Dergiler / İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 10 Sayı: 2

AVRUPA BİRLİĞİ BAKIMINDAN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER DENİZ HUKUKU SÖZLEŞMESİ’NİN HUKUKİ ETKİLERİ

LEGAL EFFECTS OF UNITED NATIONS CONVENTION ON LAW OF THE SEA WITH REGARD TO EUROPEAN UNION

Sayfa
345–361
DOI
—

Özet

Avrupa Birliği (AB), 1 Nisan 1998 tarihinde Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne (BMDHS) taraf olmuştur. BMDHS; çok taraflı oluşu, maddi yönden denizlerin anayasası niteliği taşıması, kurumsal yönden Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi dâhil kurumsallaşmış yapı getirmesi ve AB yönünden karma anlaşma oluşu yönleriyle, AB’nin diğer uluslararası anlaşmalarından kısmen veya tamamen ayrı olarak, AB bakımından pek çok ve kimi zaman karmaşık hukuki etkiler meydana getirebilmektedir. İşte bu çalışma, yukarıdaki nedenlerle, Avrupa Birliği Adalet Divanının içtihat hukuku ışığında, BMDHS’nin AB bakımından hukuki etkilerini kurumsal denge ilkesi ve AB hukukundaki genel etkiler üzerinden ortaya koymayı amaçlamaktadır. Görüleceği üzere, kurumsal denge ilkesi, ana hatlarıyla, BMDHS ile ilgili hususlarda üye devletlerin maksimum kontrol isteğinin karşısında, ulusüstü niteliği ağır basan AB kurumlarının kontrolü ele alma isteğinin ise yanında durmuştur. Ayrıca, BMDHS ve BMDHS’nin kimi hükümlerinin bir parçasını oluşturduğu ölçüde uluslararası teamül hukuku, AB açısından bağlayıcılık taşıdığında, ihlal davasına ve uygun yorum ilkesine konu edilebilecek olmakla birlikte; doğrudan etkililik, hukuka uygunluk denetimi ve AB’nin haksız fiil sorumluluğu yönlerinden kısmen belirsizlik, dahası tutarsızlıklar içermektedir.

Abstract

European Union (EU) became a party to the United Nations Convention on Law of the Sea (UNCLOS) on 1 April 1998. UNCLOS can generate several and sometimes complicated legal effects with regard to the EU, either partially or fully separate from the EU’s other international agreements, since it is multilateral, have the characteristic of constitution of the seas in substantive terms, brings an institutionalised structure, including International Tribunal for the Law of the Sea, in institutional terms and is a mixed agreement in EU terms. Hence, for these reasons, this Article aims to present the legal effects of the UNCLOS with regard to the EU, on the basis of principle of institutional balance and general effects under EU law, in the light of the case-law of the Court of Justice of the European Union. As will be seen, generally, the principle of institutional balance has been against the maximum control demands of Member States and for the desire of the EU institutions, which bear overriding supranational characteristics, to take the control in their hands in relation to the UNCLOS matters. Besides, both UNCLOS and international customary law as long as composed by a provision of UNCLOS, provided that they are binding on the EU, can be a subject of infringement proceedings and principle of consistent interpretation; however, contain partially certainty, furthermore inconsistencies in relation to directly effectiveness, legality review and EU’s non-contractual liability.

Anahtar kelimeler: Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi, Kurumsal Denge İlkesi, Avrupa Birliği Hukukundaki Genel Etkiler