Dergiler / HAYEF Journal of Education / 2016 / Cilt: 13 Sayı: 1
PDR LİSANS PROGRAMLARININ ÜSTÜN YETENEKLİLERE DÖNÜK PSİKOLOJİK DANIŞMA BECERİLERİNİN KAZANDIRILMASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
- Sayfa
- 61–72
- DOI
- —
Özet
Üstün yetenekli öğrenciler, genel entelektüel beceriler, özel akademik yeterlikler, yaratıcılık ve liderlik gibi alanlarda yüksek performans kapasitesine sahiptirler. Bu öğrenciler, aynı zamanda gelişimsel bazı özellikler ve psikolojik ihtiyaçlar bakımından akranlarından farklılaşırlar. Rehber öğretmenlerin okullardaki psikolojik danışma ve rehberlik (PDR) hizmetlerini üstün yeteneklilerin bu farklılıklarını dikkate alarak planlayıp uygulamaları beklenir. Bu çalışmanın amacı, PDR lisans programlarının içeriğinde, üstün yeteneklilerle ilgili kuram ve uygulama bilgilerine hangi düzeyde yer verildiğini incelemektir. PDR lisans programları, 2006 yılında başlatılan bir uygulamayla üniversitelerde standart hale getirilmeye çalışılmıştır. Bu nedenle seçmeli dersler dışında, program içerikleri birbirleriyle önemli ölçüde örtüşmektedir. Bu çalışmada doküman incelemesi tekniğiyle mevcut ders içerikleri analiz edilerek, üstün yeteneklilere dönük PDR program yeterlikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. İncelemede PDR programlarında üstün yeteneklilere dönük zorunlu derslere yer verilmediği, buna karşılık bazı programlarda sınırlı sayıda seçmeli derslerin okutulduğu gözlenmiştir. Üstün yeteneklilerle ilgili konuların, PDR programlarında zorunlu özel eğitim dersi içinde aktarıldığı belirlenmiştir. Bu derslerdeki içeriğin belli kavramsal bilgilerle sınırlandırıldığı, buna karşılık kuram ve uygulamalara geniş şekilde yer verilmediği saptanmıştır. Bu araştırmadan elde edilen bulgular, PDR lisans programlarının farklı gruplardan biri olan üstün yetenekliler konusunda, oldukça sınırlı bir içeriğe sahip olduğunu göstermektedir. Mevcut programlar, rehber öğretmen adaylarına üstün yetenekli öğrencilere PDR hizmeti sunma yeterlikleri kazandırma hedefinden uzak görülmektedir.
Abstract
Gifted and talented students have outstanding performance or potential in some domains such as intellectual, academic, creativity and leadership. Also these students differ from peers in terms of some developmental and psychological characteristics. School counselors working with gifted students are expected to take account of these unique characteristics while planning and implementing their works. The aim of this study is to examine to what extent curricula of counseling and guidance (CG) programs include the theory or practice knowledge related to gifted and talented students. With an implementation that started in 2006, CG programs were tried to be standardized at all universities in Turkey. Therefore, the curricula of programs considerably overlap with one another, except elective courses. The current courses were analyzed through document analysis technique to determine counseling competencies related to gifted. Findings showed that there is no required course; however, there are a few elective courses about gifted and talented students. It was determined that the issues related to the giftedness are offered in a required course with a component focusing on gifted students. But this component is limited some certain conceptual knowledge instead of extensive theoretical and practical content. The findings of this study revealed that CG programs have very limited content about gifted and talented students who are one of the special groups. The current curricula of CG programs are seen inadequate in terms of preparing the school counselors for serving gifted and talented students.