Dergiler / Wheat Studies / 2018 / Cilt: 7 Sayı: 1
Bazı Çalı Bitkilerinin Sezonluk (İlkbahar, Yaz, Sonbahar) Yaprak Örneklerindeki Makro ve Mikro Besin Elementi İçerikleri
- Dergi
- Wheat Studies
- Sayfa
- 51–65
- DOI
- —
Özet
Makro ve mikro elementlerin bitkilerin büyümesinde önemli rolleri olduğu gibi, bitkilerde yeterli oranlarda bulunarak hayvanlar tarafından alınması da o kadar önemlidir. Çalımsı bitkilerin kurak sezonda özellikle küçükbaş hayvanların beslenmesine katkılarının izahı ve kullanımının yaygınlaştırılması amacıyla 2007-2011 yıllarında, 24 adet çalı bitkisinin yapraklarında bulunan makro besin elementleri (N, P, K, Ca, Mg) ile mikro besin elementlerinin (Mn, Cu, Fe, Zn) ilkbahar, yaz ve sonbahar dönemlerinde belirlenmesi amaçlanmış olup buna göre; azot içeriklerinin ilkbahar, yaz ve sonbaharda sırasıyla ortalama %2.25, %1.56 ve %0.56, fosfor içeriklerinin mevsimsel olarak ilkbahar, yaz ve sonbaharda sırasıyla ortalama; %0.28, %0.22 ve %0.17, potasyum içerikleri %0.96, 0.83 ve 0.65, kalsiyum içerikleri %0.51, 0.51 ve 0.50, magnezyum içerikleri %0.51, 0.51 ve 0.50 olarak belirlenirken, mikro besin elementlerinden ilkbahar, yaz ve sonbaharda sırasıyla ortalama demir 453.25, 449.88 ve 287.93 ppm, çinko17.68, 15.11 ve 15.30 ppm, mangan 96.38, 76.67 ve 63.17 ppm, bakır 6.32, 5.29 ve 6.72 ppm olarak belirlenmiştir. Ortalama azot içeriği en yüksek Elaeagnus angustifolia L. (%2.70), en düşük Rosa domestica L. (% 0,53), fosfor içeriği en yüksek Vitex agnus-castus Spach, (%0.41), en düşük ise Rhus coriaria L, (%0.11), potasyum içeriği en yüksek Rosa domestica L. (%1.66), en düşük Berberis vulgaris L. (%0.01) belirlenmiş, kalsiyum içeriği en yüksek Gypsophila sphaerocephala Fenzl Ex Tchihat (%3.71), en düşük Vitex agnus-castus L. (%0.17), magnezyum içeriği en yüksek Clematis viticella L. (%1.19), en düşük Globularia trichosantha Fisch, Mey, (%0.18) olarak belirlenmiştir. Demir en yüksek Cistus creticus L. (907.40 ppm), en düşük Rhus coriaria L. (158.39 ppm), çinko en yüksek Mahonia aquifolium L. (34.98 ppm), en düşük ise Sorbus domestica (9.79 ppm)’da, mangan en yüksek Rosa pulverulenta (201.50 ppm), en düşük Rosa canina (8.53 ppm), bakır en yüksek Rosa canina L. (11.38 ppm), en düşük Globularia trichosantha L. (1.60 ppm) olarak belirlenmiştir. Bu bilgiler ışığında incelenen çalı türlerinin besin içeriklerinin sezonlara göre değişmekle birlikte bazı türlerde, bitkilerde bulunması gereken sınır değerlerin üstünde, bazı türlerde ise nispeten düşük olduğu belirlenmiştir. Ancak; mevsimsel olarak düşünüldüğünde hayvanların besin ihtiyaçlarının kurak sezonda karşılanması hususunda ilave yemler olarak kullanılabilecekleri görülmektedir.
Abstract
It’s well known that macro and micro elements play important role not only plant growth, it is also important to be eaten by animals as they are in sufficient proportions in plants. The purpose of this study to determine the effects of macro (N, P, K, Ca, Mg) and micro nutrients (Mn, Cu, Fe, Zn) on animal nutritient during the 2007-2011 plant growth season (spring, summer and fall). Seasonal mineral contents in spring, summer and fall were found to be 2.25%, 1.56% ve 0.56% N, 0.28%, 0.22% and 0.17% P, 0.96% , 0.83% and 0.65% K, 0.51%, 0.51% and 0.50% Ca, 0.51%, 0.51% and 0.50% Mg. In the spring, summer and fall were found to be 453.25, 449.88 and 287.93 ppm Fe, 17.68, 15.11 and 15.30 ppm Zn, 96.38, 76.67 ve 63.17 ppm Mn, 6.32, 5.29 ve 6.72 ppm Cu respectively. The highest and lowest values in shrubs were found as 2.70% in Elaeagnus angustifolia L, 0.53% in Rosa domestica L. for N; 0.41% in Vitex agnus-castus Spach., 0.11% in Rhus coriaria L. P; 1.66% in Rosa domestica L., 0.01% in Berberis vulgaris L. for K; 3.71% in Gypsophila sphaerocephala Fenzl Ex Tchihat, 0.17% in Vitex agnus-castus L, for Ca; 1.19% in Clematis viticella L., 0.18% in Globularia trichosantha Fisch, Mey. for Mg; 907.40 ppm in Cistus creticus L. 158.39 ppm in Rhus coriaria L for Fe; 34.98 ppm in Mahonia aquifolium L., 9.79 ppm in Sorbus domestica for Zn; 201.50 ppm in Rosa pulverulenta L, 8.53 ppm in Rosa canina L. for Mn; 11.38 ppm in Rosa canina L, 1.60 ppm in Globularia trichosantha Fisch, for Cu. This information has been determined that the nutrient content of the species studied in the light varies according to the seasons but it is found to be relatively low in some species above the limit values that should be present in plants and in some species relatively low. However; when seasonally considered they can be used as supplementary forage for the nutritional needs of animals in the dry season.