1951 tarihli Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşme çerçevesinde mülteci statüsünün sona ermesine yönelik ölçütlerin incelenmesi ve Türk Hukuku üzerindeki yansımalarının değerlendirilmesi

Evaluation of the Criteria for the Cessation of Refugee Status within 1951 Convention Relating to the Status of Refugees and Analyis of Their Reflections on Turkish Law

Özet

1951 tarihli Birleşmiş Milletler (BM) Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Cenevre Sözleşmesi (1951 Sözleşmesi/Sözleşme), mülteci statüsünün tanınmasına yönelik şartları belirlediği gibi aynı zamanda statünün sona ermesine yönelik ölçütleri de düzenlemiştir. Bu ölçütler, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’na (YUKK/Kanun) da aktarılmıştır. Kanun’da sona ermeye yönelik ölçütler sadece mülteci statüsünün değil, diğer uluslararası koruma statüleri olan; şartlı mülteci ve ikincil koruma statülerinin sona ermesinde de etkili olacak şekilde kaleme alınmıştır. Makalede, 1951 Sözleşmesi’nde yer alan ilgili hükümlerin; BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK), doktrin ve ülke uygulamaları çerçevesinde yapılan yorumlarının karşılaştırmalı bir eksende değerlendirilmesi, YUKK’da bulunan ilgili düzenlemelerle karşılaştırılması ve bu hükümlerin, mülteci statüsü dışındaki diğer uluslararası koruma statüleri bakımından etki doğurması hususlarının ele alınması amaçlanmıştır.

Abstract

1951 Convention Relating to the Status of Refugees (1951 Convention) not only designated the criteria for the recognition of refugee status but also regulated the conditions upon which the status would be ceased. These conditions have been transferred to Foreigners and International Protection Act (FIPA) (Act Number 6458). FIPA enabled the cessation clauses to be applicable to conditional refugee status and subsidiary protection status as well as the refugee status. The purpose of this article is firstly to evaluate the interpretations of the cessation clauses of 1951 Convention by comparatively analysing UNHCR’s and doctrine’s recommendations together with the state practices; secondly to compare FIPA’s relevant provisions with the Convention’s; and thirdly to argue the function of the applicability of the Convention provisions to international protection statuses other than refugee status

Anahtar kelimeler: Mülteci statüsü, mülteci statüsünün sona ermesi, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, uluslararası koruma statüsü, uluslararası koruma statüsünün sona ermesi