’l-Gavsânî, 2019.
  24. İbnü’l-Cezerî, Şemsüddîn Ebu’l-Hayr Muhammed. Şerḥu ṭayyibeti’n-neşr. Haz. Enes Mühre. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2000.
  25. İbnü’l-Esîr, Mecdüddin. en-Nihāye fī ġarībi’l-ḥadīs̱. 5 cilt. thk. Mahmûd Muhammed et-Tanâhî vd. Beyrût: Dâru İhyâi’t-Turâs, ts.
  26. Kâsım, Abdü’l-Muhsin b. Muhammed. et-Taḥzīr mine’t-tekellüf fī ḳırāeti’l-Ḳur’āni’l-Kerīm. Medîne: y.y., 2021.
  27. Kastallânî, Ahmed b. Muhammed. Leṭāifu’l-işārāt li fünūni’l-ḳırāāt. thk. Hâlid Hasen Ebü’l-Cûd. 10 cilt. Mısır: Mektebetü Evlâdi’ş-Şeyh, 2014.
  28. Keleş, Mehmet. “Lahn Manasına Gelen Bazı Kıraat Kavramlarının İncelenmesi”. Gaziantep Universıty Journal of Socıal Scıences 24/2 (2025), 529-543.
  29. Keylânî, Üsâme Yasin. “Günümüzde İnsanların Kur’an Okumadaki Durumları”. Trc. Ali Çiftci. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 38 (2014): 173-192.
  30. Kurtubî, Abdülvehhâb b. Muhammed. el-Mūḍıḥ fi't-tecvīd. thk. Gânim Kaddûrî el-Hamed. Ammân: Dâru Ammâr, 2000.
  31. Kurtubî, Muhammed b. Ahmed. el-Cāmi’ li-aḥkāmi’l-Ḳur’ān. thk. Abdullâh b. Abdulmuhsîn et-Türkî. Beyrût: Muessesetu’r-Risâle, 2006. Mekkî b. Ebû Tâlib, Ebû Muhammed Hammûş bin Muhammed el-Kaysî. er-Ri’āye li tecvīdi’l-ḳırāe ve taḥḳīḳi lafẕi’t-tilāve. thk. Ahmed Hasen Ferhât. Ürdün: Dâru Ammâr, 1996.
  32. Mersafî, Abdulfettâh. Hidāyetü’l-ḳārī ilā tecvīdi kelāmi’l-bārī. 2 cilt. Medine: Mektebetü Tayyibe, 2009.
  33. Özaydın, Abdülkerim. “Eşdak”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 11/460-461. İstanbul: TDV Yayınları, 1995.
  34. Râgıb el-İsfehânî. el-Müfredāt fī ġarībi’l-Ḳur’ān. thk. Muhammed Seyyid Keylânî. Beyrût: Dâru’l-Marife, ts.
  35. Safâkusî, Ebu’l-Hasen. Tenbīhu’l-ġāfilīn ve irşādu’l-cāhilīn. thk. Muhammed eş-Şâzelî en-Neyfer. B.y.: Müessesâtü Abdulkerîm b. Abdillah, 1431.
  36. Sa‘îdî, Ebu’l-Hasen Ali b. Cafer b. Muhammed er-Râzî. et-Tenbīh ‘ale’l-laḥni’l-celī ve’l-laḥni’l-ḫafī. thk. Gânim Kaddûrî el-Hamed. Ürdün: Dâru Ammâr, 2000.
  37. Seyyid Rızk et-Tavîl. Medḫal fī ‘ulūmi’l-ḳırāāt. Mısır: el-Mektebetü’l-Faysaliyye, 1985.
  38. Taşköprizâde Ahmed Efendi. Şerḥu’l-muḳaddimeti’l-cezeriyye. Medîne: Mecmeu’l-melik Fehd li Tıbâati’l-Mushafi’ş-Şerîf, 2001.
  39. Tatlısu, Muhammet Lütfü. “Kur’ân Tilâvetinde Lahn Olgusu: el-Mûdıh fi’t-Tecvîd Örneği”. Din ve Bilim-Muş Alparslan Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 4/2 (2021), 194-213.
  40. Tanır, Emrullah. “Tekellüf Kavramının Anlamsal Boyutları: Tefa‘ul Bâbı Örneği”. FSMVÜ III. Arap Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Kongresi, 09-11 Mayıs 2025.
  41. Turan, Emine Zehra, Işık, Mustafa. “Kur’an’ı Ezberlemeyi Deveyi Kösteklemeye Benzeten Hadis’in Eğitim Öğretim Açısından Değerlendirilmesi”. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD) Eurasian Journal of Researches in Social and Economics (EJRSE) 6/3 (2019), 499-516.
  42. Tirmizî, Muhammed b. İsâ. es-Sünen. nşr. Heyet. 5 Cilt. Kahire: Dâru’t-Te’sîl, 2015.
  43. Tuncel, Emrullah. “Hasan b. Ali el-Ahvâzî'nin Taksimatına Göre Kırâat Üslupları.” Kırâat İlmine Dair (2023), 13-47.
  44. Tuncel, Emrullah. "Kur’ân Tedrisatında Harf Taliminin Önemi ve Usûlü". İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi 7 / 1 (Ocak 2021), 372-397.
  45. Yiğit, İdris. Temel Meseleleriyle Kıraat ve Tecvid İlminde Lahn Olgusu. İstanbul: Kitap Dünyası, 2024.