Journals / Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 10 - Sayı: 1

İmam Şâfiî’nin Kavl-i Kadîm ve Kavl-i Cedîd’inin Oluşmasına Etki Eden Sosyal Faktörler

Pages
169–194
Publication Date
2019-06-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bunlar arasında onun çok yer değiştirmesi sonucunda, gittiği bölgelerde farklı örf-adet ve hayat tarzı ile karşılaşmasını, yeni hadislere ve bilgi kaynaklarına ulaşmasını, özellikle Ehl-i Re’y taraftarı hocalardan ders almasını ve onlarla çeşitli ilmî tartışma ve münakaşalarda bulunmasını saymak mümkündür.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Sosyal değişim ve dönüşüm ile birlikte sosyal bir olgu olarak dinin de aynı ölçüde bundan etkilendiği, gizlenmesi ya da inkârı mümkün olmayan sosyal bir realitedir.
📊
Key Findings & Data:Bu nedenle bu çalışmada önce İmam Şâfiî’nin (ö.204/820) hayat serüveni incelenmiş ve daha sonra onun görüş değişikliğine etki eden sosyal faktörlerden bahsedilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Bunlar arasında onun çok yer değiştirmesi sonucunda, gittiği bölgelerde farklı örf-adet ve hayat tarzı ile karşılaşmasını, yeni hadislere ve bilgi kaynaklarına ulaşmasını, özellikle Ehl-i Re’y taraftarı hocalardan ders almasını ve onlarla çeşitli ilmî tartışma ve münakaşalarda bulunmasını saymak mümkündür.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Din Sosyolojisi · İmam Şafiî · Sosyal Değişme

Özet

Sosyal değişim ve dönüşüm ile birlikte sosyal bir olgu olarak dinin de aynı ölçüde bundan etkilendiği, gizlenmesi ya da inkârı mümkün olmayan sosyal bir realitedir. Birer dinî grup olarak mezhepler de ortaya çıktıkları ve geliştikleri sosyal ortam göz önüne alınarak ancak daha iyi analiz edilebilirler. Bu çerçeveden baktığımızda, İmam Şâfiî’nin diğer imamlara nazaran görüşlerinde daha fazla değişiklik yaptığı göze çarpmaktadır. Özellikle son durağı olan Mısır’a gittiğinde Kavl-i Kadîm denilen eski görüşlerini değiştirerek yeni içtihatlarda bulunmuştur. Bu durumun sosyolojik birçok nedeni vardır. Bunu anlamak için öncelikle onun yaşadığı ortamı, bilgi kaynaklarını, hocalarını, eserlerini ve öğrencilerini tanımak gerekir. Bu nedenle bu çalışmada önce İmam Şâfiî’nin (ö.204/820) hayat serüveni incelenmiş ve daha sonra onun görüş değişikliğine etki eden sosyal faktörlerden bahsedilmiştir. Bunlar arasında onun çok yer değiştirmesi sonucunda, gittiği bölgelerde farklı örf-adet ve hayat tarzı ile karşılaşmasını, yeni hadislere ve bilgi kaynaklarına ulaşmasını, özellikle Ehl-i Re’y taraftarı hocalardan ders almasını ve onlarla çeşitli ilmî tartışma ve münakaşalarda bulunmasını saymak mümkündür.

🔖

Cite This Article

GÜNEŞ, A. (2019). İmam Şâfiî’nin Kavl-i Kadîm ve Kavl-i Cedîd’inin Oluşmasına Etki Eden Sosyal Faktörler. Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 1, 169–194. https://ajindex.com/articles/104857

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. Acar, Abdurrahman. “İmam Şâfiî’nin Yaşadığı Dönem”. Uluslararası İmam Şâfiî Sempozyumu(7-9 Mayıs 2010). Ed. Mehmet Bilen. 16-33. İstanbul: Kent Işıkları, 2012.
  2. Aktepe, İshak Emin. “İmam Şâfiî’nin ‘Hadis Sahih İse Mezhebim odur’ Sözünü Yeniden Düşünmek”. Uluslararası İmam Şâfiî Sempozyumu(7-9 Mayıs 2010). Ed. Mehmet Bilen. 204-225. İstanbul: Kent Işıkları, 2012.
  3. Candan, Abdurrahman. “İmam Şâfiî’nin Erken Dönem (Kadim) Görüşlerinin Oluşmasında İmam Mâlik’in Etkisi”, Diyanet İlmî Dergi, 47/2 ( Nisan-Mayıs-Haziran 2011): 117-144.
  4. Çelik, Celaleddin. “Göç, Kentleşme ve Din”. Din Sosyolojisi El Kitabı. Ed. Niyazi Akyüzİhsan Çapcıoğlu, 3. Baskı. Ankara: Grafiker Yayınları, 2015.
  5. Çelik, Celaleddin. Şehirleşme ve Din. Konya: Çizgi Kitabevi, 2002.
  6. Dağcı, Şamil. İmam Şâfiî-Hayatı ve Fıkıh Usûlündeki Yeri. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2004.
  7. Dönmez, İbrahim Kâfi. “Örf”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 14: 87-93. İstanbul: TDV Yayınları, 2007.
  8. Duman, Soner. “Ebû Hanife’nin İçtihatlarındaki Değişim (Kaynaklar-Sebepler-Analiz)”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 19 (Haziran 2012): 441-445.
  9. Duman, Soner. Şâfiî’nin Kıyas Anlayışı. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi Yayını, 2009.
  10. Duman, Soner. “Türkiye’de Şâfiî Çalışmaları”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 12/24 (Haziran 2014): 359-381. Ebû Davûd, Süleyman b. el-Eş’as el-Ezdî es-Sicistanî. es-Sünen. 1-7, thk. Şuayb el-Arnaut ve Muhammed Kamil Karabelli, Dimeşk: Daru’r-Risaleti’l-Alemiyye, 1430/2009 Ebû Zehra, Muhammed. İmam Şâfiî. Trc. Osman Keskioğlu. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1987. Ebû Zeyd, Nasr Hamid. “İmam Şâfiî ve Orta Yol İdeolojisinin Tesisi”. Trc. Salih Özer. Sünnî Paradigmanın Oluşumunda Şafiî’nin Rolü. Haz. M. Hayri Kırbaşoğlu. 103-124. Ankara: Kitabiyat, 2003. el-Cevziyye, İbn Kayyım. İ’lamü’l-muvakkiîn an Rabbi’l Alemîn. Beyrut: 1973.
  11. Erdoğan, Mehmet. İslam Hukuku’nda Ahkâmın Değişmesi. 7. Baskı. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2011. es-Sübkî, Takıyuddîn Ali b. Abdilkâfi. “İmam Şâfiî’nin ‘Hadis Sahih İse Mezhebim odur’ Sözünün Anlamı”. Trc. İshak Emin Aktepe, Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 9/3 (Ocak 2009): 293-321. eş-Şâfiî, Ebu Abdillah Muhammed b. İdrîs. er-Risale. Thk. Ahmed Muhammed Şakir. Beyrut: Daru’l Kütübü’l İlmiyye, ts. Günay, Musa. “Örfün Tanımı, Delil Oluşu ve İmam Ebû Hanife’nin Bazı Konuları Örfle Çözümlemesi”, Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 19/32 (Temmuz-Ara