Dergiler / Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi / 2023 / Cilt: 6 Sayı: 3
Çölyak Hastalığı Besin Tutum ve Davranışları Ölçeği'nin Türkçe'ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
- Sayfa
- 83–93
- DOI
- —
Özet
Amaç: Bu çalışma, çölyaklıların yeme tutum ve davranışlarını belirlemek için kullanılan Çölyak Hastalığı Besin Tutum ve Davranışları Ölçeği’nin Türkçe’ye geçerlik ve güvenirliğinin yapılması amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma Aralık 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında çölyak hastalığı tanısı almış 216 çölyaklı yetişkin ile yapılmıştır. Test-tekrar test güvenirliği belirlemek için, ölçek 106 hastaya dört hafta sonra tekrar uygulanmıştır. Verilerin toplanmasında hastaların genel bilgilerinin sorgulandığı bilgi formu, Çölyak Hastalığı Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Çölyak Hastalığı Besin Tutum ve Davranışları Ölçeği kullanılmıştır. Bireylerin antropometrik ölçümleri beyana dayalı olarak alınmıştır. İstatistiksel analizler SPSS versiyon 26.0 ve AMOS 24.0 kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Ölçeğin Cronbach α değeri 0,842 olarak belirlenmiştir. Yetişkin çölyaklıların besin tutum ve davranışları ölçeğinden ortalama 44,7±14,54 puan aldıkları saptanıştır. Çölyaklıların besin tutum ve davranışları ile hastalık süresi ve glutensiz diyet yapma süresi arasında negatif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Çölyak Hastalığı Besin Tutum ve Davranışları Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasının çölyaklı yetişkinlerin yeme tutum ve davranışlarını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.
Abstract
Objective: This study was planned to test the validity and reliability of the Celiac Disease Food Attitudes and Behaviors Scale, determining the eating attitudes and behaviors of patients with celiac in Turkish. Method: This study was conducted with 216 adults diagnosed with celiac disease between December 2022 and February 2023. The scale was re-administered to 106 patients four weeks later to measure test-retest reliability. A questionnaire form included the general information of the patients, the Celiac Disease Quality of Life Scale, and the Celiac Disease Food Attitudes and Behaviors Scale were used to collect the data. Anthropometric measurements of individuals were taken based on the declaration. Statistical analyzes were performed using the SPSS version 26.0 and AMOS 24.0. Results: The Cronbach α value of the scale was 0.842. The mean score of adults' Celiac Disease Food Attitudes and Behaviors Scale was 44.7±14.54. Additionally, a negative low-level statistically significant relationship was found between the period of the disease, the duration of a gluten-free diet, and the Celiac Disease Food Attitudes and Behaviors Scale (p<0.05). Conclusion: It has been determined that the Turkish version of the Celiac Disease Food Attitudes and Behaviors Scale is a valid and reliable tool to evaluate the eating habits and behaviors of adults with celiac.