Dergiler / Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2015 / Sayı: 38
ÇAĞATAY TÜRKÇESİ SÖZLÜKLERİNDE AYNI YANLIŞTAN DOĞMUŞ YEDİ GÖLGE KELİME: ḪAV, ḪAVLA, ḪOBLA, ḪUBLA, ḪAVUBLA, ḪAVABLA, ḪAUBLA
- Sayı
- 2015 · Sayı: 38
- Sayfa
- 153–162
- DOI
- —
Özet
Çağatay Türkçesi ile ilgili hazırlanan sözlüklerde pek çok gölge kelime mevcuttur. Bu gölge kelimelerin bir kısmının ortaya çıkışında sözlük müelliflerinin payı olsa da asıl payın müelliflerin kullandığı yazmaları çoğaltan müstensihlere ait olduğu görülmektedir. Bu makalede de “ḫav”, “ḫavla”, “ḫobla”, “ḫubla”, “ḫavubla”, “ḫavabla” ve “ḫaubla” şeklinde sözlüklerde kendilerine yer edinmiş yedi gölge kelime üzerinde durulmuştur. Yapılan incelemenin sonucunda bu kelimelerin Nevâyî'nin Sedd-i İskenderî'sinin Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Fatih ktb. 3754 numaralı yazmasındaki veya bu yazmaya kaynaklık etmiş ya da bu yazmadan çoğaltılmış başka bir yazmadaki bir harf eksikliği sebebiyle ortaya çıktıkları anlaşılmıştır.
Abstract
There are many ghost words in the dictionaries that are prepared about Chagatai Turkic Language. Although the dictionary editors have contributions to the appearance of some of these words, it is seen that the substantial contribution belongs to the copyists that reproduce the manuscripts used by the editors. In this article, it is discoursed on seven shadow words that have attained place for themselves in the dictionaries as: “ḫav”, “ḫavla”, “ḫobla”, “ḫubla”, “ḫavubla”, “ḫavabla” and “ḫaubla”. As the result of the analysis that was made, it was understood that these words appear due to a missing letter in the manuscript of Nevâyî'nin Sedd-i İskenderî's Süleymaniye Manuscript Library Fatih ktp. 3754 or in another manuscript that sourced for or has been reproduced from this manuscript.