Dergiler / Cumhuriyet İlahiyat Dergisi / 2019 / Cilt: 23 - Sayı: 3
Kültürel Din Pedagojisi
- Sayfa
- 1279–1292
- DOI
- —
Özet
Pedagojik yaklaşımların tespit edilmesinde, toplumsal yapı, ülkenin politik durumu ve sosyal yapısı gibi pek çok faktör etkilidir. Bunlardan biri de kültürdür. Bireyin yaşam biçimi üzerinde etkili olan kültür, düşünme ve öğrenme biçimlerini de etkilemektedir. Bu durum kültür-pedagoji ilişkisinin incelenmesini gerekli kılmaktadır. Pedagoji-kültür ilişkisinde, kültürel, çok kültürlü ve kültürlerarası pedagojik yaklaşımlardan bahsedilebilir. Pedagoji-kültür ilişkisini belirleyen ve bunun pratikte eğitim sistemlerine yansımasına vesile olan şey ise yine ülkenin sosyo-politik durumudur. Bu durumda kültür-pedagoji ilişkisinin ülkelerin kendi eğitim felsefeleri doğrultusunda yorumlanması gerekliliği ortaya çıkar. Kültür, genel pedagojiyi etkilediğinden din pedagojisi üzerinde de doğal olarak etkisi vardır. Buna ilaveten kültür ve dinin ayrılmaz bütünlüğü dikkate alındığında kültürel din pedagojisi olgusunun önemi ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmayla kültür ve din pedagojisi ilişkisinin Türkiye açısından yorumlanarak daha etkili bir din pedagojisinin oluşturmasına kapı aralamak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, kültürel pedagoji ve kültürel din pedagojisi kavramları tanıtılmış ve Türkiye’de kültürel din pedagojisi geliştirmede temel meseleler tespit edilmeye çalışılmıştır.Özet: Günümüzde pek çok toplumun açık toplum haline gelerek değiştiği gözlemlenmektedir. Açık toplumlarda eğitim bir endoktrinasyon faaliyeti değildir. Bu durum eğitimde bütün fikir, inanç ve kültürler dikkate alınarak bunlara uygun pedagojilerin geliştirilmesini zorunlu kılar. Küreselleşme etkisiyle çok kültürlü yapının da pek çok toplumda görüldüğü düşünülürse, etnik, dini ve kültürel çeşitliliğin eğitime yansımaları gözetilmiş ve buradan kültürel pedagoji ihtiyacı doğmuştur. Din ile kültürün ayrılmaz bütünlüğü düşünüldüğünde, din pedagojisinde kültür etkisinin gözetilmesi gerektiği söylenebilir. Ancak kültürel bir din pedagojisinden bahsedilirken, din pedagojisi tanımlamasındaki dinin bir olgu olarak mı ele alınacağı yoksa herhangi bir dinden mi bahsedildiği, bunlardan birinin tercih edilmesiyle izlenen araştırmalarda hangi hususlara dikkat edilmesi gerektiği, dinin kültür ile etkileşimi noktasından hareketle bir pedagoji geliştirilecekse bunun kültürlerarası bir yaklaşımla mı yoksa tek bir dinin kültür ile ilişkisi bağlamında mı ele alınması gerektiği cevaplanması beklenen sorulardır. Yapılan bu araştırmayla bu soruların, kültürel din pedagojisi çalışmalarına etkisinden bahsedilerek kültürel din pedagojisi kavramının tanıtılması ayrıca kültürel din pedagojisi araştırmalarında gözetilmesi gereken hususların ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Literatür tarama yöntemiyle yapılan bu araştırma, bazı paradigmalar açısından kültürel din pedagojisi kavramını incelemekle sınırlandırılmış, pratikte kültürel din pedagojisi geliştirme noktasında herhangi bir öneri sunmayı sınırların dışında bırakmıştır. Kavramın Türkiye açısından ifade ettiği anlamın imkân ve sınırlılıkları ile birlikte tartışılmasının kültürel din pedagojisi geliştirmenin esaslarına dikkat çekmesi bakımından alana ışık tutacağı düşünülmektedir.Pedagojinin alanı eğitim kapsamı içine giren pek çok konu, olgu ve fenomeni kapsadığından insanın varoluşu ve doğası ile ilgili genel ve evrensel bir yapı oluşturduğu söylenebilir. Birey, insan oluşu yönüyle ortak özelliklere sahip olsa da sosyal yönü nedeniyle bağlı olduğu kültürün bir parçasıdır ve bu açıdan farklı kültürlere mensup bireyler -diğer bir ifade ile topluluklar, cemaatler- birbirlerinden farklılık gösterirler. Kültürel farklılıklar olarak adlandırılan bu özellikler, öğrenmeyi de etkilediği ve özgünleştirdiği için eğitim açısından önem arz etmektedir. Çok kültürlü ve açık toplum yapısı içerisinde ise birbirinden farklı kültürel özellikler gösteren kendine has öğrenme ve davranış biçimlerinin aynı sınıf ortamında toplandığı bir ortamda