Dergiler / Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları / 2022 / Cilt: 0 Sayı: 46
Teoman Duralı'nın Biyoloji Felsefesi Yaklaşımının İndirgemecilik-Holizm Bağlamında Bir Çözümlemesi
- Sayfa
- 79–107
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada Ş. Teoman Duralı’nın, biyoloji felsefesinin merkezî sorunlarından biri olan indirgeme sorununa yaklaşımı çözümlenecektir. İndirgeme sorunu, biyolojik fenomenlerin ne ölçüde organizmaların altında yatan bileşenler açısından ve nihayetinde atomlar, moleküller, fizik ve kimya yasaları açısından açıklanabileceği sorunudur. Biyoloji gerçekten fizik ve kimyadan özerk olabilir mi ya da en azından ilkece fizik ve kimya bilimlerine indirgenebilir mi? İndirgemeciler biyolojinin fizik-kimyaya indirgenebilir yapıda olduğunu savunurken, anti-indirgemeciler buna itiraz ederler. Ancak esasen her iki taraf da fizikalist paradigma zemininde buluşur. Bu çalışmada indirgemeci yaklaşıma esas karşı duranın anti-indirgemecilik değil holizm olduğu, Duralı’nın biyoloji felsefesindeki duruşunun da holistik olduğu iddia edilmektedir. Biyolojiyi daha az mekanik, determinist veya indirgemeci yapan belirivermecilik, organikçilik ve sistem biyolojisi gibi yeni holistik modlar son çeyrek asırda biyolojide bir paradigma kaymasını ima etmektedir. Holistik bakış, fizikalist paradigmanın dışından köklenir. Her ne kadar henüz holizm bir paradigma olarak betimleyici ve fenomenolojik yöntemler dışında açıklayıcı (işlevsel) bir teori haline gelmemişse de Duralı’nın işaret ettiği potansiyeli içinde barındırıyor gibi görünmektedir.
Abstract
In this study, Ş. Teoman Duralı’s approach to the problem of reductionism, one of the central problems of the philosophy of biology, will be analyzed. The problem of reductionism is the extent to which biological phenomena can be explained in terms of the underlying components of organisms, and ultimately in terms of atoms and molecules and the laws of physics and chemistry. Can biology really be autonomous from physics and chemistry, or at least in principle reducible to the physical and chemical sciences? While reductionists argue that biology is reducible to physics-chemistry, anti-reductionists object to this. However in fact both parties meet on the ground of physicalist paradigm. In this study, it’s claimed that the main opposition to the reductionist approach is not from anti-reductionism but from holism, and Duralı’s position in the philosophy of biology is holistic. New holistic modes such as emergentism, organicism, and systems biology that make biology less mechanical, deterministic or reductionist imply a paradigm shift in biology in the last quarter century. Holistic view is rooted outside the physicalist paradigm. Although holism as a paradigm has not yet become an explanatory (functional) theory apart from descriptive and phenomenological methods, it seems still to have the potential that Duralı points.