Dergiler / Wheat Studies / 2018 / Cilt: 7 Sayı: 2
Buğdaya Çavdar Kromozom Parçacıklarının Aktarılması (Translokasyonları)
- Dergi
- Wheat Studies
- Sayfa
- 55–65
- DOI
- —
Özet
Bütün ıslah çalışmalarında, genetik kaynaklar istenilen özellikleri yeni nesillere aktarabilmek içinbüyük öneme sahiptir. Buğday ıslahında, hastalıklara ve zararlılara dayanıklılık, soğuğa ve kuraklığa toleranssağlayan, bitkinin toprak üstü ve toprak altı biyokütlesini arttıran genler çavdarda bulunmaktadır. Buözelliklerin ıslah materyaline kazandırılabilmesi için çavdar ve tritikaleden gen almış buğday gen kaynaklarıkullanılmıştır. Bu şekilde oluşturulan ve farklı iki kromozom parçasının karşılıklı olarak yer değiştirmesianlamına gelen translokasyonlar sonucunda elde edilen genotiplerde tane verimi artışı gözlenmiştir. Ayrıcafarklı ülkelerde yapılan çalışmalarda, bu yöntemlerle biyotik ve abiyotik stres şartlarına karşı tolerans gösterenbuğday genotipleri geliştirilmiştir. Ülkemiz, buğday ve çavdarın gen merkezi içerisinde bulunmasına karşın,çavdardan gelen genlerin aktarımına gereken önemin verilmediği anlaşılmaktadır. Mevcut araştırmalardoğrultusunda ülkemizdeki buğday ıslah programlarında bu konuya gereken önemin verilmesi amacıyla bugüne dek dünya genelinde kromozom parçacıklarının aktarılması konusunda yapılan çalışmalar özetlenmiştir.
Abstract
In breeding studies, the genetic resources that contain these traits are of great importance in order totransfer the desired characteristics to the new generation. There are genes that increase soil and subsoil biomassthat provide tolerance to diseases and pests, tolerance to cold and drought also in rye for wheat breeding. Wheatgene sources derived from rye and triticale used in order to transfer these traits into breeding material. As aresult of the translocations which are formed in this way and which mean the reciprocal displacement of twodifferent chromosomal fragments, grain yield increase was observed in the obtained genotypes. In addition, instudies conducted in different countries, wheat genotypes with tolerance to biotic and abiotic stress conditionshave been developed by these methods. Although, Turkey is gene center for wheat and rye, it is understoodthat, the required importance is not given to gene transfer from rye. In the direction of the current researches,studies on transferring chromosome particles around the world have been summarized so far in order to givethe necessary subject to this issue in the wheat breeding programs in our country.