eğitim öğretim faaliyetlerinin asimilasyonist değil bu çeşitliliği koruyacak tarzda sürdürülmesi ve bireyin kültürel özelliklerine bağlı olarak öğrenmesini kolaylaştırma konusunda pedagojik ilkeler üzerinde düşünülmesi gerekliliği kültürel pedagoji çalışmalarının temel amacını oluşturur. Etnik, yapı, din ve kültür bakımından daha fazla çeşitliliğe sahip ülkelerde kültürler arası pedagojik yaklaşımla kültürel ve dini noktada ortaklıklardan yola çıkılarak uzlaşı olanağı sağlayacak bir pedagojik yaklaşım görülürken kültürün ve dinin birbirinden ayrıldığı noktalarda o din veya kültürün mensuplarınca getirilen açıklamalar üzerinden farklılıklara değinilir. Kültürel ve dini farklılıkların çatışmaya sebep olmaması için birlikte yaşama unsurlarına vurgu yapılır ve böylelikle de farklılıklara rağmen çeşitliliğe saygı temeli üzerinden gelişmiş bir pedagojik yaklaşım ortaya çıkar.Türkiye’de ise toplumsal yapı gereği kültürler arası bir yaklaşımın yanı sıra kültürel bir pedagojiye de ihtiyaç duyulduğundan, din pedagojisi ve kültür ilişkisinin Batıdakinden farklı olarak kurgulanması gerekliliği doğmaktadır. Türkiye açısından bakıldığında merkezinde İslam teolojisinin yer aldığı bir İslam din pedagojisinden bahsedilebilir. Ancak bunu bir zorunluluk olarak düşünmemek gerekmektedir. Akademik ve yazınsal alanda, dini bir olgu olarak ele almak ya da İslam dini olarak düşünmek yapılacak araştırmanın niteliğine göre değişecektir. İslam dini özelinde düşünüldüğünde İslam dininin temel kaynakları olan Kur’an ve hadis merkezli bir pedagoji oluşturulacak olsa da ayet ve hadislerin yorumunda farklılıkların ortaya çıkması, bu yorumlarda kültür etkisinin de olması kültürel İslam din pedagojisinin oluşmasına yol açmaktadır. Özel bir din pedagojisi alanı olarak İslam din pedagojisinden kültürel etkilerden, örtünme biçimleri, halk nezdinde dini kabul edilen ancak kültürel etkilerle oluşmuş mevlit vb. gibi ritüeller örnek gösterilerek bahsedilebilir. Mezhepler de dinin yoruma açık kısımlarındaki farklılıklardan oluşması bakımından mezheplerin tercihinde kültürün büyük bir etkisi olduğundan bahsedilebilir. Bu bağlam
Abstract
Many factors like the structure of the society, political conditions, and social structure of a country are useful in determining pedagogical approaches. One of them is culture, which is influential on the way of life of the individual, as well as thinking and learning styles. This requires the examination of the relationship between culture and pedagogy. It is possible to discuss cultural, multicultural, and intercultural pedagogical approaches regarding the relationship between pedagogy and culture. The socio-political agenda of a country is the thing that defines the pedagogy-culture association and acts as a mediator for this association and its reflections on the applied educational systems. In this regard, the interpretation of the cultural-pedagogical concerning the educational philosophies of countries becomes more necessary. Since culture affects general pedagogy, naturally, it also affects religious pedagogy. Besides, the importance of the phenomenon of cultural-religious pedagogy becomes visible when considering the inseparable integrity of culture and religion. This study aims to make a start to develop a more effective religious pedagogy by interpreting the association between culture and religious pedagogy in Turkey. For this purpose, it introduces the cultural pedagogy and cultural-religious pedagogy concepts, and then, addresses the main issues in developing cultural-religious pedagogy in Turkey.Summary: Currently, it is seen that many societies are changing and becoming open societies. Education in free societies is not an indoctrination activity. This situation requires that appropriate pedagogies are developed in education by considering all ideas, beliefs, and cultures related. When the fact that the multicultural structure is seen in many societies with the effect of globalization is found, the reflections of ethnic, religious, and cultural diversity on education have been