el-Milel ve'n-Nihal'in Mukaddimesi Çerçevesinde Şehristani'nin Fırka Yazıcılığının Bazı Sorunları

Özet

Şehristânî'ye ait el-Milel ve'n-Nihal adlı eser İslam dünyasında çok bili-nen bir kaynaktır. Biz bu makalede, Şehristani'nin kitabında yer alan metodolojik sorunları araştırdık. Ancak konuyu makaleleri ile sınırlı tuttuk. İnsan zihni duyuların içeri-sine döküldüğü boş bir kova değil-dir. Olayları kendine göre biçimler. Şehristânî'de Hâricîlik kavramını tanımlarken tarafsız olamamıştır. Bu sebeple tarihî olaylar karşısında tutarsızlığa düşmüştür. Fırkalar beşeri kurumlar olmasına karşılık o fırkaları şeytan tarafından ortaya atılan ilk fitne ile izah etmiştir. İnsan ile şeytanın farklı ontolojik düzlemlere sahip olduğunu gözden kaçırmıştır. Bunun yanında gerek tasniflerde gerekse yaptığı genelle-melerde yeterince tutarlı olamamıştır.