Dergiler / Muhasebe ve Denetime Bakış / 2021 / Cilt: 21 Sayı: 63
TÜRK TİCARET SEKTÖRÜNÜN 2009-2019 DÖNEMİ MALİ YAPI ANALİZİ
- Sayfa
- 61–82
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, güncel TCMB sektör bilanço verilerine dinamik dikey yüzdeler analizi ve oran analiziuygulanarak Türk ticaret sektörünün 2009-2019 döneminin finansal analizi gerçekleştirilmiştir. 11yıllık analiz döneminde ortalama nominal varlık büyümesi yüzde 17, satış büyümesi yüzde 18 olanticaret sektörü 2018 ve 2019 yıllarında reel olarak küçülmüştür. Aktif devir hızı 1,7 olan sektörün bilançoyapısı yüzde 76 dönen varlık, yüzde 58 kısa vadeli borç, yüzde 12 uzun vadeli borç ve yüzde 30öz kaynak ile şekillenmiştir. Varlık-kaynak yapısında 2013 yılından itibaren daha belirgin olmak üzeredönen varlıklar ve yabancı kaynaklar lehine değişim yaşanmıştır. Satış vadelerinin uzaması nedeniyleticari alacaklara yapılan yatırımların artması ve sabit kıymet yatırımlarının yavaşlaması varlık yapısıdeğişiminin temel nedenleridir. Son yıllarda uzun vadeli yabancı kaynaklar daha fazla büyüse de kısavadeli yabancı kaynaklar en önemli finansman kaynağı olma özelliğini korumuştur. Yeterince artırılmayanve sektörün düşük net kârlarıyla yeterince desteklenmeyen öz kaynakların varlık finansmanınakatkısı azalmıştır. Öz kaynakları azalan ve tedarikçi kredileri ticari alacaklarla paralel büyüyen sektör,ortalama 54 günlük nakit döngüsünü finanse etmek için mali borç kullanımını sürdürmüştür. Bankakredisi ağırlıklı finansal borçlanma, sektör kârlarının faiz oranı ve kur değişimlerinin etkisinde kalmasınaneden olmuş, özellikle 2013 sonrası artan faiz oranları ve döviz kurları finansman giderleriniartırmıştır. Finansman giderlerindeki artışla son yıllarda işletme giderlerinde görülen tasarruf ortadankalkmış ve net satış karlılık ortalaması yüzde 1,2’de sabit kalmıştır.
Abstract
In this study, the financial analysis of the Turkish trade sector for the period 2009-2019 has been performedby applying dynamic common-size statement analysis and ratio analysis to the current CBRTcompany accounts. The trade sector, which had an nominal average asset growth of 17 percent and, salesgrowth of 18 percent in the 11-year analysis period, contracted in real terms in 2018 and 2019. Thebalance sheet structure of the sector with an asset turnover rate of 1.7 was shaped by 76 percent currentassets, 58 percent short term debt, 12 percent long term debt and 30 percent equity. The asset-resourcestructure has changed in favour of current assets and liabilities, especially since 2013. Increasinginvestments in trade receivables due to the extending sales terms, and slowing fixed asset investmentsare the main reasons for the change in asset structure. Although long-term liabilities have grown morein recent years, short-term liabilities have remained the most important source of financing. The contributionof the equity, which were not increased sufficiently and not supported enough by sector’s lownet profits, to asset financing decreased. The sector whose equity decreased and, supplier credits grewin parallel with trade receivables, continued to use financial debt to finance its cash conversion cycleof average 54 days. Bank loan-weighted financial borrowing caused the sector’s profits to be underthe influence of interest rate and exchange rate changes, and especially after 2013, rising interest ratesand exchange rates increased financing expenses. The saving seen in operating expenses in recentyears have disappeared with the increase in financing expenses and the net sales profitability averageremains constant at 1.2 percent.