Dergiler / Humanities Sciences / 2013 / Cilt: 8 Sayı: 1
ÇOCUKLARIN İSTENMEYEN DAVRANIŞLARINA KARŞI ANNELERİN KULLANDIKLARI İLETİLERİN NİTELİKSEL ANALİZİ
- Dergi
- Humanities Sciences
- Sayfa
- 138–158
- DOI
- —
Özet
Bu araştırmada 4-6 yaş grubu çocuğa sahip annelerin, çocuklarının istenmeyen davranışları karşısında; çocuklarını uyarmak ve istenmeyen davranışı değiştirmek için kullandıkları iletiler incelenmiştir. Ayrıca bu iletilerin niteliğinin annenin empatik eğilimi, iletişim becerisi ve eğitim düzeyine göre değişip değişmediği araştırılmıştır. Araştırmaya Konya ili, merkez ilçelerindeki 12 farklı okul öncesi eğitim kurumuna devam eden toplam 253 çocuğun annesi katılmıştır. Annelere çocuklarının istenmeyen davranışlarını içeren beş farklı problem durumu verilmiştir. Her bir problem için âBu sorunla siz karşılaşmış olsaydınız, istenmeyen bu davranışı düzeltmek için nasıl bir ifade kullanırdınız?â şeklinde açık uçlu sorular sorulmuştur. Alınan cevaplar; çözüm iletileri, bastırıcı iletiler, dolaylı iletiler ve ben dili iletileri açısından içerik analizine tabi tutulmuştur. Ayrıca çalışmaya katılan annelere Korkut (1996)'un âİletişim Becerilerini Değerlendirme Ölçeğiâ ile Dökmen (1988)'in âEmpatik Eğilim Ölçeğiâ uygulanmıştır. Araştırma sonunda annelerin beş farklı tipteki istenmeyen çocuk davranışı karşısında en çok oranda sen dili iletilerinden olan çözüm iletilerini; en az oranda ise ben dili iletilerini kullandıkları belirlenmiştir. Annelerin, beş farklı tipteki çocukların istenmeyen davranışları karşısında, kullandıkları iletiler bazı istenmeyen davranışlarda iletişim becerisi ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre değişirken; empatik eğilim değişkenine göre değişmediği görülmüştür.
Abstract
In this study, messages used by mothers of children 4-6 year to warn and to fix children's misbehaviors were examined. In addition, whether the quality of these messages varied according to empathic tendency, communication skill and education level of the mothers were investigated. A total of 253 mothers whose children attending to 12 different preschool education foundations placed in central towns of Konya participated in the study. Five problems which could be encountered, concerning with misbehaviors of children, were presented to mothers. For each problem, open-ended questions like âwhat kind of expression do you use when you meet this type of problemâ to fix this misbehavior were asked to the mothers. Obtained answers from the questions were subjected to content analysis from the point view of solution messages, put-down messages, indirect messages and I-messages. In addition, Korkut (1996)`s Communication Skills Assessment Scale and Dökmen (1988)`s Empathic Tendency Scale were applied to the mothers participating in the study. At the end of study, it was seen that mothers used solution messages which was one of you-messages in higher rate and I-messages in lower rate when five misbehaviors were based on. While the messages used by mothers against five misbehaviors varied according to communication skills and education level of mothers in some behaviors, the messages did not vary in respect to empathic tendency of the mothers.