Dergiler / Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi / 2023 / Cilt: 28 Sayı: 2
Bazı bitki uçucu yağların iki noktalı kırmızı örümcek Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerine akarisidal etkisi
- Sayfa
- 319–328
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, beş farklı bitki uçucu yağın [nane (Mentha arvensis L.), kekik (Origanum onites L.), limon otu (Cymbopogan citratus), okaliptüs (Eucalyptus globulus) ve karanfil (Syzgium aromaticum L.)] akarisidal etkisi iki noktalı kırmızı örümcek (Tetranychus urticae Koch, Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerinde belirlenmiştir. Çalışmada uçucu yağların 4 farklı konsantrasyonu (%0.01, 0.02, 0.03 ve 0.04) yaprak-disk (4 cm) yöntemine göre hazırlanmış fasülye yaprakları üzerindeki ergin dişilere püskürtülerek uygulanmıştır. Uygulamalardan sonraki 24. saatte tüm uçucu yağların %0.04 konsantrasyonunda gerçekleşen ölümün %6±1.87-%11±1.00, 72 saat sonra ise % 25±3.53-%41±1.87 (P< 0.001, F=11.7) arasında değiştiği, en yüksek ölümün limon otu’nda olduğu (%41±1.87) belirlenmiştir. Beşinci günde en yüksek ölüm kekik uygulamasında (%77±5.14, %0.04 konsantrasyon) olmuştur. Son gözlem günü olan 7. günde, limon otu %99±1.00 (%0.04 konsantrasyon) ölüme neden olurken, bunu sırasıyla karanfil (%98±1.22), kekik (%96±1.87), okaliptus (%85±2.73) ve nane (%82±2.00) uçucu yağı uygulamaları takip etmiştir. Çalışmadaki 5 uçucu yağın uygulamadan 7 gün sonra en yüksek uygulama dozunda (%0.04) T. urticae ergin dişileri üzerinde toksik etkisinin olduğu belirlenmiştir. Limon otu, karanfil ve kekik uçucu yağlarının T. urticae ergin dişileri üzerinde önemli bir akarisit etkisi olabileceği düşünülmektedir.
Abstract
In this study, the effects of five essential oils [mint (Mentha arvensis L.), thyme (Origanum onites L.), lemon grass (Cymbopogan citratus), eucalyptus (Eucalyptus globulus) and clove (Syzgium aromaticum L.)] were determined on female adults of two spotted spider mite (Tetranychus urticae Koch, Acari:Tetranychidae). Four different concentrations (0.01, 0.02, 0.03, and 0.04%) of essential oils were applied to adult females on bean leaves prepared according to the leaf-disc method (4 cm) in plastic petri dishes by spraying. At the 24th and 72nd hours following the applications, the mortality rates at the lowest dose of 0.04% of all essential oils ranged between 6±1.87%-11±1.00% and 25±3.53%-41±1.87% (P= 0.000, F=11.711), respectively. The highest mortality rate was in lemongrass treatment (41±1.87% in 0.04% dose) at the 72nd hour. On the 5th day of the observations, the highest mortality rate was in thyme application (77±5.14% in 0.04% dose) and there was no significant difference in lemongrass and clove treatments. On the 7th day, lemongrass oil caused 99±1.00% death, followed by clove (98±1.22%), thyme (96±1.87%) and eucalyptus (85±2.73) and peppermint (82±2.00) treatments in 0.04% concentration. Five of the seven tested essential oils had a toxic effect on the T. urticae females at the highest concentration seven days after application. It can be concluded that the essential oils of lemongrass, clove, and thyme can have a significant acaricidal effect on T. urticae females.