TÜRKİYE’DE REİKİ UYGULANARAK YAPILAN HEMŞİRELİK TEZLERİNİN İNCELENMESİ

Özet

Reiki, 20.yüzyılın başlarında Japonya'da uygulanmaya başlanan, enerji aktarımı yoluyla şifa sağlamayı amaçlayan tamamlayıcı tıp uygulamalarından biridir. Fizyolojik, zihinsel ve duygusal sorunların çözümünde destekleyici tedavi yöntemi olarak kullanılabilmektedir. Reiki, bedende oluşan enerji dengesizliğini ve negatif enerji blokelerini çözerek, bilinç değişikliği yoluyla ruhsal ve fiziksel iyileşme sürecini başlatır. Eller ile uygulanan Reikide, enerji akışı dengelenmeye çalışılır ve uygulayıcı enerji noktalarına kendi enerjisini yollayarak iyileşmeyi sağlar. Bu araştırmada, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) Uygulamalarından olan Reiki uygulamasını içeren hemşirelik lisansüstü tezlerinin sistematik olarak incelemesi ve tez sonuçları doğrultusunda hemşirelik bakım uygulamalarını yönlendirecek bir GETAT literatürü oluşturmak amaçlanmıştır. Retrospektif ve tanımlayıcı tipteki sistematik araştırma, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanı taranarak yapılmıştır. Tezlerin alınma kriterleri, tez başlığında “Reiki” kelimesinin yer alması ve hemşirelik anabilim dalları tarafından yapılmış olmasıdır. Yapılan taramada, araştırma kriterlerini karşılayan 2012- 2022 yılları arasında yapılmış 2 adet yüksek lisans tezi ve 14 adet doktora tezi olmak üzere toplam 16 adet teze ulaşılmıştır. Çevrim içi tam metinlerine erişilen tezler yıl sırasına göre incelenmiş ve içerik analizlerinde sayısal değerlendirmeler kullanılmıştır. Tezlerin araştırma yöntemlerinde, büyük oranda deneysel veya yarı-deneysel deneme modellerinin kullanıldığı belirlenmiştir. Tezlerin çalışma grupları incelendiğinde; yaşlılarda, post-operatif dönemde, fibromiyalji ve onkoloji hastalarında Reiki ve ağrı ilişkisi araştırılmış ve çalışma gruplarında ağrı düzeyinde belirgin düşüşler izlenmiştir. Ağrı dışında Reikinin kaygı, yaşam kalitesi, yorgunluk, anksiyete, sistolik ve diyastolik kan basıncı, solunum sayısı ve depresyon üzerine de olumlu etkilerinin olduğu bulunmuştur. Reiki uygulamasının deney gruplarında kontrol gruplarına göre, öncelikle ağrıda anlamlı düşüşlere neden olduğu saptanmış ve Reikinin ağrı yönetiminde tamamlayıcı olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Sonuç olarak, araştırma sayısı kısıtlı olmakla birlikte, tezlerin çoğunluğunda Reiki uygulamasının araştırılan alanlarda etkili olduğu görülmüştür. Sonuçların kanıt düzeylerinin arttırılması için, geniş örneklem içeren ve iyi tasarlanmış klinik araştırmalar ile araştırmaların güçlendirilmeleri gerektiğine inanılmaktadır.