Dergiler / Türkiye Entomoloji Dergisi / 2020 / Cilt: 44 - Sayı: 2
Farklı Origanum spp. (Lamiaceae) uçucu yağlarının kimyasal kompozisyonu ve dört depolanmış ürün zararlısına karşı insektisidal potansiyeli
- Sayfa
- 149–163
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmanın amacı dört Origanum türünden elde edilen uçucu yağların kontakt ve fumigant etkinliklerini Rhyzopertha dominica (F., 1792) (Coleoptera: Bostrichidae), Tribolium confusum Jacquelin Du Val, 1863 (Coleoptera: Tenebrionidae), Sitophilus granarius (L., 1875) ve Sitophilus oryzae (L., 1763) (Coleoptera: Curculionidae) erginlerine karşı belirlemektir. Uçucu yağlarının kimyasal kompozisyonu GC-MS cihazı kullanılarak belirlenmiştir. Denemeler laboratuvar koşullarında 2019 yılında Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü’nde yürütülmüştür. Rhyzopertha dominica ve T. confusum erginlerinde Origanum onites L. ve Origanum vulgare L. var. hirtum uçucu yağları %100 ölüme neden olmuştur. Yirmi dört saat sonunda O. vulgare var. verticium bitki uçucu yağının R. dominica için LD50 değeri 0.046 µl/böcek olarak hesaplanmıştır. Tek konsantrasyon fumigant etki denemeleri sonucunda O. onites ve O. vulgare hirtum uçucu yağları 24 saat sonunda R. dominica’ya karşı yüksek aktivite (sırasıyla %91 ve %70) göstermiştir. Fumigant konsantrasyon etki denemeleri sonucunda bitki uçucu yağlarından O. vulgare uçucu yağı R. dominica için en yüksek etkinliği göstermiş ve 24 saat sonunda LC50 ve LC90 değerleri sırasıyla 0.0052 µl/ml ve 0.0144 µl/ml olarak hesaplanmıştır. Origanum onites’in ana bileşenleri, thymol %22.9; γ-terpinene %13.0; p-cymene %12.9; carvacrol %7.2, O. vulgare var. hitsitum ana bileşenleri carvacrol %32.5; thymol %16.1; p-cymene %12.2; γ-terpinene %7.9, O. vulgare var. verticium ana bileşenleri carvacrol %35.0; p-cymene %11.6; γ-terpinene %10.3; thymol %9.1, O. vulgare x O. onites’in ana bileşenleri carvacrol %15.2; cis-sabinene hydrate %14.6; terpinen-4-ol %14.6 ve γ-terpinene %8.7 olarak belirlenmiştir.
Abstract
This study was conducted to determine the contact and fumigant toxicity of plant essential oils extracted from four Origanum spp. against four stored product pests, Rhyzopertha dominica (F., 1792) (Coleoptera: Bostrichidae), Tribolium confusum Jacquelin Du Val, 1863 (Coleoptera: Tenebrionidae), Sitophilus granarius (L., 1875) and Sitophilus oryzae (L., 1763) (Coleoptera: Curculionidae). Chemical composition of the essential oils was determined using GC-MS. The trials were conducted under laboratory conditions in 2019 at Plant Protection Central Research Institute. Essential oils extracted from Origanum onites L. and Origanum vulgare L. var. hirtum caused 100% mortality of R. dominica and T. confusum. The computed LD50 value for O. vulgare var. verticium against R. dominica 24 h after application was 0.046 µl/insect. Single concentration fumigant study indicated that O. onites and O. vulgare var. hirtum essential oils cause high mortality (91 and 70%, respectively) of R. dominica within 24 h. Essential oils of O. vulgare showed the highest activity against R. dominica with LC50 and LC90 values of 0.0052 and 0.0144 µl/ml, respectively. The main components of O. onites essential oil were thymol (22.9%), γ-terpinene (13.0%), p-cymene (12.9%) and carvacrol (7.2%). Similarly, the essential oils of O. vulgare var. hirtum were composed of carvacrol (32.5%), thymol (16.1%), p-cymene (12.2%) and γ-terpinene (7.9%). Likewise, the essential oil of O. vulgare var. verticium had carvacrol (35.0%), p-cymene (11.6%), γ-terpinene (10.3%) and thymol (9.1%). Nonetheless, O. vulgare x O. onites essential oil had carvacrol (15.2%), cis-sabinene hydrate (14.6%), terpinen-4-ol (14.6%) and γ-terpinene (8.7%).