Dergiler / Cumhuriyet İlahiyat Dergisi / 2018 / Cilt: 22 - Sayı: 1

Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı

Coping with Loneliness: Loneliness, Religious Coping, Religiosity, Life Satisfaction and Social Media Usage

Sayfa
395–434
DOI
—

Özet

Günümüzde hızla yayılan, insanların hayat kalitesini ve mutluluğunu olumsuz olarak etkileyen yalnızlık, özellikle Amerika ve Avrupa’da en önemli toplumsal sorunlardan birine dönüşmüştür. İngiltere’de yalnızlıktan sorumlu bakanlık kurulmasına kadar varan bu olgunun, Türkiye’de özellikle genç nesli temsil eden üniversite öğrencilerinde ne düzeyde olduğu, bu araştırmanın temel araştırma konularından birini oluşturmaktadır. Bu araştırma, Ordu üniversitesinin değişik fakültelerinde öğrenim gören 416 öğrenci örneklemi üzerinde yürütülmüştür. Anket formunda; UCLA yalnızlık ölçeği, dini başa çıkma ve hayat memnuniyeti ölçekleri kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların bireysel dindarlık algıları ve sosyal medya kullanım düzeylerini belirlemeye yönelik sorular oluşturulmuştur. SPSS istatistik programıyla yapılan analizler sonucunda; dindarlık algısı ile yalnızlık, olumsuz dini başa çıkma, sosyal medyada görünürlük düzeyi ve kullanılan sosyal medya sayısı arasında negatif yönde; dindarlıkla olumlu dini başa çıkma arasında ise pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca öznel dindarlık algısı cinsiyet üzerinde farklılığa açmazken, hayat memnuniyeti üzerinde farklılığa yol açtığı anlaşılmıştır. Yalnızlık ile olumlu dini başa çıkma, hayat memnuniyeti ve mesajlaşma arasında negatif yönde ilişki ve etkileşim tespit edilirken, hayat memnuniyeti ile olumlu dini başa çıkma arasında pozitif, olumsuz dini başa çıkma arasında negatif yönde ilişki ve etkileşimin varlığı bulgulanmıştır. Bu çalışma birçok değişkenin birbiri ile ilişki ve etkileşimini ele alması bakımından önemlidir.Özet: Bu çalışmada temel olarak, yalnızlık ile öznel dindarlık algısı, dini başa çıkma, hayat memnuniyeti, internet ve sosyal medya kullanıma yönelim arasındaki ilişki ve etkileşimler konu edilmektedir. Bildiğimiz kadarıyla şu ana kadar hiçbir çalışma yalnızlık, dindarlık algısı, dini başa çıkma, internet ve sosyal medya kullanımı arasındaki ilişki ve etkileşimi bir bütün olarak incelememiştir. Bu yüzden bu çalışmanın amacı, Türkiye’de devlet üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerin kendi perspektifinden yalnızlık düzeylerini yukarıda belirtilen diğer faktörleri inceleyerek bu araştırma boşluğunu doldurmaktır.Bu çalışma tarama modeliyle yapılmıştır. Veriler anket tekniği ile toplanmıştır. Araştırmaya, bir devlet üniversitesinde İlahiyat, Ziraat, Tıp, Eğitim, Müzik ve Sahne Sanatları Fakültelerinde öğrenim gören 416 (238’i kadın, 178’i erkek) öğrenci katılmıştır.Araştırma modeline uygun olarak geliştirilen anket formunun ilk bölümünde demografik değişkenlerin yanında katılımcıların öznel dindarlık algısını belirlemeye yönelik “dinî bağlılık açısından kendinizi nasıl değerlendirirsiniz?” sorusu bulunmaktadır. Katılımcıya kendi hakkındaki değerlendirmesini yapması bakımından 1-7 arası bir skala sunulmuştur. Puanların 7’ye yaklaşması, öznel dindarlık algısının yüksek olduğunu, 1’e yaklaşması ise düşük olduğunu göstermektedir.