Güneydoğu Karadeniz’de Avlanan İzmarit Balığının (Spicara Flexuosa Rafinesque, 1810) Yenilebilir Dokularındaki Ağır Metallerin Tespiti: İnsan Sağlığında Risk Tahmini"

Analysis of Heavy Metal Contents in the Edible Tissues of the Picarel (Spicara flexuosa Rafinesque, 1810) from the Southeastern Black Sea: Human Health Risk Assessment

Özet

Bu çalışmada, Türkiye’nin kuzeydoğu kıyısı boyunca (Rize-Artvin) aylık olarak (Eylül 2015-Temmuz 2016) avlanan izmarit (Spicara flexuosa Rafinesque, 1810) balıklarının yenilebilir dokularındaki ağır metallerin (Cd, Pb, Zn, Cu, Cr, Mn, Co ve Ni) derişimleri belirdi. Cd, Co ve Mn derişimlerinin tespit limitlerinin altında iken, Pb, Zn, Cu, Cr ve Ni konsantrasyonlarının ise sırasıyla 0,17-0,30; 5,41-10,95; 0,28-0,53; 0,16-0,42; 0,12-0,41 mg kg-1 (yaş ağırlık) arasında değiştiği tespit edildi. İzmarit balıklarının yenilebilir dokularındaki Cd ve Pb konsantrasyonarı Avrupa Komisyonu ve Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği’nde belirtilen en yüksek izin verilebilir limit değerinin altında olduğu belirlendi. Ayrıca dokulardaki metal konsantrasyonlarından ve tüketim verilerinden yararlanılarak hesaplanan Risk Katsayısına (RK) göre elde edilen değerlerin sınır değer olarak belirtilen RK 1’i aşmadığı saptandı. Bu sonuçlar ışığında, örnekleme bölgelerinden alınan izmarit balıklarının tüketimi belirtilen metaller için insan sağlığı açısından herhangi bir potansiyel risk oluşturmayacağı söylenebilir.

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye’nin kuzeydoğu kıyısı boyunca (Rize-Artvin) aylık (Eylül 2015-Temmuz 2016) avlanan izmaritlerin (Spicara flexuosa Rafinesque, 1810) yenilebilir dokularındaki ağır metallerin (Cd, Pb, Zn, Cu, Cr, Mn, Co ve Ni) derişimleri belirlendi. Cd, Co ve Mn derişimlerinin tespit limitlerinin altında iken, Pb, Zn, Cu, Cr ve Ni konsantrasyonlarının sırasıyla 0,17-0,30; 5,41-10,95; 0,28-0,53; 0,16-0,42; 0,12-0,41 mg kg-1 (yaş ağırlık) arasında değiştiği tespit edildi. İzmarit balıklarının yenilebilir dokularındaki Cd ve Pb konsantrasyonlarının Avrupa Komisyonu ve Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği’nde belirtilen en yüksek izin verilebilir limit değerlerinin (Cd: 0,05 mg kg-1 ve Pb: 0,30 mg kg-1) altında olduğu belirlendi. Ayrıca dokulardaki metal konsantrasyonlarından ve tüketim verilerinden yararlanılarak hesaplanan Risk Katsayısına (RK) göre elde edilen değerlerin sınır değer olarak belirtilen RK 1’i aşmadığı saptandı. Bu sonuçlar ışığında, örnekleme bölgelerinden avlanan izmaritlerin tüketimi belirtilen metaller için insan sağlığı açısından herhangi bir potansiyel risk oluşturmayacağı söylenebilir.