AK TOPRAKLARDA BİR KIRIM YERLEŞİMİ: AKSARAY/HAMİDİYE GEÇİŞ DÖNEMLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Özet

1783’te Kırım’ın Rusya tarafından işgal edilişinin akabinde zoraki Hristiyanlığa döndürme ve asimilasyon çabaları gibi konularda birçok baskıya maruz kalan Kırım Tatarları, yurtlarından göç etmek zorunda kalmış, kafileler halinde Ak Topraklar olarak gördükleri Osmanlı Devleti’ne sığınmışlardır. Ağırlıklı olarak Eskişehir, Ankara, Konya’ya göçler yaşanmasının yanı sıra göç eden kafilelerden bir kısmı araştırmanın merkezini teşkil eden, Aksaray’a 12 km mesafede bulunup Hamidiye olarak adlandırılan sahaya yerleştirilmişlerdir. Bölgenin coğrafi yapısı tarım olarak verimsiz bir toprak yapısına sahip olsa da hayvancılıkla uğraşmak için elverişli olması bölgeye yerleştirilen insanların hayatlarını sürdürmesine imkân sağlamıştır. Araştırmada göçten sonra yerleştirildikleri Türk ve Müslüman olan bu sahada kültürel varlıklarını devam ettiren Kırım Tatarlarının özellikle geçiş dönemleri folklor bağlamında incelenmiş, bu dönemlerde gerçekleştirilen uygulamalarda bulunan mitolojik unsurlar belirlenerek açıklanmaya ve Kırım’da yaşamaya devam eden Tatarlarla olan kültürel yakınlık saptanmaya çalışılmıştır