Dergiler / Yükseköğretim ve Bilim Dergisi / 2023 / Cilt: 13 Sayı: 1

Kadın Akademisyenlerin Çalışma Yaşamı Kalitesi Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Development of the Quality of Working Life Scale of Female Academics: Validity and Reliability Study

Sayfa
19–31
DOI
—

Özet

Bu çalışmanın amacı, iş hayatında çeşitli zorluklarla karşılaşan kadın akademisyenlerin çalışma yaşamı kalitesine ilişkin bir ölçme aracının geliştirilmesidir. Çalışma motivasyonu yaratan sebep ise kadın akademisyenler için çalışma yaşamı kalitesini tüm yönleri ile yansıtan bütüncül bir modelin bulunmamasıdır. Keşfedici sıralı karma yöntemde kurgulanan çalışma üç araştırma sürecinden meydana gelmektedir. Birinci araştırma sürecinde, kadın akademisyenlerin çalışma yaşamı kalitesi bileşenlerini tespit etmek amacıyla 30 kadın akademisyen ile yapılandırılmış mülakat gerçekleştirilmiştir. Sürecin sonunda kadın akademisyenlerin çalışma yaşamı kalitesine ilişkin bileşenler tespit edilmiş ve kategorilere ayrılmıştır. İkinci araştırma sürecinde, 275 kadın akademisyene pilot çalışma uygulanmıştır. Sonrasında gerçekleştirilen açıklayıcı faktör analizi ile kadın akademisyenlerin çalışma yaşamı kalitesi ölçeği elde edilmiştir. Üçüncü ve son araştırma sürecinde, 516 kadın akademisyenden elde edilen verilerle ölçeğin yapı geçerliliğini sağlamak için doğrulayıcı faktör analizine ek olarak; ayrışım, birleşim ve kriter geçerliliği analizleri de gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda; geçerli ve güvenilir 28 madde ve 7 boyuttan oluşan “Kadın Akademisyenlerin Çalışma Yaşamı Kalitesi Ölçeği” literatüre kazandırılmıştır. Ölçekteki boyutlar şunlardır: “Hak ve Değer Gözetimi”, “Mesleki Tatmin”, “İş-Aile Rolleri Dengesi”, “Anlayışlı Yönetim Politikası”, “Yasal Unsurlar”, “Kişi-İş Uyumu” ve “Kurumsal Aidiyet Tutumu”. Ölçeğin Cronbach’s Alpha (α) değeri 0,934’tür.

Abstract

The aim of this study is to develop a measurement tool related to the quality of working life of female academics who face various difficulties in business life. The reason for the motivation to work is the lack of a holistic model that reflects the quality of working life in all aspects for female academics. The study, which was constructed with the exploratory sequential mixed method, consists of three research processes. In the first research process, structured interview was conducted with 30 female academic in order to determine the components of quality of working life of female academics. At the end of this process, the components that related to the quality of working life of female academics were determined and categorized. In the second research process, a pilot study was performed to 275 female academics. After that, the quality of working life scale of female academics was obtained with the explanatory factor analysis. In the third and final research process, in addition to confirmatory factor analysis, divergence, convergence and criterion validity analyzes were also carried out to ensure the construct validity of the scale with the data obtained from 516 female academics. Result of the analyzes, “The Quality of Working Life Scale of Female Academics”, which is valid and reliable, consisting of 28 items and 7 dimensions, has been brought into the literature. The dimensions in the scale are: “Rights and Value Protection”, “Occupational Satisfaction”, “Work-Family Roles Balance”, “Understanding Management Policy”, “Legal Elements”, “Person-Job Fit” and “Institutional Belongingness Attitude”. The Cronbach’s Alpha (α) value of the scale is 0.934.

Anahtar kelimeler: Kadın Akademisyenler, Ölçek Geliştirme, Çalışma Yaşamı Kalitesi, Keşfedici Sıralı Karma Yöntem