considered, which have given birth to the need for cultural pedagogy.When the integrity of religion and culture is considered, it is possible to argue that the effect of culture should be regarded as in religious pedagogy. However, when a cultural-religious pedagogy is a matter, there are questions awaiting answers as follows: (a) whether the religion that exists in the definition of religious pedagogy is to be considered as a phenomenon or any religion is mentioned, which issues are to be considered in studies followed after one of these is preferred, (b) if a pedagogy is to be developed based on the interaction of religion with culture, and (c) whether it is to be dealt with in the context of one single religion with culture or with an intercultural approach. This current study aims to introduce the concept of cultural-religious pedagogy by explaining the effect of the questions mentioned above on cultural-religious pedagogy studies and to determine the issues that must be considered in cultural-religious pedagogy studies. This study, which was conducted with the Literature Review Method was limited by examining the concept of cultural-religious pedagogy in terms of some paradigms; and excluded any suggestions in terms of developing cultural-religious pedagogy in practice. It is considered that discussing the meaning of the concept for Turkey with its opportunities and limitations will augment this field to draw attention to the principles of developing cultural-religious pedagogy.Since pedagogy covers many subjects and phenomena in the scope of education, it is possible to argue that it constitutes a general and universal structure about the human existence and nature. Although the individual has common characteristics in terms of being human, s/he is a part of the culture to which they are attached in terms of the social aspect, and individuals that have different cultures -in other words, communities or congregations- differ from each other. These characteristics, which are called cultural differences, are essential in terms of education because they affect and individuate learning. Continuing the educational activities in a setting where different behavioral types that have specific features in a multicultural and open societal structure in a way that will protect this diversity, and the necessity to think about the pedagogical principles in facilitating the learning of the individual attaching to his/her cultural features constitute the fundamental goal of cultural pedagogy studies.In countries that have diversity in terms of ethnicity, structure, religion, and culture, although a pedagogical approach is seen, which provides the opportunity for the agreement that is based on cultural and religious partnerships with the intercultural pedagogical approach, differences are also considered over the explanations that are brought about by the members of the religion or culture at the points where culture and religion separate from each other.In Turkey, on the other hand, since a cultural pedagogy is also necessary together with the intercultural approach due to the social structure, the necessity of constructing the relationship between religious pedagogy and culture must be fictionalized different from the one that is adopted in the Western world. When considered from the perspective of Turkey, it is possible to mention an Islamic religious pedagogy in which Islamic theology takes a central place. However, it must not be considered as an obligation. Recognizing religion as a phenomenon in the academic and literary field, or admitting it as the Islamic religion will vary according to the nature of the study in question.When the issue is considered for the Islamic religion in particular, although a pedagogy in which the primary sources of Islamic religion, the Qur’an and hadiths are the centers will be formed, the differences in the interpretation of the verses and hadiths and the cultural influence in these interpretations cause that an Islamic cultural pedagogy is developed. As a particular relig