Dergiler / Türkiye Entomoloji Dergisi / 2020 / Cilt: 44 - Sayı: 4
Vitex agnus-castus L. (Verbenaceae) uçucu yağının kimyasal bileşeni ve Thaumetopoea pityocampa (Denis & Schiffermüller, 1775) (Lepidoptera: Notodontidae) larvaları üzerindeki larvasidal etkinliği
- Sayfa
- 437–447
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, hayıt (Vitex agnus-castus L.) (Verbenaceae) bitkisinden elde edilen uçucu yağın Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometresi (GC-MS) yöntemiyle kimyasal bileşeni analiz edilmiştir ve onun 250, 500 ve 1000 μL/L dozlarında 24., 48., 72. ve 96. saatlerde uygulanmasıyla, çam keseböceğinin (Thaumetopoea pityocampa (Denis & Schiffermüller, 1775) (Lepidoptera: Notodontidae)) beş farklı dönem larvalarına karşı larvasidal etkinliği araştırılmıştır. Bu çalışma, 2015-2017 yılları arasında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nde (Fethiye A.S.M.K. Meslek Yüksekokulu’nda) laboratuvar şartlarında (25±2ºC), %65±5 ON ve 14/10 A/K) yürütülmüştür. Her bir larvasidal etkinlilik testi üç kez tekrarlanmıştır. β-caryophyllene (%16,8), germacrene D (%14,7), 1,8-cineole (%14,5) ve ζ-gurjunene (%11,8) bu uçucu yağın ana bileşenleri olarak kaydedilmiştir. Çalışmanın 96. saatinde, uçucu yağ %13,30 ile %96,6 arasında ölümlere sebep olmuştur. 250, 500 ve 1000 μL/L dozlarındaki en yüksek ölüm oranları sırasıyla, L1 dönemi için %70,0, L3 dönemi için %80,0 ve L2, L3, L4 dönemleri için ise %96,6 olarak kaydedilmiştir. Bütün bunlar göz önüne alındığında, V. agnus-castus uçucu yağının kontrollerle kıyaslandığında, T. pityocampa larvalarının kontrolü için potansiyel bir alternatif olduğu sonucuna varılabilir.
Abstract
In this study, the chemical composition of the essential oil obtained from chaste tree (Vitex agnus-castus L.) (Verbenaceae) was analyzed by gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS) and its larvicidal effectiveness at 250, 500 and 1000 μL/L, and 24, 48, 72 and 96 h against the five instars of the pine processionary moth, Thaumetopoea pityocampa (Denis & Schiffermüller, 1775) (Lepidoptera: Notodontidae) investigated. The study was conducted at Muğla Sıtkı Koçman University (Fethiye A.S.M.K. Vocational High School) under laboratory conditions (25±2ºC, 65±5% RH and 14:10 h L:D photoperiod) in 2015-2017. Each larvicidal effectiveness test was repeated three times. β-caryophyllene (16.8%), germacrene D (14.7%), 1,8-cineole (14.5%) and ζ-gurjunene (11.8%) were identified as main compounds of the essential oil. Ninety-six h after treatment, the essential oil caused between 13.3 and 96.6% mortality. The highest mortality at 250, 500 and 1000 μL/L doses were 70.0% for L1, 80.0% for L3 and 96.6% for L1, L3 and L4 instars after 96 h, respectively. It was concluded that the V. agnus-castus essential oil has potential as an alternative for control of T. pityocampa larvae.