İkinci bölümde ise sırasıyla; araştırmaya katılanların yalnızlık düzeylerini belirlemeye yönelik, 1978’de Russell Peplau ve Ferguson tarafından geliştirilen, daha sonra 1980’de Russell, Peplau ve Cutrona tarafından psikometrik özellikleri yeniden gözden geçirilen “UCLA Yalnızlık Ölçeği” (University of California Los Angeles, Loneliness Scale) kullanılmıştır (α=.881). Bununla beraber, katılımcıların zor ve sıkıntılı durumlarda yöneldikleri başa çıkma etkinliklerini ve bu etkinliklere başvurma sıklığını tespite yönelik olarak, Pargament, Koenig ve Perez tarafından geliştirilen Dini Başa Çıkma Ölçeği’nden yararlanılarak Ali Ayten tarafından oluşturulan “Dini Başa Çıkma Ölçeği” kullanılmıştır (α =.883). Ayrıca, katılımcıların hayatından memnuniyet düzeylerini belirleyebilmeye imkan sağlayan, Diener, Emmons, Larsen ve Griffin (1985) tarafından geliştirilen, Ali Ayten tarafından Türkçe’ye tercüme edilerek geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan beş ifadeden oluşan “Hayat Memnuniyeti Ölçeği” kullanılmıştır (α =.818). Son olarak da, kullanıcıların sosyal medya ile meşgul olma süreleri ve sosyal medya üzerinde yaptıkları etkinlikleri sorgulayan anket formu ile bilgiler toplanmıştır.Birkaç çıkarımsal istatistiksel analiz (t-test, ANOVA, korelasyon, ve regrasyon) uygulanarak gruplar arasındaki ilişki ve etkileşimler incelendi. Sonuçlar ele alındığında istatistiki bakımdan, anlamlı bir farklılık söz konusu olmasa da (p>,05) erkeklerin (ort. 4,42, S. 1,57) öznel dindarlık algısının kadınlara (ort. 4,31, S. 1,17) oranla daha yüksek olduğu görülmüştür. Öznel dindarlık algıları ile yalnızlık arasında uygulanan korelasyon analizi, bu iki değişken arasında negatif yönde bir ilişkinin olduğunu ortaya koymuştur (p<,001, r= -,20). Dindarlık ile olumlu, olumsuz ve genel dini başa çıkma yönelimleri arasında yapılan korelasyon analizinde de dindarlık algısı ile dini başa çıkma yönelimleri arasında ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Dindarlık algısı ile olumlu dini başa arasında pozitif (p=,000, r=,52), olumsuz dini başa çıkma ile negatif (p=,001, r= -17), genel olarak dini başa çıkma yönelimiyle de pozitif (p=,000, r=,46) ilişki bulgulanmıştır. Dindarlık algısı ile sosyal medyada görünürlük düzeyi (p=,007, r= -14) ve kullandığı sosyal medya sayısı (p=,015, r= -,12) arasında da anlamlılık düzeyinde negatif yönde korelasyon tespit edilmiştir. Öznel dindarlık algısının hayat memnuniyeti üzerinde farklılığa yol açıp açmadığı ANOVA analizi ile incelenmiştir. 6. düzeyde kendilerini dindar görenlerin hayatlarından memnun olmak bakımından 2. ve 3. düzey kendilerini dindar görenlerden anlamlı bir şekilde farklılaşmıştır (p<,05).Olumlu dini başa çıkma ile yalnızlık arasında yapılan korelasyon analizinde iki değişken arasında istatistiki bakımdan anlamlı negatif yönde bir ilişki tespit edilmiştir (p=,000, r= -,20). Olumlu ve olumsuz dini başa çıkma yönelimleri ile hayat memnuniyeti arasında yürütülen korelasyon analizinde ise, hayat memnuniyeti ile olumlu dini başa çıkma arasında pozitif (p<,01, r= ,18), olumsuz dini başa çıkma ile negatif (

