Hz. Peygamber Döneminde Âmillik

Özet

Hz. Peygamber devrinde başlayan âmillik, İslâm devletinde tesis edilen ilk kurumlardandır. Bir sosyal güvenlik kurumu olan zekât ve İslâm devletinin tahsil ettiği devlet vergilerinde çalışan memurlar ile Hz. Peygamber’in, merkeze bağlı olarak idareyi yürütmek üzere gönderdiği valiler, âmil olarak isimlendirilmektedir. Âmil denen görevliler, eğitim, tebliğ, yargı gibi birçok vazifeyi bir arada yürütmüşler, ancak temel görevleri valilik veya vergi memurluğu olmuştur. İlk defa merkezî hükümet kurulmasına teşebbüs edilen bu dönemde vergiler, kabilelerin merkezî hükümete siyasî bağlılığını ifade eden önemli bir semboldür. Gerek vergi işinde gerekse idarî işlerde görev alan âmiller, merkezî devlet kurulmasında önemli bir pay sahibidir.