Dergiler / Düzce İlahiyat Dergisi / 2019 / Cilt: 3 Sayı: 1
İbnü’l-Kabâkıbî’nin Mecma‘u’s-Sürûr ve Matla‘u’ş-Şümûs ve’l-Büdûr Adlı Eseri
- Sayfa
- 48–66
- DOI
- —
Özet
İslam dünyasında, özellikle de ülkemizde yapılan ve şaz kırâatleri ihtiva eden çalışmalarda kendisine müracaat edilen bir kaynak olma vasfını taşıyan Mecma‘u’s-sürûr ve matla‘u’ş-şümûs ve’l-büdûr, İbnü’l-Kabâkıbî tarafından 831 yılında Gazze’de manzum olarak kaleme alınmıştır. Osmanlı’da belirli bir döneme kadar İstanbul ve Mısır Tariki gibi, Kabâkıbî tariki de okutulmuş ve fakat ilerleyen dönemlerde kırâat ilmine olan teveccühün azalması sebebiyle şâz kırâatleri ihtiva eden bu tarik terkedilmiş ve unutulmuştur. İşte zikredilen Kabâkıbî tariki, çalışma konumuz olan bu eserden vaz edilmiş ve temel kaynak olarak kullanılmıştır. Eser, çoğu kırâat içerikli kitaplarda olduğu gibi usul ve ferş olmak üzere iki ana bölümden meydana gelmekte, usul kısmına kadar olan beyitlerde ise kırâat ilmi ile iştigal edecek kimselerin bilmesi gereken hususlar zikredilmektedir. Bu çalışmamızda “Kabâkıbiyye” ismiyle de bilinen ve 1510 beyitten oluşan Mecma‘u’s-sürûr ve matla‘u’ş-şümûs ve’l-büdûr isimli eserin tahlili yapılmıştır. Bu tahlil esnasında; eserin ismi, muhtevası, bölümleri, kaynakları, müellifin kullandığı remizler ve kırâate dair bazı teknik bilgiler olmak üzere usul ve ferş ile alakalı kısımlar incelenmiştir.
Abstract
Mecma'u's-sürûr and matla'u'ş-şümûs ve'l-büdûr, qualified as a source for the studies involving exceptional readings of Q'uran (shazz qirâat) which were carried out in the Islamic world, especially in our country, was written in verse by İbnü’l-Kabâkıbî in Gazze in the year of 831. Until a certain period in the Ottoman Empire, just as the Istanbul and Egypt Tradition, Kabâkıbî tradition had also been taught, but in later periods because of the decline in the adherence to the discipline of qirâat, this tradition which involves exceptional readings was abandoned and forgotten. The mentioned Kabâkıbî tradition was imposed by this work, which is our subject matter, and was used as the main source. The work was composed of two main parts, namely method and farsh like most books containing qirâat, and in the couplets until the method section, the particularities which are required to be known by the people who will study in the discipline of qirâat were mentioned. In the present study, the analysis of Mecma'u's-sürûr and matla'u'ş-şümûs ve'l-büdûr, also called Kabâkıbiyye, consisting of 1510 couplets, was performed. During this analysis, the sections regarding method and farsh were examined, with regard to the name of the work, contents, sections, sources of the work, the abbreviations used by the author and some technical information about qirâat.