Abstract

Loneliness that has spread rapidly today and has adversely affected the quality of life and happiness of people, has become one of the most important social problems especially in America and Europe. This fact led to the establishment of a ministry responsible for loneliness in England, and this research comprises loneliness as one of the main research topics, to comprehend the level of loneliness among university students who are representatives of a young generation in Turkey. This study was conducted on a 416 students sample from different faculties of the University of Ordu. In the questionnaire form; UCLA loneliness scale, religious coping and life satisfaction scales were used. In addition, questions were asked to determine the participants' perceptions of individual religiousness and social media use. As a result of analyzes made with SPSS statistical program; there is a negative relationship between religiousness and loneliness, negative religious achievement, level of visibility in social media, and the number of social media in use; a positive relationship was found between religiousness and positive religious achievement. It has also been understood that the subjective perception of religiousness does not lead to a difference in gender but leads to a difference in life satisfaction. While a negative relationship between loneliness and positive religious coping, life satisfaction and messaging is detected, a positive satisfaction between life satisfaction and positive religious achievement, the negative relationship between negative religious coping and the presence of interaction was detected. This study is important in that many variables deal with each other and their interactions. Summary: In this study, basically the relations and interactions between loneliness and subjective perception of religiosity, religious coping, life satisfaction, the tendency of internet and social media use are discussed. To our best knowledge, there is no study that has examined the relationship between loneliness and religiosity, religious coping, using the internet and social media. Therefore, this study aims at bridging the research gap through investigating loneliness levels of students and the other factors as stated above at a state university in Turkey from their perspectives. This study used a survey model. The data was collected by means of questionare. Four hundred-sixteen students (e.g. 238 females and 178 males) studying at theology, agriculture, medicine, education, and art faculties in a state university participated in the study.In the first part of the questionnaire developed in accordance with the research model, there is the question "How do you evaluate yourself in terms of religious commitment?" to determine participants' subjective perception of religiosity beside demographic variables. A scale of 1-7 was presented to the participant to make his own evaluation. Scores near 7 indicate the subjective perception of religiosity is high; scores near 1 indicates that the subjective perception of religiosity is low.In the second part; to determine the loneliness levels of the participants, the "UCLA Loneliness Scale" (University of California Los Angeles, Loneliness Scale), which was developed by Russell Peplau and Ferguson in 1978 and then in 1980 whose psychometric properties were re-examined by Russell, Peplau and Cutrona was used (α=.881). Along with that, in order to determine the activities that the participants have tendency to in difficult and distressful situations and the frequency of the tendency to these activities by these participants, "Religious Coping Scale", developed by Ali Ayten by utilizing the Religious Coping Scale developed by Pargament, Koenig and Perez, was used (α =.883). Also, "Life Satisfaction Scale" consisting of five words, developed by Diener, Emmons, Larsen and Griffin (1985), whose translation into Turkish, validity and reliability studies were done by Ali Ayten, was used to enable participants to determine their level of satisfaction with their life (α =.818). Lastly, the survey form was used to gather information questioning the length of time the users are engaged with social media and the activities they do on social media.Several inferential statistical analyzes (t-test, ANOVA, correlation and Regression) were conducted to examine the interaction and relations between groups. Although there is no significant difference in terms of statistics (p>, 05) when the results are taken into account, it has been found that the perception of subjective religiousness of men (M= 4,42, SD= 1,57) is higher than that of women (M= 4,31, SD=1.17).The correlation analysis between subjective perceptions of religiosity and loneliness has revealed a negative relationship between these two variables (p <, 001, r = -, 20). In the analysis of correlation between religiosity and positive, negative and general religious coping tendencies, it has been found that there is a relationship between religiosity perception and religious attitudes. Positive relationship has been found between religiosity perception and positive religious coping (p =, 000, r =, 52), negative finding between religiosity perception and negative religious coping (p =, 001, r = -17); positive finding between religiosity perception and general religious tendency (p=,000, r=,46). Visibility level in social media with religiosity perception has been detected (p=,007, r= -14). Also, negative correlation has been found at the significance level between the perception of religiosity and the number of social media (p=,015, r= -,12). The analysis of ANOVA was used to examine whether the subjective perception of religiosity leads to a difference in life satisfaction. Those who see themselves as religious at level 6 have differed significantly from those who see themselves as religious at level 2 and level 3in terms of being satisfied with their lives (P <.05).Analysis of correlation between positive religiou