AYNI DİZİYİ KULLANAN MAKAMLARIN SEYİR ÖZELLİKLERİNİN GRAFİK ANALİZİ

Özet

Bu araştırmada; makamların aynı dizi üzerinden çıkıcı, inici-çıkıcı ve inici seyir karakterlerinin farkllılık göstermesinin grafik üzerinde analizi amaçlanmaktadır. Bu araştırmada; dügâh perdesinde uşşak dörtlü, nevâ perdesinde buselik beşlisinden meydana gelen uşşak makamı dizisini; uşşak makamının çıkıcı, aynı dizi üzerinde oluşan bayâti makamının bu diziyi inici-çıkıcı kullanması, dügâh perdesinde uşşak dörtlüsü, neva perdesinde rast beşlisinin birleşiminden meydana gelen nevâ makamı dizisini; nevâ makamının inici-çıkıcı, tahir makamının ise aynı diziyi inici şekilde kullanarak farklı karakterlerde olmaları incelenecektir. Bu araştırmanın evreni; Türk müziğinde aynı diziyi kullanan uşşak makamı, bayâti makamı, nevâ makamı ve tahir makamındaki saz eserleridir. Örneklemi ise; 19.yüzyıl ve 20.yüzyıl bestekarlarından; Dede Sâlîh Efendi, Fatma Gevheri Osmanoğlu, Ziya Paşa ve Refik Fersan’a ait saz semâileridir. Bu amaç doğrultusunda; makam tarifleri yapan farklı kaynaklardan yararlanılmış ve dört adet saz semâisi formunda eserler belirlenmiş birinci hane, mülâzime ya da teslim kısımları, göz önüne alınarak incelemiştir. Elde edilen veriler grafik analiz yoluyla göz önüne serilecektir.