BİR DEĞERLER SKALASININ GELİŞTİRİLMESİ VE BU SKALANIN POLİTİK VE DİNİ YÖNELİMLE İLİŞKİSİ

Özet

Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye’de yaşayan bir katılımcı grubundan elde edilen değerlerden yola çıkarak yerel bir değerler ölçeği oluşturmak ve bu değerlerin politik/dini yönelime ek olarak Schwartz’ın değer kategorileriyle ilişkisini incelemektir. Araştırmanın ilk aşamasında, açık uçlu cevap yöntemiyle 395 katılımcıdan en önem verdikleri değerler elde edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında ise bu değerler, bir değerler skalası haline getirilerek 230 katılımcıya uygulama yapılmıştır. Her iki aşamada da katılımcılara ayrıca politik ve dini yönelim sorularını da içeren demografik form ve Portre Değerler Anketi’nin iki farklı sürümü verilmiştir. Analizler sonucunda “Adil Paylaşım ve Erdemler”, “Geleneksel Değerler”, “İçtenlik ve Beraberlik”, “Üretkenlik ve Başarı” ve “Evrensel Değerler ve Yaşama Heyecanı” şeklinde beş faktörlü ve 68 maddelik bir ölçek ortaya çıkmıştır. Bu faktörler, Portre Değerler Anketlerinin ilgili değer tip ve boyutlarıyla ve politik ve dini yönelimle genellikle beklenen yönde ilişkiler göstermiştir.