Dergiler / Sanat ve Tasarım Dergisi / 2023 / Cilt: 13 Sayı: 1
RAHİP GOMİDAS “BABİL IRMAKLARI KIYISINDA” Koro ve Piyano Eşlikli Sololar için 137. Mezmur Kompozisyonu İçerik-Biçim Analizi
- Sayfa
- 214–232
- DOI
- —
Özet
Ulusal Ermeni müziğinin kurucularından olup bu alandaki derleme çalışmalarıyla tanınan Rahip Gomidas (1869-1935), 1896-1899 yılları arasında Berlin’de; Friedrich Wilhelm Üniversitesi ve Richard Schmidt’in özel konservatuvarında felsefe ve müzik dersleri almış, bu öğrenimi süresince çeşitli tür ve formlarda kompozisyon denemelerinde bulunmuştur. Bazıları tamamlanmamış olan bu eserlerin bir kısmını Gomidas: Almanca Eserler ismiyle kitaplaştıran Lokmagözyan, çalışmasının girişinde, sunulan yapıtların tamamının yüksek müzik değerine sahip olmadığını ifade etmekle birlikte, An den Wassern zu Babel başlıklı koro parçasına bu bağlamda özel bir değer atfetmiştir. Gomidas’ın, bu yönlendirme üzerine mercek altına alınan söz konusu eserinin (137. Mezmur: Babil Irmakları Kıyısında), seslendirme süresi, ton alanları ve müzik-dışı göndermeleri dolayısıyla, Batı müziği tarzında yazmış olduğu diğer pek çok eserine göre daha yoğun bir içeriğe sahip oluşu, bu kompozisyon üzerinden Gomidas’ın “besteci kimliğine” ışık tutma fikrini beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada, bestecinin; koro ve piyano eşlikli sololar için yazdığı 137. Mezmur kompozisyonu içerik-biçim analizine tabi tutulmuş, metin ile müziğin paralelliğini sağlama yolundaki adımları bu eser özelinde incelenmiştir. Gerçekleştirilen analiz doğrultusunda, bestecinin; müziği, kutsal metnin hizmetine sunan yaklaşımına ilişkin kimi detaylar ortaya konmuştur.
Abstract
Komitas Vardapet (1869-1935) was one of the founders of Armenian national music and is known for his compilation works on this scope. Between 1896 and 1899, he took lessons in philosophy and music at Friedrich Wilhelm University and Richard Schmidt’s private conservatory in Berlin, and during this education, he experimented with musical works in various genres and forms. Lokmagözyan, who has published some of these works –and some of which are unfinished– in the book “Komitas: Works in German”, states that not all of the compositions presented have high musical value, but he also attributes a special emphasis to the choral piece titled An den Wassern zu Babel in this context. The fact that Komitas’ aforementioned work (Psalm 137: By the Rivers of Babylon), which was scrutinized in this direction, has a more intense content than many of his other works written in Western-style due to the duration, tonal areas, and extra-musical references, brought the idea of shedding light on Komitas’ “composer identity” through this composition. In this study, contentform analysis was implemented on the composition of Psalm 137, written by the composer for choir, and soloists with piano accompaniment. In line with the analysis, some details about the composer’s approach that puts music at the disposal of the scripture have been revealed