Türkmen Dağı (Eskişehir, Kütahya) sarıçam ormanlarında ağaç bileşenlerine ait karbon yoğunluklarının belirlenmesi

Determination of carbon concentration of tree components for Scotch pine forests in Türkmen Mountain (Eskişehir, Kütahya) Region

Özet

DOI: 10.26650/ forestist.2018.330657Bu çalışmanın amacı, Türkmen Dağı (Eskişehir, Kütahya) Bölgesi sarıçam (Pinus sylvestris L. subsp. hamata (Steven) Fomin.) ormanlarında ağaç bileşenlerine ait karbon yoğunlukları ile bazı meşcere ve yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkileri belirlemektir. Örneklemeler farklı yetişme ortamı özelliklerine sahip 58 alanda yapılmıştır. Elde edilen veriler varyans ve korelasyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Altı ağaç bileşeninin karbon yoğunlukları arasında istatistik bakımdan önemli farklılıklar bulunmuştur (p<0,001). Karbon yoğunluğu en düşük kökte (%50,94), en yüksek ise kabukta (%54,75) bulunmuştur. Sarıçam ormanları için ağırlıklı karbon oranı %52,37 olarak hesaplanmıştır. Ağaç bileşenlerine ait karbon yoğunlukları ile bazı meşcere ve yetişme ortamı özellikleri arasında önemli ilişkiler tespit edilmiştir. Bonitet endeksi ve yükselti ile ağaç bileşenleri karbon oranları arasında negatif ilişki bulunmuştur. Ancak yükselti ile bir ve iki yaşlı ibre karbon oranları arasındaki ilişki daha güçlü (p<0,01) ortaya çıkmıştır. Ayrıca yamaç konumu iki ve üç yaşlı ibre karbon oranı ile pozitif ilişki gösterirken kabuk karbon oranı ile negatif ilişki göstermiştir. Elde edilen karbon oranları, sarıçam ormanlarında gerek ağaçlarda gerekse ağaçların farklı bileşenlerinde depolanan karbon stoğunun hesaplanmasında kullanılabilir.

Abstract

DOI: 10.26650/ forestist.2018.330657The purpose of this study was to investigate the relationship between carbon concentration of different tree components and some ecological factors for Scotch pine (Pinus sylvestris L. subsp. hamata (Steven) Fomin.) in Türkmen Mountain Region. Data were collected from 58 ecologically different sample plots and were evaluated using ANOVA and correlation analysis. Carbon concentration varied significantly within five tree components (p<0.001), with the values ranging from 50.94% for root to 54.75% for bark. We also calculated the weighted carbon concentration as 52.37% for Scotch pine forests. Some significant relationships were found between the carbon concentration of tree components and some ecological factors and stand parameters. Site index and elevation negatively correlated with tree component carbon concentration. However, elevation strongly correlated with 1- and 2-year-old needle carbon concentration (p<0.01). We also found that slope position positively correlated with 2- and 3-year-old needles but negatively correlated with bark in terms of carbon concentration. The carbon concentrations that we calculated in this study can be used for calculating the carbon content of either whole tree or any tree component in Scotch pine forests.