Dergiler / Türkiye Entomoloji Dergisi / 2018 / Cilt: 42 - Sayı: 1
Zakkum kabuklubiti, Aspidiotus nerii Bouché, 1833 (Hemiptera: Diaspididae)’nin tek ve çift eşeyli formlarının kabak üstünde popülasyon özellikleri
- Sayfa
- 13–22
- DOI
- —
Özet
Aspidiotus nerii Bouché, 1833 (Hemiptera: Diaspididae) esas olarak tropik ve subtropik bölgelerde bulunan yaygın bir türdür. Konukçularının bağlı olduğu bitki familyası sayısının 100’den fazla olduğu rapor edilmektedir. Özellikle limon, zeytin ağaçları ve zakkum gibi süs bitkileri üstünde meydana getirdiği zarar önemlidir. Hem çift eşeyli ve hem de tek eşeyli formlara sahiptir. Zararlının her iki formunun popülasyon dinamiklerini araştırmak için 2016 yılında kontrollü koşullarda yaşam çizelgesi oluşturulmuştur. Çalışmalar, 25±1ºC, %65±1 orantılı nem ve 16:8 A:K şartlarına ayarlanmış iklim kabinlerinde kabak üstünde yürütülmüştür. Çalışma sonunda zararlının her iki formunun yaşam çizelgesi parametreleri sırasıyla: kalıtsal üreme yeteneği (r), 0.039 ve 0.042 d-1; artış oranı sınırı (λ), 1.040 ve 1.043 d-1; net üreme gücü (Ro) 14.07 ve 27.19 d-1; ortalama döl süresi (T) 67.51 ve 78.49 gün olarak hesaplanmıştır. Bu parametrelerden Ro ve T istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Bu farklılıklardan dolayı popülasyon tahminlerine göre tek eşeyli formun popülasyon büyüklüğünün çift eşeyli forma göre 1.9 kat daha yüksek olabileceği hesap edilmiştir.
Abstract
Aspidiotus nerii Bouché, 1833 (Hemiptera: Diaspididae) is a cosmopolitan pest, mainly found in tropical and subtropical regions. It has been reported from hosts corresponding to more than 100 plant families. Particularly important is the damage caused on lemon and olive trees and ornamental plants such as oleander. It has both biparental and uniparental forms. To investigate the population dynamics of both forms of pest, life tables were constructed under controlled conditions in 2016. The studies were carried out on squash in climatic cabinet adjusted to 25±1ºC, 65±1% RH and 16:8 h L:D photoperiod. At the end of the study, life table parameters of both forms of pest were calculated. Namely intrinsic rate of increase (r), 0.039 and 0.042 d-1; finite rate of increase (λ), 1.040 and 1.043 d-1; net reproductive rate (R0), 14.07 and 27.19 d-1; mean generation time (T), 67.51 and 78.49 d, for biparental and uniparental forms, respectively. R0 and T were statistically significant different between the two populations. Given these differences, it was estimated that the population size of the uniparental form may be 1.9 times higher than the biparental form.