Sıcaklık Kavramının Ölçümü Üzerinden Sorgulanması: Karşılaştırmalı Bir Araştırma

Özet

Bu çalışmada sıcaklık, ısı kavramından bağımsız ve moleküler düzeye inilmeden, nasıl ölçülebildiğinden yola çıkılarak tanımlanmaktadır. Çünkü sıcaklık maddenin fiziksel durumuna bağlı bir özelliktir. Çalışmada, öncelikle ortaokul öğrencilerinin (N=109) ve fen bilimleri öğretmen adaylarının (N=77) sıcaklık kavramına ait ön bilgilerinin ortaya çıkarılarak sorgulanması ve karşılaştırması amaçlanmıştır. Daha sonra sorgulamaya dayalı verilen eğitimin ardından gönüllü katılımcılar, farklı sıcaklık parametrelerini dikkate alarak termometreler tasarlamışlardır. Eylem araştırması türünde desenlenmiş çalışmada, tasarlanan ürünler araştırmacılar tarafından geliştirilen ürün değerlendirme formu ile karşılaştırmalı çözümlenmiştir. Araştırmada ilginç olarak öğretmen adaylarının termometrenin kullanımı, hava sıcaklığının ölçümü ve termometrenin yapısı temalarında, ortaokul öğrencilerine göre daha çok çelişkiye düştükleri gözlenmiştir. Tasarlanan termometreler değerlendirildiğinde de, ortaokul öğrencilerinin, öğretmen adaylarına göre daha yaratıcı oldukları söylenebilir. Genel sonuç olarak katılımcılar, çalışma sonunda sıvıların genleşme özelliğinden yararlanılarak sıvılı termometrelerin çalışma prensibini, sıcaklık ölçümünü ve sıcaklık kavramının maddenin makroskobik (gözle görülebilen) özelliklerini değiştirdiğini keşfederler.

Abstract

This paper defines temperature, unconnected from heat concept and without delving into the molecular level, from the starting point of how it can be measured. This is because temperature is a property of matter that depends on its physical state. Particularly the aim of the study was to inquiry and compare the middle school students’ (N=109) and pre-service science teachers’ (N=77) prior knowledge of temperature. Next, after the inquiry-oriented implementation volunteer participants designed thermometers by using different parameters. In the action research design study, created temperatures analyzed by the products evaluation form that was developed by the researcher. Interestingly, it was found that the pre-service teachers run into a contradiction when compared with the middle school students about the use of thermometers, measuring the air temperature and the structure of the thermometers. When evaluated the designed thermometers, it can be said that middle school students were more creative than the pre-service teachers were. Overall results of the study, the participants discovered liquid thermometers work with the help of the expansion property of liquids; temperature measurement and how temperature changes the macroscopic (visible) properties of matter.

Anahtar kelimeler: Sıcaklık, termometre, sorgulama temelli bilim eğitimi (stbe), ortaokul öğrencileri, fen bilimleri öğretmen adayları